نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

حوادث طبیعی و از جمله‌ی آن‌ها زلزله، همیشه به عنوان یکی از مخرب‌ترین عوامل آسیب‌رسان در سکونتگاه‌های انسانی از دیرباز مطرح بوده‌است. این مسأله در شهرها به عنوان عالی­ترین مراکز تجمع انسانی، به علت تراکم جمعیتی و با توجه به آسیب پذیری بافت‌های قدیمی و فرسوده در  آن‌ها، بحث برنامه‌ریزی و مدیریت بحران را به عنوان ضرورتی غیر قابل اجتناب مطرح می‌سازد. در پژوهش حاضر که از لحاظ روش‌شناسی به صورت «توصیفی- تحلیلی» گردآوری شده‌است، هدف پژوهش شناسایی و مکانیابی فضاهای چند منظوره، با هدف مدیریت بحران بعد از زلزله در بافت قدیمی شهر شوشتر می‌باشد. جهت مکانیابی فضاهای چند منظوره، با استفاده از نظرات کارشناسان 8 نوع از فضاهای شهری شامل فضای سبز، فضاهای ارتباطی، فضاهای پایانه‌های مسافربری، فضاهای اداری، فضاهای ورزشی، فضاهای آموزشی، فضاهای درمانی و امداد و نجات و فضاهای باز خالی انتخاب شده‌اند. جهت ارزش‌گذاری فضاهای منتخب برای اولویت‌بندی مکان مناسب برای مدیریت بحران در بعد از زلزله در بافت فرسوده شهر شوشتر، از نظرات 15 نفر از کارشناسان استفاده شده‌است. برای تحلیل وزنهای بدست آمده از نظرات کارشناسان از مدل تحلیل سلسله مراتبی دلفی فازی (FDAHP) استفاده شده‌است. نتایج حاصل از این مرحله، هم به صورت وزن‌بندی فازی در قالب حداقل، میانگین و حداکثر وزن فازی و هم به صورت وزن غیرفازی شده نهایی بدست آمده و نهایتاً با تلفیق این نتایج در محیط نرم افزار Arc GIS، به نقشه‌های فازی و غیر فازی نهایی مکانیابی فضاهای چندمنظوره جهت مدیریت بحران در بافت فرسوده شهر شوشتر انجام گرفته‌است. نتایج بدست آمده نشان می دهد که فضاهای باز و خالی با کسب 769/0، حداکثر وزن فازی و 356/0 وزن غیر فازی نهایی؛ از دیدگاه کارشناسان در اولویت اول مکانی برای مدیریت بحران به آسیب دیدگان زلزله در بافت فرسوده شوشتر می‌باشد و ثانیاً قسمت‌های جنوب و جنوب غربی بافت فرسوده با توجه به نتایج پژوهش بهترین مکان‌ها جهت مدیریت بحران در بعد از زلزله از لحاظ اسکان آسیب دیدگان می‌باشند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Locating Multi-purpose Spaces with the Aim of Crisis Management After Earthquake Case Study: Worn Texture of Shooshtar City

نویسندگان [English]

  • Ali Shojaian 1
  • Hadi Alizadeh 2

چکیده [English]

Natural disasters including devastating earthquakes have always  been considered as the most destructive factors of  human settlements. This issue in the cities, as the most supreme centers of human gatherings, due to population density and vulnerability of old and worn textures in the cities, makes inevitable the necessity of discussion about planning and crisis management. In the current study, the information were collected from methodological point of view as descriptive- analytical method, the aim of the research is identifying and locating multipurpose spaces aiming at crisis management after earth quake in old and worn textures of Shooshtar city.
 For locating multi-purpose spaces, by using experts’ opinions, 8 types of urban spaces including green spaces, connecting spaces, passenger terminals, office spaces, sport spaces, educational facilities spaces, medical and rescue areas and open empty spaces have been selected.For valuating nominated spaces for prioritizing the proper space  for crisis management after earthquake in old and worn texture of  Shooshtar,the opinions of 15 experts have been used. For analyzing the weights obtained from expert opinions, Fuzzy Delphi Analytic Hierarchy Model (FDAHP) has been used.
The results from this phase were obtained both as fuzzy Weighting   in the form of minimum, average and maximum fuzzy weight and also as the final non-fuzzy weight and  Finally through combining these results in Arc GIS software; has led to fuzzy and non-fuzzy maps of final  locating  the multipurpose spaces for Disaster Management in worn texture of Shooshtar.The results show that the open and empty spaces with obtaining maximum fuzzy weight of 0.769 and final non Fuzzy weight of 0.356 ,is the first priority  from the view point ofprofessionals  for locating the  crisis management for damaged people of earth quake in the worn textures of Shooshtar city.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Crisis management
  • Locating
  • multipurpose spaces
  • Worn texture
  • Earthquake
  • Shooshtar