نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی

4 پژوهشگر دانشگاه امام حسین، تهران، ایران

چکیده

تأمین دسترسی راحت و مناسب شهروندان به انواع خدمات شهری از اهداف مهم برنامه ریزی شهری است. شهرها با هر نقش و وظیفه‌ای که داشته باشند، نمیتوانند دور از فعالیت‌های تجاری و بازرگانی قرار گیرند، چرا که حیات اجتماعی انسانها و رفع نیازهایشان، وجود چنین فعالیت‌هایی را ایجاب می‌کند. بازارهای روز، نمونۀ بارزی از این فعالیت‌های تجاری هستند که از زمان‌های گذشته نیز وجود داشتند. شهر خرم آباد از جمله شهرهایی است که به دلیل ساختار و بافت قدیمی خود، فاقد بازارهای روزی است که به صورت علمی مکان‌گزینی شده باشند. هدف از مکان‌یابی بازارهای روز در این پژوهش: حصول توسعۀ پایدار اقتصادی، ارتقاء کیفیت خدمات رسانی به شهروندان، ایجاد فرصت های اشتغال، کسب درآمد و... است. معیارهای مورد استفاده در این پژوهش عبات‌اند از: ارزش نسبی زمین، مساحت، دسترسی، مرکزیت، تراکم جمعیت، شکل زمین، پتانسیل پارکینگ. پس از تهیه لایه‌های وکتوری و رستری معیارهای فوق،میزانتاثیریا نسبتاهمیتهریکازاینلایه‌هابه‌عنوانعواملمؤثردرمکان‌یابی بازارهای روزمشخصشده،کهدراینتحقیق بهمنظور  تعییننسبتاهمیتووزنهایاستانداردلایه هایاطلاعاتیازتحلیل‌های مکانی در نرم افزار Arc GIS   استفاده شده است. پس ازاولویت‌بندیلایه هایاطلاعاتی استفادهشدهودر نهایت با استفاده ازGIS  وزن‌هایاستانداردلایه های مورد استفاده برای مکان‌یابیاستخراج شد. پسازتعیینوزن‌هایاستاندارد،نسبتبههمپوشانیوزن‌دارلایه‌هایاطلاعاتیبراساس میزاناهمیتآنهااقدامشدولایه‌هایاطلاعاتیبراساسوزنشانتلفیقشدهودر آخر نقشۀ نهایی مکان‌یابی بازارهای روز، به دست آمد. نتایج نشان می‌دهد که با توجه به نقشۀ کاربریهای موجود، بازارهای موجود و بازارهای مکان‌یابی شده، بازارهای روز موجود در شهر خرم‌آباد توزیع فضایی مناسبی نداشته و به استانداردها و پارامترهای لازم برای مکان‌یابی این بازارها توجه نشده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Measuring the spatial distribution of markets, and their optimum locating in Khoramabad using GIS

نویسندگان [English]

  • Dr. Sayyed Amir Mohammad Alavizadeh 1
  • Sayyed Dana Alizadeh 2
  • Hedayat allah Darvishi 3
  • Mahdi Heshmati Jadid 4

چکیده [English]

Providing citizens’ convenient access to different urban services is an important goal of  urban planning. Towns with any role, cannot be far away from commercial activities, because the social life of people  and meeting their needs, necessitates such activities. Markets are  obvious examples of such business and commercial activities which have existed from earlier times. Khorramabad city is among the cities  which due to its old  fabric and texture has no market which is located based on scientific regulations.
The purpose of  locating markets in this  research, is the obtainment of sustainable economic development, promotion the quality of services to citizens, creating employment opportunities , income, etc. .. The criteria used in this study includes  the relative value of land, area, access, centrality, population density, the land form, parking potential. After preparing  the  Vector and Raster layers of the  above criteria, the effect or importance of each of these layers as effective factors on locating the assigned markets was specified,  which in this study in order to determine the importance rate  and  standard weights of  layers,  ARC GIS software has been used.
After prioritizing the used information layers and finally by using GIS, the standard weight of the used layers for locating were obtained. After determining the standard weights, the weighted  information layers were overlapped based on their importance rate and the information layers were integrated based on their weight and at last, the final locating maps of daily markets were achieved. The results show that with respect to  the existing  maps, the existing markets , located markets and the existing daily  markets in Khoramabad city have not a suitable and proper spatial distribution  and  no attention is made to the required standards and parameters for locating such market.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Locating
  • daily markets
  • spatial distribution
  • GIS
  • Khorramabad