نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه یزد

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه یزد

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه یزد

چکیده

گردشگرییکیازبزرگترینمحرک‌هایاقتصادیقرنحاضربه‌شمارمی‌رود؛تاآنجاکهبیشاز10درصدازدرآمد ناخالصداخلیکشورها رادرسطحجهانتشکیلمی‌دهد. صنعت گردشگریبهلحاظدرآمدزاییوتأثیردررشداقتصادیکشورها،در‌حالتبدیل شدنبهصنعتاولدرجهاناست؛ لیکن دستیابیبهمزیّتنسبیدراینبخش،نیازمندایجادزیرساخت‌هایمناسب، تأمیننیازمندی‌هایگردشگرانوایجادتسهیلاتمطلوب گردشگری است. از میان این زیرساخت‌ها، مراکزاقامتیبه‌عنوانمبدأومقصد گردش‌هایروزانه،ازاهمیتبسیار زیادیبرخوردارند و دارای بیشترین تأثیر اقتصادی در صنعت گردشگری هستند. هدف از تحقیق حاضر، بررسی و تحلیل پراکنش فضایی هتل‌ها نسبت به جاذبه‌های گردشگری در شهر شیراز است. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی و شیوۀ جمع‌آوری داده‌ها، کتابخانه‌ای و میدانی است. تجزیه و تحلیل اطلاعات در محیط GIS با استفاده از توابع تحلیلشبکه صورت گرفته است. در تحلیل‌ مربوط به پراکنش هتل‌ها و جاذبه‌ها، از توابع تحلیل خوشه‌ای فضایی چند فاصله و توزیع جهت‌داراستفاده شده است. نتایج نشان دهندۀ آن است که پراکنش فضایی هتل‌ها نسبت به جاذبه‌های گردشگری، متناسب با نیاز گردشگری در مناطق شهری شیراز صورت نگرفته است؛ به‌طوری‌که توزیع فضایی هتل‌ها و جاذبه‌ها به‌صورت الگوی خوشه‌ای و متمرکز در بخش مرکزی شهر در خیابان‌های رودکی، اهلی، توحید و زند قرار گرفته‌اند. توزیع جهت‌دار هتل‌ها به‌لحاظ سطوح دسترسی و ظرفیت در محدودۀ تحت پوشش توزیع جهت‌دار جاذبه‌هاست. میانگین کل فاصلۀ هتل‌ها نسبت به جاذبه‌های گردشگری 5/2402 متر است. این تمرکز در بخش مرکزی باعث به‌وجود آمدن مسائلی مانند عدم دسترسی مناسب به همۀ جاذبه‌های گردشگری، افزایش ترافیک، محدود شدن فضای گردشگری شهر و افزایش انواع آلودگی‌ها در بخش متراکم شهر شیراز شده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Study and Analysis of Spatial Distribution of Hotels Toward The Tourism Attractions Case Study: Shiraz City

نویسندگان [English]

  • dr.mohammad hosein saraei 1
  • masoud chaharrahi 2
  • meysam safarpour 3

چکیده [English]

Tourism is considered as one of the greatest economical motives in the present century, up to the extent that forms  more than 10% of the gross income of the countries in the world. Tourism industry in terms of making revenue and the impact on economic growth of the countries is going to become the first industry in the world. But for achieving the comparative advantages in this sector needs to create appropriate infrastructures, supplying the tourists' requirements and provision of desirable tourism facilities. Through this infrastructures, residential centers as the origin and destination of daily recreations has a great importance and has the most economical impact on tourism industry.The purpose of this study is the study and  analysis of the spatial distribution of hotels toward the  tourist attractions in Shiraz city. The research method is of  Descriptive- analytical one and  the method of collecting data is the library and field one. The analysis of data was performed  in GIS environment using network analysis functions. The analyses related to the hotels' distribution and attractions is made through  Multi-Distance Spatial Cluster Analysis functions and oriented distribution. The results showed that the spatial distribution of hotels toward the tourism attractions has not been made in appropriate with the tourism needs of the urban areas of Shiraz city, so that the spatial distribution of hotels and attractions have been placed as a clustered and centralized pattern in the central part of the city in Roodaki, Ahli, Tohid and Zand streets. The oriented distribution of hotels in view of the level of access and capacity are  in the  coverage area of oriented distribution of the attractions. The average of hotels' distance toward the tourism attractions is 2402.5. This concentration in the central part has caused some issues including lack of appropriate access to all tourism attractions, increase of traffic, limitation of urban green spaces and increase of different pollutants in the dense part of Shiraz City. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • spatial distribution
  • hotel
  • tourism attractions
  • Shiraz

حسین زاده دلیر، کریم، محمدرضا  پورمحمدی و صمد مدادی(1391)،ارزیابی پراکنش فضاهای گردشگری تاریخی- فرهنگی وخدمات جانبی آن در شهرتبریز، مجله جغرافیا وبرنامه ریزی،سال16، شماره 41،صص94-67.

حیدری چیانه، رحیم، میثم صفرپور، مهدی بلواسی، فاطمه بلوچ امدادی(1394)، تحلیلی بر توسعه الگوی پیاده مداری در فضاهای گردشگری شهری نمونه بافت تاریخی فرهنگی شیراز، فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی، سال چهارم، شماره 13، بهار 1394. 

دیناری، احمد(1384)، گردشگری شهری در (ایران وجهان)، انتشارات واژگان خرد، چاپ اول،15، مشهد.

-رضوانی، علی اصغر(1380)، نقش اکوتوریسم در حفاظت محیط زیست،تهران، انتشارات سازمان میراث فرهنگی کشور، چاپ اول،140.

