نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه جغرافیا طبیعی- آب و هواشناسی، دانشگاه یزد

2 دانشجوی دوره دکترا آب و هواشناسی، دانشگاه یزد

چکیده

تصاویر چند طیفی سنجش از راه دور برای به‌دست آوردن درک بهتری از محیط زمین بسیار کارآمد می‌باشد؛ بنابراین باتوجهبه دگرگونی‌های گسترده درکاربریاراضیوپوششگیاهی،استفاده ازفناوریسنجشازدور به یکابزارمهمدر بررسی وپایشتغییراتبدل شده است. این پژوهش با هدف ارزیابی تغییرات کاربری و درصد پوشش گیاهی در شهر و نواحی پیرامون یاسوج انجام گرفت. بدین جهت با استفاده از تصاویر سنجندهTM ماهواره LANDSATبه تاریخ: 21 و 22 دسامبر سال‌های 1998 و 2010؛ 13 و 14 ژوئن سال‌های 1987و 2010، نقشه‌های کاربری و شاخص بهنجار شدۀ پوشش گیاهی NDVI با استفاده از خوارزمیک بیش‌ترین شباهت، فاصله ماهالانویی و حداقل فاصله؛ طبقه‌بندی نظارت شده تهیه گردید.
نتایج نشان داد که بیشترین میزان مساحت در سال 1986 مربوط به کاربری بایر با 2/14 کیلومتر مربع و سپس کاربری مسکونی با 26/3 و فضای سبز با 15/2 کیلومتر مربع کمترین مقدار مساحت را به خود اختصاص داده‌اند، در مقابل در سال 2010 بیشترین میزان مساحت مربوط به کاربری مسکونی با 27/10 کیلومتر مربع و سپس کاربری بایر با 68/8 کیلومتر مربع و در پایان پوشش گیاهی با 66/0 کیلومتر مربع کمترین مقدار مساحت را در بر گرفته است. همچنین بیشترین میزان تغییرات در این بازۀ زمانی، مربوط به کاربری مسکونی با 157 درصد (افزایش 7 کیلومتر مربعی) است، اما شاهد روند کاهشی مساحت کاربری‌های بایر (52/5 کیلومتر مربع) و فضای سبز (49/1 کیلومتر مربع) در طی سال‌های 1986 تا 2010 می‌باشیم. همچنین با ترسیم حریم پنج کیلومتری پیرامون شهر، نقشۀ درصد شاخص پوشش گیاهی تهیه و نشان داد که مساحت درصد پوشش گیاهی بیش از 70 درصد 42/16 کیلومتر مربع و 60 الی 70 درصد 13/55 کیلومتر مربع کاهش و در مقابل مساحت درصد پوشش گیاهی کمتر از 60 درصد 56/71 کیلومتر مربع افزایش داشته است. همچنین ارزیابی دقت کلی خوارزمیک‌های پایش تغییرات در منطقه نشان داد که روش‌های بیشترین شباهت و فاصله ماهالانویی بیشترین دقت و روش حداقل فاصله کمترین دقت در استخراج کاربری‌های سه‌گانۀ مسکونی، بایر و فضای سبز دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Detecting the Changes of land uses and vegetation cover using remote sensing in Yasooj city

نویسندگان [English]

  • Dr. Kamal Omidva 1
  • Mehdi Narangifard 2
  • Hojatollah Abbasi 2

چکیده [English]

Multi spectral images of remote sensing are very efficient in gaining a better understanding of the environment. Therefore, with regard to the extensive changes in land use and vegetation, using remote sensing technology and monitoring has become an important tool. This study aims to assess land use changes in the percentage of vegetation cover in Yasooj city and surrounding areas. Therefore, the image sensor TM satellite LANDSAT dated 21 and 22 December 1998 and 2010, 13 and 14 June in 1987 and 2010, maps land use and normalized vegetation index NDVI algorithm maximum likelihood Mahalanobis Distance and the minimum distance; Supervised Classification were provided. Results showed that the highest amount of use area was devoted to 1986 barren with 14.2 square kilometers and then urban use with 26.3 and afterward green space with 15.2 square kilometer area had the lowest value, whereas in 2010, the highest rate in the area was devoted to urban use with 10.27 square kilometers and then barren use with 8.68 square kilometers and finally at the end of the vegetation cover with  0.66 square kilometer had the lowest space in the area. The highest rate  of changes were related to residential  use with 157 percent during this period (an increase of 7 square kilometers). However, the barren land (5.52 square kilometers) and green space (1.49 square kilometer) saw a decreasing trend in surface area in 1986 to 2010.  . Providing buffer traced of five kilometers around the city, it was revealed that a map of vegetation index and vegetation of the area decreased over 70% (to 16.42 square kilometers) and 60 to 70 percent (to 55/13 square kilometers) whereas the area of vegetation increased less than 60% (to 56/71 square kilometer). Also overall accuracy for evaluation algorithms represented that monitor changes in the maximum likelihood and Mahalanobis Distance methods had the highest accuracy and while the minimum distance had the least accuracy in extracting triple uses of residences, barren and green space.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Change Use
  • Supervised classification
  • Satellite Land Sat
  • NDVI
  • Yasuj