مقایسه مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی اعضای تعاونیهای تولیدی و کشاورزان غیر عضو تعاونیهای تولیدی در مناطق روستایی، مطالعه موردی: شهرستان پارسآباد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری و روستایی و عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

تعاونی‌های تولید روستایی در واقع سازمان‌های مردمی هستند که قادرند ناهنجاری‌های ناشی از وجود قطعات کوچک، پراکنده و نامتجانس زمین و هم چنین نارسایی‌های وسایل تولید را بر طرف ساخته و کشاورزان خرده پا را از خطر ورشکستگی و سقوط برهاند و روحیه کمک متقابل را بین آنان تقویت نماید. هدف این مقاله بررسی مقایسه تطبیقی مولفه‌های سرمایه اجتماعی اعضای تعاونی‌های تولیدی و کشاورزان غیر عضو تعاونی در مناطق روستایی می‌باشد. تحقیق حاضر از نوع کاربردی و روش تحقیق آن، از نوع تحقیقات تحلیلی-توصیفی است. ابزار تحقیق پرسش‌نامه است. جامعه آماری این تحقیق در برگیرنده روستاییان عضو شرکت‌های تعاونی تولید و روستاییان غیر عضو ساکن در روستاهای تحت پوشش تعاونی‌های تولید در شهرستان پارس‌آباد می‌باشد گفتنی است که پارس‌آباد یکی از شهرهای استان اردبیل در شمال غربی ایران است. این شهر بزرگ‌ترین شهر منطقه مغان و نیز، مرکز شهرستان پارس‌آباد می‌باشد.بر اساس سرشماری جمعیت سال 1390 جمعیت این شهر 88924  نفر ذکر شده است که از این جمعیت 46 درصد ساکن شهرها و بقیه در مناطق روستایی ساکن بوده‌اند. جلگه پارس‌آباد مستعدترین خاک و مطلوب‌ترین شرایط آب و هوایی را برای زراعت، دامپروری و باغداری داراست. شرکت بزرگ کشت و صنعت و دامپروری مغان بزرگ‌ترین شرکت در نوع خود در کشور و در خاورمیانه با حجم عملیات زراعی، دامی و صنعتی در همین شهرستان دایر است هم‌چنین وجود کارخانه قند، کمپوت‌سازی، مرباسازی، پنبه پاک‌کنی و کارگاه تولید لبنیات رونق خاصی به این شهرستان داده است.  بر اساس فرمول کوکران، تعداد نمونه مناسب برای این تحقیق 145بدست آمد، و برای بالاتر بردن میزان دقت و اعتبار یافته ها، حجم اعضای به 150 افزایش یافت. هم‌چنین 150 نفر از کشاورزان غیر عضو تعاونی‌های تولیدی انتخاب شدند. متغیرهای مستقل این تحقیق  شامل مولفه‌های سرمایه اجتماعی و متغیر وابسته این تحقیق عضویت در تعاونی‌های تولید می‌باشد. افزون بر این در تحقیق حاضر جهت تعیین روایی پرسش‌نامه تهیه شده، از نظرات تنی چند از هم‌کاران دانشگاهی و کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی در حیطه موضوع مورد مطالعه استفاده شده است. هم‌چنین برای تعیین پایایی کمی پرسش‌نامه نیز از ضریب آلفای کرونباخ و نرم افزار SPSS، استفاده شده است و در این تحقیق مقدار آلفای مذکور بخش‌های مختلف پرسش‌نامه تحقیق 70/0 الی 81/0 محاسبه شد. نتایج عمده این مطالعات نشان داد به جز یک مولفه  بین تمامی مولفه‌های سرمایه اجتماعی با شکل‌گیری تعاونی‌های تولید در مناطق روستایی شهرستان پارس‌آباد رابطه مستقیم و معناداری وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of Social Capital Components of the productive cooperatives' members and farmers of Non-member ofthe productive cooperatives in rural areas, Parsabad County

نویسنده [English]

  • Dr.Vakil Heidari Sarban
چکیده [English]

In fact, rural production cooperatives  are people-oriented organizations which can meet the  abnormalities  arising from the existence of  small, dispersed and unsuitable fragments of  land  and also meets the defeciencies of the production devices.  In addition,   this cooperatives can rescue small farmers from bankruptcy danger. And strengthen the spirit of mutual aid between them.  The aim of this article is comparative study of the social – capital components of productive cooperative members and non-member agricultures of such cooperatives in rural areas. The current research is of applied type and its method is analytical- descriptive one. The research tool is questionare and the statistical society of this research includes the member villagers of productive cooperative  and non member villagers residing in the areas covered by the productive cooperatives in parsabad township. It should be mentioned that Parsabad is one of the townships of Ardebil province at the northest part of Iran.This city is the largest city in Moghan area and is the central city. Based on cocharan formula, the appropriate sample number for this research  was obtained 145 people and for improving the accuracy and validity of findings, the number of members was increased to 150. Also 150 farmers of non members of productive copoperatives were selected. The independant variabls of this research, includes the  social capital and the dependant variable is membership in the productive cooperations. In addition, in this research, the content validity of the instrument was established using a panel of colleague cooperators and experts of agricultural Jihad organization Also for recognition of quantitative perpetuity of questionare, Cronbachs alpha coefficient and SPSS software have been used. In this research, the alpa value of different parts of the research questionare was calculated 0.70 up to 0.81. The main findings of this studies showed that,  exept one component there exists a direct and significant relationship between  all the social capital components with  forming productive cooperatives in rural areas of Parsabad .

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social Capital
  • Rural Production Cooperatives
  • Agricultural Development
  • rural development
  • Parsabad County