سرایی، محمد حسین و مسلم شمشیری (1392)، بررسی وضعیت گردشگری در شهر شیراز در راستای توسعه پایدار با استفاده ازتکنیکSWOT، مجله جغرافیا وبرنامه ریزی محیطی،سال24،پیاپی 49،شماره 1، صص 88-69 .

شاکری، عباس وفریدون سلیمی(1385)، عوامل موثر بر جذب سرمایه گذاری در منطقه آزاد چابهار و اولویت بندی آنها با استفاده از تکنیک ریاضی AHP،مجله پژوهشنامه اقتصادی،سال 6،پیاپی20، شماره 1، صص 95-136.

شکویی، حسین و علی موحد(1381)، شناخت الگوی فضای توریستی شهر اصفهان با استفاده از سیستم Gis، فصلنامه مدرس علوم انسانی، شماره 47، صص 114- 95 .

 صباغ کرمانی، مجید و شعد امیریان (1379)، بررسی اثرات اقتصادی توریسم در جمهوری اسلامی ایران با استفاده از تحلیل داده -  ستانده، مجله پژوهش بازرگانی،شماره 16، صص 84-57.

فرج زاده اصل، منوچهر(1384)،سیستم اطلاعات جغرافیایی و کاربرد آن در توریسم، انتشارات سمت،چاپ اول،41، تهران.

قاسم کلاهی، احمد(1382)، ناکارآمدی، رکود وبحران جهانگردی در ایران، سمیناربررسی سیاست ها و برنامه های توسعه جهانگردی درجمهوری اسلامی ایران، اردیبهشت ماه، تهران، ص 266.

موحد، علی(1387)، توزیع فضایی مراکز اقامتگاهی در شهرهای تاریخی، مجله پزوهش های جغرافیای انسانی، شماره 65، صص 116- 105.

نعمتی، نسرین(1384 )، راهکارهای توسعه گردشگری در ایران، مجموعه مقالات ظرفیت های اقتصادی ایران با تاکید بر وضعیت گردشگری ایران دربستر جهانی شدن، دانشگاه آزاد واحد فیروزکوه صص53-68.

وارثی، حمیدرضا، مسعود تقوایی­ و احمد ­شاهیوندی (1390)، تحلیلی بر وضعیت زیرسا خت های گردشگری در شهراصفهان (با تاکید برهتل ها)، مجله جغرافیا وبرنامه ریزی محیطی،سال 22،شماره پیاپی 44، شماره 4، صص 112-91.

 

Arbel, A , Pizam, A, 1977. Some determinants of urban hotel location: the tourists' Inclinations. Journal of Travel Research 15 (3), 18–22.

Ashworth, G.J., Tunbridge, J.E., 1990. The Tourist-Historic City. Belhaven Press, London.

Barros, C.P., 2005a. Measuring efficiency in the hotel sector. Annals of Tourism Research 32 (2), 456–477.

Barros, C.P., 2005b. Evaluating the efficiency of a small hotel chain with a

Baum, J.A.C., Haveman, H.A., 1997. Love thy neighbor? Differentiation and agglomeration in the Manhattan hotel industry, 1898–1990. Administrative Science Quarterly 42 (2), 304–338.

Begin, S., 2000. The geography of a tourist business: hotel distribution and urban development in Xiamen, China. Tourism Geographies 2 (4), 448–471.

Canina, L., Enz, C.A., Harrison, J.S., 2005. Agglomeration effects and strategic orientations:evidence from the U.S. lodging industry. Academy of Management Journal48 (4), 565–581.

Cooper, C. Fletcher, J. Gilbert, D. Wanhill, S. Shepherd, R., 1998.Tourism principles and  practice, Publishing Pitman, London.

Egan, David.J, Nield, Kevin., 2000. Towards a theory of intra urban hotel location. Urban Studies 37 (3), 611–621.

Goeldner, Charles R. & Brent, Ritchie J.R., 2009. Tourism Principles Practices and Philosophies. John Wiley & Sons Inc, United States.

Kalnins, Arturs, Chung, Wilbur., 2004. Resource-seeking agglomeration: a study of market entry in the lodging industry. Strategic Management Journal 25 (7), 689–699.

Law Christopher M.,1996. Urban tourism attraction visitors to large cities, Mansell, Publishing Limited,London.

Lee, Myong.Jae, Jang, Soocheong., 2007. Market diversification and financial performance and stability: a study of hotel companies. International Journal of Hospitality Management 26 (2), 362–375.

Lin, Bing-Huei, Liu, Hsueh.-Hoa., 2000. A study of economies of scale and economies of scope in Taiwan international tourist hotels. Asia Pacific Journal of Tourism Research 5(2), 21–28.

Malmquist productivity index. International Journal of Tourism Research 7 (3),173–184.

Rigall-I-Torrent, R., Fluvià, M., 2007. Public goods in tourism municipalities: formal analysis, empirical evidence and implications for sustainable development.

Shoval, N., 2006. The geography of hotels in cities: an empirical validation of aforgotten model. Tourism Geographies 8 (1), 56–75.

Timothy Dallen j. and Gottrey wall.,1995,tourist accommodation in an Asian- historic city, The journal of Tourism Studies,Vol. 6,No.2.

Tourism Economics 13 (3), 361–378.

Wall, G., Dudycha, D., Hutchinson, J., 1985. Point pattern analyses of accommodation in Toronto. Annals of Tourism Research 12 (4), 603–618.

www.unwto.org.

Yokeno,Nobumichi.,1968. La localisation de l’ industrie touristique: application de l’analyse de Thunen-Weber. In: Paper Presented at the Cahiers du Tourism, Aix-en-Provence. C.H.E.T.