بررسی پیامدهای هدفمندسازی یارانه‌ها در الگوی مصرف خانوار روستایی مورد شناسی: بخش مرکزی شهرستان بیرجند

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور

3 پژوهشگر گروه اقتصاد دانشگاه موناش استرالیا

4 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

اقتصاد بخش روستایی ایران طی دو دهه گذشته، با چالش‌های متعددی رو‌به‌رو بوده است که یکی از پیامدهای آن تفاضل هزینه درآمد خانوار می‌باشد. در این شرایط اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها منجر به بروز تغییراتی در هزینه و درآمد خانوار گردیده است و از همین رو بررسی پیامدهای هدفمندی یارانه‌ها در جهت جلوگیری از رخداد پیامدهای منفی و افزودن بر آثار مثبت آن، امری حیاتی به‌نظر می‌رسد. این تحقیق از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی– تحلیلی می‌باشد. داده‌های مورد نیاز نیز از مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی گردآوری شده‌است. تحقیق حاضر با هدف ارزیابی اثرات هدفمندی یارانه‌ها بر هزینۀ خانوار روستایی، با استفاده از رگرسیون چند متغیره، آزمون مقایسه میانگین‌ها و پویاشناسی سیستمی، به سنجش متغیرهای الگوی مصرف خانوار در سطح روستاهای بخش مرکزی شهرستان بیرجند پرداخته‌است. جامعۀ آماری پژوهش، شامل خانوارهای ساکن در 145 روستای بخش مرکزی بیرجند می‌باشد.متغیر‌های تحقیق شامل هزینۀ خوراک، بهداشت و درمان، تفریحات، آموزش، هزینۀ تولید، مسکن و هزینۀ حمل و نقل می‌باشد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که به لحاظ نرخ تورم و متوسط رشد هزینه‌ها، سهم کالاهای خوراکی در گروه با درآمد پایین و گروه با درآمد بالا کاهش یافته‌است. از سوی دیگر، هزینه‌های تولید در هر سه گروه درآمدی افزایش داشته، به‌ویژه در گروه با درآمد پایین که سهم هزینه حمل و نقل 64 درصد و هزینه تولید 54 درصد می‌باشد. به منظورکاهش هزینه‌ تولید و مدیریت الگوی مصرف، پیشنهاد می‌شود که روش اجرای هدفمندی اصلاح گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study the Impacts of Targeted Subsidies plan On the Consumption Patterns of Rural Families in Central Districts of Birjand Township

نویسندگان [English]

  • Dr. Javad Bazrafshan 1
  • Mahmood Moradi 2
  • Behrooz Hassani Mahmooei 3
  • Sauuedeh Somayeh Khatami 4
چکیده [English]

Iran's rural economy has confronted with various  challenges since the last two decades, which one of its consequences is the difference between the  expenditureas and the  income of the households .In this situation, applying targeted subsidies creates changes in house hold's income and expenditures. So, it seems critical to analyze the targeted subsides' effects in order to prevent negative consequences and to increase the positive ones. This study is practical regarding the objective poin of view  and its method is descriptive – analytical. The required data were gathered by field and library studies. The present study, in order to evaluate the effects of targeted subsides on the expenditures of rural households, by using multi variable regression, , means comparison test and system dynamic has measured the variables or patterns of families' consumption in the villages of central part of Birjand city. The statistical society of this study is the families resident in 145 villages at central part of Birjand city. Study variables includ ing  the cost of food, health, entertainment, education, cost of production, housing and transportationcost. The results show that by considering the inflation rate and average of expenses' raise, food expense's share in low and high income groups has decreaed. on the  another side, production expense has increased for all three groups, especially for low income ones. Transport expense and production expense are 64% and 54%, respectively. It is highly recommended that targeted subsidie's applying method should be changed to alleviate  production expense and manage consumption pattern.

کلیدواژه‌ها [English]

  • targeted subsidies
  • System Dynamics
  • Birjand's central district