نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشگاه ایلام

2 استادیار و عضو هیئت علمی گروه علوم جنگل، دانشگاه ایلام

3 دانشجوی دکتری جنگلداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

چکیده

اکوتوریسم عبارت است از سفر هدف‌دار به طبیعت برای شناخت تاریخ طبیعی و فرهنگی محیط با پرهیز از ایجاد تغییر در اکوسیستم‌ها و تخریب محیط‌زیست و ایجاد فعالیت‌های اقتصادی که منجر به بهره‌برداری صحیح از منابع محیط‌زیستی و اشتغال‌زایی برای اهالی بومی شود. ارزیابی توان شهرستان خرم‌آباد برای توسعۀ اکوتوریسم گامی اساسی برای دستیابی به توسعۀ پایدار در این منطقه به شمار می‌رود. به منظور ارزیابی توان اکوتوریستی منطقه با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه‌ای (ANP) و سامانۀ اطلاعات جغرافیایی (GIS)، ابتدا با توجه به وضعیت منطقه مورد مطالعه، نظرات کارشناسان پنج خوشۀ اقلیمی، مورفولوژیکی، ژئوپدومتری، زیست‌محیطی و اقتصادی-اجتماعی در نظر گرفته شد که هر کدام داری زیرمعیارهایی بودند و روابط بین این خوشه‌ها و زیرمعیارها تعیین شدند. سپس پرسشنامه‌هایی بین کارشناسان برای مقایسه و ارزیابی گزینه‌های مؤثر در ارزیابی توان اکوتوریسم توزیع گردید. در مرحلۀ بعد با محاسبۀ سوپرماتریس حد در هر پرسشنامه وزن نهایی گزینه‌ها در آن پرسشنامه تعیین شد و با گرفتن میانگین هندسی از وزن‌های حاصل از هر پرسشنامه، وزن نهایی گزینه‌های مؤثر در فرآیند ارزیابی مشخص شد. در ادامه، گزینه‌ها به لایه‌های اطلاعاتی تبدیل شدند و در نهایت با استفاده از تکنیک ترکیب وزنی خطی (WLC) در محیط GIS نقشۀ توان اکوتوریستی منطقه تهیه شد. نتایج حاصل از فرآیند تحلیل شبکه‌ای نشان داد که به ترتیب 65/7 و93/32 درصد از منطقۀ مورد مطالعه دارای توان عالی و خوب برای توسعۀ اکوتوریسم هستند و 85/6 درصد از سطح منطقه فاقد توان برای اکوتوریسم است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Identification of Suitable Areas for Ecotourism Development by Using Analytic Network Process, Case Study: Khorram-Abad County

نویسندگان [English]

  • Maryam Niknejad 1
  • Dr. Ali Mahdavi 2
  • Omid Karami 3

چکیده [English]

Ecotourism is a purpose-built journey to nature for recognition of natural and cultural history of environment without changing and destruction of ecosystems and environment; and creation of economical activities which leads to proper utilization of environmental resources and job creation for local societies. Evaluating the capacity of Khorram-Abad county for ecotourism is essential for achieving sustainable development in the region. For evaluation of ecotourism capability  of the region, by using the Analytic Network Process (ANP) and geographic information system (GIS), firstly, according to the conditions of the study area and experts knowledge,  five clusters including climate, morphologic, geo-pedometery, environmental and socio- economy were considered that any cluster has many sub-criteria. The relations between these clusters and sub-criteria were determined. For determining the relations among these clusters and sub-criteria, a number of questionnaires distributed among the experts and used to obtain their judgments about the relative importance of each criterion in ecotourism capability. At the next step, based on the limited super matrixes, the final weight of nodes was calculated. The weights of nodes in evaluating process were extracted by calculating the geometric mean of the questionnaire weights as well. After determining the weights of nodes, they were transformed to data layers. Finally, capability map for ecotourism was provided using WLC (Weight Linear Combination) technique in GIS. The results showed that 7.65 and 32.93 percentages of the study area have excellent and good conditions respectively and 6.85 percentages of the study area doesn't have any ecotourism capability

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ecotourism
  • Capability of Ecotourism
  • ANP
  • GIS
  • Khorram-Abad