نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار

2 عضو هیات علمی مرکز پژوهشی علوم جغرافیایی و مطالعات اجتماعی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار

3 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار

چکیده

هدف اصلی این پژوهش، شناخت مؤلفه‌های سازنده و تحلیل سطح پایداری اجتماعی در شهر سبزوار است. روش تحقیق، توصیفی ـ تحلیل است.  از روش تحلیل داده‌های ثانویه و بررسی‌های پیمایشی در بخش گردآوری داده‌ها و از روش‌های علی و همبستگی در بخش تحلیل داده‌ها استفاده شده است. برای آزمون روایی ابزار سنجش، پس از تدوین آنها مبتنی بر انجام روایی صوری، از سنجش اعتبار محتوایی و برای تحلیل پایایی ابزار سنجش نیز از ضریب آلفای کرونباخ استفاده گردید. یافته‌های تحقیق حاکی از این هستند که در محدودۀ مطالعه‌شده، امتیاز شاخص کلی پایداری اجتماعی از عدد میانه نظری (3) پایین‌تر (85/2) و در وضعیت مناسبی قرار ندارد. بیشترین ناپایداری به ترتیب مربوط به شاخص‌های مشارکت در امورِ سرمایۀ اجتماعی و احساس امنیت اجتماعی و کمترین ناپایداری در شاخص‌های احساسِ تعلق مکانی، عدالت فضایی و بهره‌مندی اقتصادی بوده است. بررسی‌های این پژوهش،نشان می‌دهد دو متغیر زمینه‌ای نوع تصرف واحد مسکونی ( مالک / مستأجر بودن) و مدت اقامت در محله، نقش مهم و شایان توجهی در بهبود پایداری اجتماعی شهرها دارد. استفاده از رگرسیون چند متغیره و ضریب بتا برای شناسایی میزان اهمیت هر یک از شاخص‌های مطالعه‌شده، گویای نقش مهم‌تر شاخص‌های سرمایۀ اجتماعی (516/0)، عدالت فضایی (294/0) و احساس تعلق مکانی (192/0) در پایداری اجتماعی محلات شهری است. تحلیل همبستگی میان شاخص سرمایۀ اجتماعی با دیگر شاخص‌های سازندۀ متغیر پنهان پایداری اجتماعی  نیز گویای همبستگی معنی‌دار اکثر شاخص‌ها با سرمایۀ اجتماعی است. با توجه به نقش و جایگاه مهم و بی‌بدیل شاخص سرمایۀ اجتماعی در میان دیگر شاخص‌های بررسی‌شده، به نظر می‌رسد نظام مدیریت و برنامه‌ریزی شهری باید به سمت و سویی حرکت کنند که بتوانند با برنامه‌ریزی‌های کالبدی و طراحی فضاهای شهری، زمینه را برای ایجاد و بهبود سرمایه اجتماعی شهروندان فراهم سازند. ایجاد شورایاری در محلات و نواحی شهری، لزوم تدوین برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی محله محور در طول سال، تدوین برنامه‌های راهبردی برای نواحی شهری با تأکید بر مشارکت شهروندان در تدوین آنها، ایجاد فضاهای کالبدی همانند فرهنگ‌سرایِ محله به عنوان مکانی برای اجرای برنامه‌های مختلف و همچنین میعادگاهی برای دیدار شهروندان با یکدیگر، اولویت قائل‌شدن برای ایجاد پارک‌های و فضاهای عمومی محله‌ای و ناحیه‌ای به عنوان بستر و زمینه‌ای برای اوقات فراغت شهروندان را می‌توان از جمله برنامه‌های مدیریت شهری برای بهبود سرمایۀ اجتماعی و پایداری اجتماعی شهرها پیشنهاد کرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

An Analysis on Evaluating the Quality of Social Sustainability in Districts No.2 and 3 of Sabzevar City

نویسندگان [English]

  • Dr. Seyyed Hadi Hosseini 1
  • Kazem Aliabadi 2
  • Dr. Alireza Hamidiyan 3

چکیده [English]

Social sustainability is a concept that is largely in line with the dimensions of quality of life and Encompasses a wide range of concepts such as social development, social capital, participation, equity and belonging a sense of security and ... . Among the different aspects of sustainability, social mutual interactions have a vanguard and scouts role.  The social aspect  is important because every thing and every event occurs within a social context. Accordingly, the objective of this study was to identify the criteria and analyzing the social sustainability  in Iranian urban area. The case study is Sabzevar City in Khorasan Razavi Province.  The population of this city in 2012 has been 230000 persons. Research methodology is  descriptive - analysis method.  data collection based on secondary data analysis and the survey technic and descriptive and inferential statistics were used in data analysis. Statistical society of research is 19692 of families in 2 and 3 regions of Sabzevar municipality. Sample size is 382 families  that was chosen by random sampling method. The findings of this research shows that  in case study area, indicator of social sustainability has not been in a very good condition. Average of social sustainability score has been 2.85 which is lower than average of social sustainability i.e. 3. The most unsustainability has been on social capital, participation in urban affairs and sense of social security indicators and also the uppermost social sustainability on sense of place, spatial justice and economical enjoyment has been existed. Surveys also indicated that indicators such as social capital (0.516), spatial justice (0.294) and sense of place (0.192) have had the most importance role in social sustainability of the study area. More investigations indicated direct correlation between independent indicators such as type of dwelling owner and time of habitancy in neighborhood with social sustainability. And also, findings show inter correlation between constituent indicators of social sustainability such as social capital, sense of place, sense of social security, spatial justice, participation in urban affairs and economical enjoyment which this issue shows urban sustainability and special urban social sustainability need to systemic and holistic approach. With attention to the  important  role of social capital in urban social sustainability,  seems that it is essential for urban managers to with physical planning and urban space designing, participation of citizen in process of decision making and decision making in urban regions and neighborhoods, creation of urban council of neighborhoods and other policies create and improve urban social capital.

کلیدواژه‌ها [English]

  • sustainable development
  • Urban Sustainability
  • Social Sustainability
  • Sabzevar