نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه گیلان

2 دانشیار گروه جغرافیای شهری دانشکده علوم جغرافیایی دانشگاه خوارزمی

3 استاد گروه جغرافیای شهری دانشکده علوم جغرافیایی دانشگاه خوارزمی

چکیده

باززنده‌سازی بافت‌های فرسوده شهری در سایۀ نظریۀ اصالت‌بخشی، منجر به خروج طبقۀ فقیر از این بافت‌ها خواهد شد. این خروج اجباری از بافت قدیمی ‌و فرسوده، مسئلۀ مکان‌گزینی مجدد این افراد را مطرح می‌کند. در این مکان‌گزینی مجدد، عوامل مختلفی نظیر: محل‌ اشتغال، محل ‌سکونت پیشین، مدت ‌سکونت در بافت و محل‌ سکونت خویشاوندان تأثیرگذار هستند. این مقاله، نقش عوامل فوق را در مکان‌یابی مجدد ساکنان و حرکت آنها در سطح شهر ارزیابی کرده ‌است. در این راستا، با استفاده از مطالعات اسنادی و میدانی و همچنین با پرسشگری از ساکنان یکی از محله‌های واقع در منطقۀ 13 شهر تهران، به نام «مفت‌آباد»‌، ارتباط میان عوامل مورد بررسی و مکان‌گزینی افراد پس از تخلیۀ اجباری بررسی شده و نتایج آن نیز با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون‌های آماری مربوط تجزیه‌‌و‌‌تحلیل شده ‌است. یافته‌‌ها حاکی از آن است که محل اشتغال ساکنان و مدت سکونت در بافت نمی‌تواند به‌عنوان عاملی تعیین‌کننده در انتخاب مکان جایگزین برای سکونت شناخته شود و برعکس، محل‌سکونت پیشین و محل‌سکونت خویشاوندان ساکنان در زمینۀ فوق بسیار تعیین‌کننده‌ است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

An Introduction to the Effective Factors in Locating People in Gentrification Process of Urban old Textures Case study: Moft Abad-Tehran district

نویسندگان [English]

  • Dr. Esmaeil Aghaeizadeh 1
  • Dr. Mohmmad Soleimani 2
  • Dr. Simin Tavallayi 3

چکیده [English]

Revitalization of urban oldtextures in the light of gentrification theory, will led to the exclusion of the poor people from there. Forced exit of poor class from old and deteriorated textures, created the problem of their relocation. Various factors affected this relocation including work place, previous residence, duration of residence in texture and family residence. This paper, has been evaluated the role of locating  and movement of residents in the city. In this context, the relation between above factors and relocating people have been studied using documents and field studies, as well as the questioning of the residents of the communities located in region 13 named as Moftabad of Tehran and the results have been analyzed using SPSS and statistical tests. Findings show that work place of residents and their duration of residence are not determinative factors in selection of alternative location. In contrast, the previous location and family residence are very determinative.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Revitalization
  • Old Texture
  • Gentrification
  • Moft Abad

ادیبی، حسین.(1356). مقدمه ای بر جامعه شناسی شهری. چاپ دوم، تهران. شبگیر.

آیینی، محمد. (1385). ارزیابی رویکرد قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضۀ مسکن به بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسودۀ شهری. اقتصاد مسکن. شمارۀ 43 و 44. صص 140- 125.

پورجعفر، محمدرضا. (1388). مبانی بهسازی و نوسازی بافت قدیم شهرها. انتشارات پیام. چاپ اول. تهران.

پیران، پرویز. (1387). دانشنامۀ مدیریت شهری و روستایی. انتشارات سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور. تهران.

تیزدل، استیون و دیگران. (1388)؛ احیای محله های تاریخی شهرها؛ ترجمه سمانه ساریخانی، چاپ اول، شیراز: نوید شیراز.

حبیبی، سید محسن؛ مقصودی، ملیحه. (1381). مرمت شهری. انتشارات دانشگاه تهران. چاپ اول. تهران.

حبیبی،کیومرث و پوراحمد، احمد و مشکینی، ابوالفضل. (1386)؛ بهسازی و نوسازی بافتهای کهن شهری؛ چاپ اول، دانشگاه کردستان.

رهنما، محمد رحیم. (1375). احیای بافت قدیم و توسعه شهری:نمونه بافتهای مسکونی مرکز شهر مشهد؛ رساله دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری. راهنما: دکتر اسفندیار زیردست؛ دانشکده علوم انسانی. دانشگاه تربیت مدرس.

رهنما، محمدرحیم. (1388). برنامه‌ریزی مناطق مرکزی شهرها. انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد. چاپ اول. مشهد.

سجادیان، ناهید. (1379). تحلیل اثر سیاست‌های انبوه‌سازی و برج‌سازی بر پیکرۀ طبیعی و اجتماعی شهر تهران. مجلۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران. شماره 156، صص 321- 305.

فلامکی، محمد‌منصور. (1388). نوسازی و بهسازی شهری. انتشارات سمت. چاپ سوم. تهران.

قانعی، محمد‌رضا. (1385). گفتگو با متخصصان: گفتگوی مکتوب با معماران و شهرسازان شهر اصفهان. اندیشۀ ایرانشهر. شمارۀ 9 و 10. صص 35-29.

لینچ، کوین. (1376). تئوری شکل خوب شهر. ترجمه سید‌حسین بحرینی. دانشگاه تهران. چاپ اول. تهران.

مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران. (1383). تشخیص بلوک‌های شهری با بافت فرسوده در سطح شهر تهران.

مهندسین مشاور گزینه. (1386). طرح منظر شهری محلۀ مفت‌آباد‌. مرحلۀ اول. فصل اول و دوم.

 

Blake, G.H & Laeless, R,I (1980). The Changing Middle Easter city; USA: Harper & Row Publishers.

Cevik. Sonya et al (2008). An example to renovation–revitalization works in historical city centres: Kunduracılar Street/Trabzon-Turkey, Building and Environment, No 43 950–962

Diappi, Lidia & Bolchi, Paola (2008). Computers, Environment and Urban Systems, Vol 32, 6–18.

Golledge, Reginald & J. Stimson, Robert (1997). Spatial Behavior: A Geographic Perspective, New York-London: The Guilford Press.

Hamnett, Christopher and. Williams, Peter R (1980). Social Change in London : A Study of Gentrification; Urban Affairs Review, Vol. 15, 469- 487.

Morris ,Alan (2005). Second wave gentrification in inner-city Sydney, Cities,  Vol. 23, No. 2, p. 99–108.

Sullivan,Arthur (2005). Gentrificarion and crime; Journal of Urban Economics,  Vol.75, No.1,  73- 85.