نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیای دانشگاه زنجان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته جغرافیا و برنامه ریزی توریسم دانشگاه زنجان

چکیده

امروزه صنعت توریسم در دنیا، یکی از منابع مهم درآمد و در عین حال از عوامل مؤثر در تبادلات فرهنگی بین کشورهاست و به عنوان گسترده­ترین صنعت خدماتی جهان حایز جایگاه ویژه­ای است که همراه با به وجود آوردن تغییرات شگرف در سیمای زمین، اوضاع سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، منش و روش زندگی انسان­ها را دگرگون می‌سازد. این در حالی است که مراکز اقامتی یکی از اصلی­ترین عناصر در توسعۀ این صنعت محسوب می­شوند. بر این اساس هدف از این تحقیق بررسی نقش ارکان اصلی شهر ایرانی اسلامی در مکان­گزینی مراکز اقامتی می­باشد. روش انجام تحقیق، تحلیلی-کاربردی است. که به منظور طبقه­بندی و تجزیه و تحلیل اطلاعات مذکور از مدل­های ANP، میانگین نزدیک‌ترین همسایه، رگرسیون وزنی جغرافیایی، موران و مدل تحلیل شبکه استفاده شده است. برای انجام این عملیات از نرم افزارهای ARC/GIS و Super Decisions  بهره گرفته شده است. نتایج حاصل از تحلیل نشان داد که 82 درصد از عناصر اقامتی در گذشته در فاصله 5 دقیقه از عناصر اصلی شهر قرار داشتن امّا این رقم در چند سال اخیر با تغییر فاحش به تنها 68 درصد رسیده است. این گریز از مرکز که در چند سال اخیر در اکثر شهرهای ایران و حتی جهان به چشم می‌خورد، هم می‌تواند ناشی از عوامل دافعه در مرکز و هم ناشی از عوامل جذاب در حاشیۀ شهرها باشند؛ لذا پس از ارزیابی نظر کارشناسان، مشخص گردید که در شهر زنجان هزینه­های عمومی با ضریب تأثیر 0.38 مهم‌ترین شاخص و قیمت زمین به عنوان مهم‌ترین زیرمعیار با وزن 0.49 بیشترین تأثیر را در انتخاب محل احداث مراکز اقامتی داشته­اند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Role of the Main Elements of the Iranian Islamic City in Locating the Residence Centers, case Study: Zanjan City

نویسندگان [English]

  • Dr. Mohsen Ahad Nejad Roshti 1
  • Heidar Salehi Mishani 2
  • Leila Vosogi Rad 2
  • Seyed Ahmad Hosseini 2