مقایسۀ روش‌های مختلف تهیۀ مدل ارتفاع رقومی مورد شناسی: حوضۀ آبخیز نوفرست، شهرستان بیرجند، استان خراسان جنوبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه بیرجند، دانشجوی دکتری سنجش از دور دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری زمین شناسی، دانشگاه بیرجند

چکیده

برآورد دقیق خصوصیات کمی و کیفی پدیده‌های طبیعی، مستلزم صرف زمان و هزینۀ زیادی می‌باشد. بنابراین، روش‌های درون‌یابی به‌عنوان راه حل مناسبی در تخمین محل‌های بدون اطلاعات و نمونه‌برداری نشده مورد استفاده قرار می‌گیرند. از آنجا که نقشه‌های مشتق شده از مدل ارتفاع رقومی زیاد است و این نقشه در تحلیل‌های مختلف کاربرد دارند و ممکن است با وزن‌های متفاوت در نتایج یک کار تحلیلی، نقش داشته‌باشند. اگر منبع اصلی که همان نقشه مدل ارتفاع رقومی است، ایرادی داشته‌باشد؛ اشکال در کل پروژه زیاد خواهد شد. انتخاب مناسب‌ترین روش ساخت مدل ارتفاع رقومی که با دقت بالاتری بتواند مدل واقعی‌تری را از شرایط طبیعی زمین ارائه نماید، موضوع اصلی این تحقیق است. هدف از این تحقیق، مقایسۀ برخی روش‌‌های تهیۀ مدل ارتفاع رقومی شامل؛TIN, TOPOGRID و نیز مدل ارتفاع رقومی استخراج شده از تصاویر ماهواره‌ای سه بعدی است. روش‌های مذکور بر روی داده‌های حوضۀ آبخیز نوفرست در 40 کیلومتری شرق شهر بیرجند انجام شده و نتایج آن با همدیگر و نیز با داده‌های برداشت ‌شده از سیستم‌های تعیین موقعیت جهانی دو فرکانسه مورد ارزیابی دقت، قرار گرفته‌است. نتایج حاصل از مقایسۀ مقادیر حداقل و حداکثر اختلافات و نیز مقایسۀ مقادیر RMSE بین مدل‌های ارتفاعی رقومی و داده‌های سیستم موقعیت جهانی دو فرکانسه 4DGPS در 10 محدودۀ مطالعاتی نشان می‌دهد که روش TIN با پنج بار کسب مقادیر، حداکثر اختلاف و کسب نکردن هیچ مقدار حداقلی، بیشترین خطا و مدل رقومی SRTM با سه بار کسب مقادیر حداقلی اختلاف و کسب نکردن هیچ مقدار حداکثری از دقت بالاتری برخوردار می‌باشد. در این مقایسه روش TOPOGRID و TOPOGRID IN5 و مدل رقومی استخراج شده از تصاویر ASTER در رتبه‌های بعدی قرار دارند


 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Comparison of Different Procedures for the Preparing of the Digital Elevation Model, Case Study: Noferest watershed, Birjand township, South Khorasan Province

نویسندگان [English]

  • Ali. Ashrafi 1
  • Mohammad Ali. Alimi 2
چکیده [English]

The exact estimation of qualitative and quantitative characteristics of the natural phenomena requires a great deal of time and expense. Therefore, the interpolation procedures are used as a suitable solution in the estimation of the places which are uninformed to other researchers, and haven't been sampled yet. The reason for the choice of the mentioned procedures is that there are many maps derived from the Digital Elevation Model, and these maps have application in different analyses, and also they may have influence on the result of an analytic research, using different scales. If the main source which is Digital Elevation Model malfunctions, the whole project will have more errors. The main subject of this research is the choice of the most suitable procedure for the formation of the Digital Elevation Model which can present more real-life model from the natural condition of the earth, with high precision. The research purpose is the comparison of some of the procedures for the preparing of the Digital Elevation Model, including TIN (Triangulated Irregular Network), TOPOGRID, and also Digital Elevation Model derived from 3-dimensional satellite images. The mentioned procedures were performed on the data of theNoferest watershed in 40 kilometers of the east of Birjand city and their results have been compared precisely with each other and also with the data derived from the 2-frequency global location finder systems (DGPS). The results obtained from the comparison of the amounts of minimum and maximum differences and also the comparison of the RMSE amounts between the Digital Elevation Model and the DGPS data in 10 research zones, show that TIN procedure which has obtained the maximum amount of difference, 5 times with no minimum amount, has more errors, and the Digital Elevation Model of SRTM which has obtained the minimum amount of difference, 3 times with no maximum amount, has higher precision. In this procedure, the TOPOGRID and TOPOGRID INFORCE and also the Digital Model derived from the ASTER images, are placed in the subsequent ranks.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Digital Elevation Model
  • Geographical Information System
  • Satellite Images
  • South Khorasan