نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی و دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه شهرسازی دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس تهران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه تربیت مدرس تهران

چکیده

با ظهور عصر جهانی در قالب شبکه‌ها و جریان سرمایه، کالا و خدماتو همچنین با تمرکز عصر پساصنعت بر تولید دانش و اطلاعات، نقش شهرها بسیار مهم، مؤثر و حیاتی است و به همین دلیل در عصر فراصنعت برخلاف عصر صنعت که صنایع، محرک اصلی توسعه هستند؛ شهر خود بستر توسعه و ایجاد عصر پساصنعت گردید. در این بین هر شهری که بستر مناسبی را برای تولید دانش، حفظ و ترویج سنت‌ها، حضور نهادها، هویت محلی و شهری، صنایع خلاق، اقتصاد خلاق و افراد خلاق مهیا سازد، مطمئناً  در توسعۀ همه جانبه گام موفق‌تری بر می‌دارد. ظهور ایدۀ «شهر خلاق» از اواخر دهه 1980 که تلاشی برای بازسازی شهر در سطح جهانی بود، بر این متن استوار است که همیشه بیشتر از پتانسیلی که در یک مکان وجود دارد و یا ما فکر می‌کنیم، می‌توان از آن استفاده کرد. این تحقیق با هدف ارزیابی وضعیت شهرهای مراکز شهرستان‌های مازندران بر اساس شاخص‌های شهر خلاق انجام شده است. روش بررسی این پژوهش مبتنی بر رویکرد توصیفی‏ـ تحلیلی بوده و جهت جمع‏آوری اطلاعات مورد نیاز، از روش کتابخانه‏ای استفاده شد. در این تحقیق ضمن شناسایی مهمترین شاخص‌های شهر خلاق، با استفاده از مدل تحلیل خوشه‌ای فازی (الگوریتم C-Means) اقدام به خوشه‌بندی شهرهای استان شد و در ادامه با استفاده از تکنیک‏ ویکور، رتبه‏بندی این شهرها صورت گرفت تا میزان توسعه‌یافتگی شهرها بر اساس خلاقیت مورد بررسی قرار بگیرد. نتایج حاصله نشان داد که هرچند قرارگیری شهرها در خوشه‌‌های متفاوت، رابطۀ معنی‌داری با توزیع و پراکندگی آنها در سطح استان ندارد، اما تمرکز اصلی شهرهای استان به لحاظ توسعه‌یافتگی از منظر شاخص‌‌های شهر خلاق، بر شهرهای مرکزی استان است. همچنین این مطالعات نشان داد که شهر ساری (مرکز استان) و شهر بابل، علاوه بر قرارگیری در یک خوشه (با میزان تعلق 932/0 و 835/0)، به لحاظ توسعه‌یافتگی نیز در جایگاه نخست و شهرهای گلوگاه، عباس‌آباد و سورک در رتبه‌های آخر قرار دارند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Analysis of Urban Creativity Indices in Settlement System of Mazandaran Province

نویسندگان [English]

  • Dr. Mojtaba Rafieeyan 1
  • Morteza Shabani 2

چکیده [English]

With the advent of globalization age in the form of networks and capital flow,goods and  services and by focusing post industry on knowledge and information production , the role of  cities is most important and crucial and therefore, in post industry age, unlike the industrial age, that industries are the main drivers of development, the city itself became  the bed for  development and creation of post industrial age. Here, each city which provides an appropriate situation for producing knowledge, preservidng  and promote the traditions , presence of institurions , local and urban identity, creative industries , creative economy  and creative  people. Certainly, takes more successful steps for comprehensive development. Emerging the idea of "Creative city" from the late of 1980, which was  an attemp for reconstruction of the city on the global level, is based on this idea that always it is possible to use the potential that exists in a place or we assume. This research has been performed with the aim of evaluating the condition of the centers of Mazandaran townships based on the indices of creative city. The method of this research is descriptive-analytical method and library method was used for collecting the required information.In this study, while identifying the most important indices of creative city, the province cities were clustered by using Fuzzy Cluster Analysis Model( c-Means alghorithm) and in continue, by using Vikor, the rating of these cities has been made to study the development amount of the cities based on the creativity. The obtained results showed that although placing the cities in different clusters has no significant relation with the distribution and their scattering in the province, but the main focus of the province cities from developmet point of view and the indices of creative city is placed on the central cities of Iran. Also these studies showed that Sari city (centre of the province) and Babol city, inaddition to placing in one cluster( dependency level of 0.932 and 0.835) are placed at the first rank from developmental point of view and Galoogah, Abbasabad and Soork are placed at the last rank.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • Creative city
  • the indicators
  • Fuzzy clustering
  • Vikor technic
  • Mazandaran