نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد سیستم¬های اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی، تهران

2 استادیار گروه سیستم های اطلاعات مکانی دانشکده مهندسی نقشه برداری، دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی (عضو قطب علمی مهندسی فناوری اطلاعات مکانی)

3 استادیار گروه سیستم های اطلاعات مکانی دانشکده مهندسی نقشه برداری، دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی

چکیده

برنامه­ریزی کاربری اراضی شهری به چگونگی اختصاص نواحی به کاربری­های مختلف می­پردازد. در طول چند دهه گذشته توسعۀ اختلاط کاربری، تبدیل به یک الگوی برنامه­ریزی مهم در کشورهای پیشرفته شده است و به عنوان یک جزء کلیدی در توسعۀ هوشمند و شهرسازی نوین مطرح گردیده است. اختلاط کاربری­ها، هنگامی به بهترین نحو کار می­کند که تحت یک برنامۀ اندیشیده شده، توسعه یابد. در این زمینه سامانۀ اطلاعات جغرافیایی به علت دارا بودن قابلیت تجزیه و تحلیل بالا در حل مسائل مکانی می­تواند به توسعه و فهم درست این مفهوم جدید کمک کند. در این تحقیق ضمن ارائۀ یک چارچوب مفهومی برای ارزیابی اثرات اختلاط کاربری­های شهری، یک مدل ارزیابی بر پایۀ شاخص­ها و تحلیل­های مکانی ارائه شده است. شاخص­های مورد توجه در این مدل عبارتند از: دسترسی پذیری، تراکم و سرانۀ کاربری­های اساسی شهری در رده­های مختلف شهر و همچنین میزان تنوع و خوشه بندی مربوط به کاربری­های مختلف؛ با توجه به مدل مفهومی ارائه شده، شاخص­های فوق برای بُعد افق در مقیاس محلات و نواحی شهری در منطقۀ هفت شهرداری تهران به کار گرفته شد. در نهایت با توجه به خروجی مدل حاصل از تلفیق معیارهای مختلفِ بررسی شده، به ارزیابی اثرات اختلاط کاربری­های منطقۀ مورد تحلیل پرداخته شد. نتایج حاکی از توانایی مدل فوق در شناسایی اثرات اختلاط کاربری­ها و همچنین تعیین میزان محدودیت­ها و توانایی­های هر محله و ناحیه در رابطه با هر کدام از شاخص­های ارائه شده، می­باشد. با توجه به شاخص­های در نظر گرفته شده، در مقیاس محله، چهار محلۀ شهید دکتر قندی، اندیشه، کاج و نیلوفر و در مقیاس ناحیه، نواحی چهار و سه از لحاظ اختلاط کاربری­های شهری در وضعیت مطلوب­تری قرار دارند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Development of a Model to Evaluate the Effects of Urban Mixed Land Uses on the Basis of the Spatial Indicators and Analysis

نویسندگان [English]

  • Ghasem Javadi 1
  • Dr. Mohammad Taleai 2
  • Dr. Mohammad Karimi 3

چکیده [English]

Urban Land use planning activities investigate how a land is allocated to a specific function. Over the past few decades, development of the Mixed Land Use (MLU) application has become an essential planning model in developed countries and has considered as a key component in Smart Growth and New Urbanism. MLU works perfect only when done under a carefully planned program. Geographic Information System due to its great analysis of spatial issues can help us have a better understanding of this new concept. In this study, a conceptual framework for analysis of urban MLU on the basis of the spatial indicators and analysis is introduced. Criteria of the interest are: Accessibility, Intensity, Land per Capita, Clustering and diversity. According to the conceptual model, the mentioned criteria are applied for evaluating MLU levels in horizontal dimension in the 7th regional municipality of Tehran city. Results, obtained from aggregation of various criteria, demonstrate that the model can detect effects of MLU as well as specify limits and capabilities of every district in relation to the mentioned criteria. According to the results, Shahid Ghandi, Andisheh, Kaj and Niloufar’s neighborhoods as well as 3th   4th districts are in the better conditions based on the urban MLU indicators.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mixed Land Uses
  • Geographic Information System
  • urban planning
  • Land Use Evaluation