نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 دانشیار گروه جغرافیا وبرنامه‌ریزی شهری دانشگاه شهید باهنر کرمان

3 کارشناس ارشد شهرسازی

چکیده

امروزه کشور ایران با درصد قابل توجهی از بافت های فرسوده و قدیمی مواجهه می باشد. بر اساس بر آورد وزارت مسکن و شهرسازی در کشور بیش از 50 هزار هکتار بافت فرسوده شهری وجود دارد که به دلیل کمبود اعتبارات و عدم شناخت کامل از چگونگی و ویژگی های این مناطق ، دولت را در امر برنامه ریزی برای خروج از بحران از بافت­های فرسوده با مشکل مواجه کرده است.کلان شهر شیراز به عنوان اولین پایتخت فرهنگی کشوربا مشکلات فراوانی در این زمینه روبرو گشته است. منطقه 8 شهرداری به عنوان یکی از مناطق فرسوده این شهر، و بافت تاریخی، با وجود دارا بودن پتانسیل های رشد در جذب توریسم و گردشگر داخلی و خارجی با رشد بدون برنامه خود به عنوان یکی از مناطق مشکل دار شهری محسوب می شود، این تحقیق در پی پاسخ به این سوال می باشد که ، عوامل توسعه بافت فرسوده شهری با رویکرد گردشگری خلاق چه می باشد؟هدف این پژوهش شناسایی پهنه های زمینه ساز توسعه خلاق در بافت فرسوده منطقه 8 شیراز است که دارای اولویت درجذب گردشگر می باشد. روش مورد مطالعه به صورت پیمایشی- تحلیلی بوده وداده های مورد نیاز از طریق میدانی و اسنادی تهیه شده است.ابزار استفاده شده در این تحقیق نرم افزارArc GIS و مدل تحلیلی سلسله مراتبی(AHP) می باشد. نتایج تحقیق نشان می دهد که از بین عوامل مطالعه شده، عامل کالبدی - عملکردی با ضریب 47/0 از بقیه عوامل تاثیر گذاری بیشتری در توسعه خلاق بافت تاریخی مطالعه شده داشته است. همچنین با استفاده از نقشه های بدست آمده مناطق مختلف بافت اولویت بندی شده و در نهایت نواحی فاقد اولویت واولویت کمتر نیز مشخص شده است.لذا پهنه های شناسایی شده در این بافت می تواند توسعه خلاق را فراهم کرده و به باززنده سازی آن کمک کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Evaluation of Urban old Texture by the Tourism Development Approach Case Study: Darbe Shazdeh District Located in Region No. 8 Shiraz"

نویسندگان [English]

  • Dr. Aliasghar Abdollahi 1
  • Dr. Hossein Ghazanfarpour 2
  • Nasrin Bbashar Doost 3

چکیده [English]

Today,  Iran is faced with a considerable amount of old and timeworn textures. Based on  the estimates of  the Ministry of  Housing and Urban Development, there are more than 50,000 hectares of urban  old texture in Iran, that  due to the lack of credits and understanding of quality and characteristics of such regions, the government has faced with several problems in planning and defusing the crisis regarding this large volume of old textures. , Shiraz metropolitan, as the cultural capital of Iran has faced with a great problems in this respect.District No. 8 of Shiraz municipality with its historical texture and  as one of the old textures of this city,  despite its potential for attracting the domestic and foreign and local  tourists, has failed to adapt to the primary principles of modern city planning due to its overgrowth. This study seeks to answer the question that, what are the factors for development of urbam old textures by creative tourism approach? This study aims to  identify the areas with tourist-attracting potential  in old texture of district No.8 of Shiraz which were also prioritized in terms of tourist attraction. The method  of this study is applied- analytical one and the data were collected by field and documentary method.The used tools in this study are Arc GIS software and AHP model (Analytic Hierarchy process).  The results revealed that among the factors under study in this research , physical – functional factor with 0.47 was more effective in the creative development of the mentioned historical texture . Moreover , based on the map achieved,  different areas of the texture were prioritized and consequently , those areas without priority as well as those with less priority were specified. Therefore, those identified suitable zones could provide creative development in this texture and help to revive it.

کلیدواژه‌ها [English]

  • rusty texture
  • Tourism
  • creative development
  • Darbe shazdeh District

پور‌احمد، احمد؛ شماعی، علی (1380). توسعۀ فیزیکی شهر یزد و تأثیر آن بر ساختار جمعیت بافت قدیم شهر. نشریه علمی پژوهش‌نامۀ علوم اجتماعی. شمارۀ 18،صص 32-3.

حبیبی، کیومرث و مشکینی، ابوالفضل، (1389). بهسازی و نوسازی بافت‌های کهن شهری. نشر انتخاب. چاپ دوم. تهران.

رفیعیان، محسن (1388). شناسایی پهنه‌های زمینه‌ساز توسعۀ خلّاق در بافت فرسوده با رویکرد گردشگری در برنامه‌ریزی شهری (محلۀ امامزاده یحیی تهران). استاد راهنما: محمدرضا بمانیان. دانشگاه تربیت مدرس تهران.

رهنما، محمد‌رحیم (1375). رسالۀ دکترا. احیاء بافت قدیم و توسعۀ شهری. نمونه بافت‌های مسکونی مرکز شهر مشهد. استاد راهنما: اسفندیار زبردست. دانشگاه تربیت مدرس.

زبردست، اسفندیار (1380). کاربرد فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی در برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای. نشریۀ علمی پژوهشی هنرهای زیبا. شمارۀ 10،صص 22-13.

سجادی، ژیلا و احمدی دستجردی، حمید(1387)، بررسی علل و پیامدهای اجتماعی – فضایی مهاجرت های درون شهری، فصلنامه پژوهش های جغرافیایی انسانی، شماره 66 ،تهران.

شماعی، علی؛ احمد، پوراحمد (1383). تحلیلی بر سیاست‌ها و برنامه‌های بهسازی و نوسازی شهری در برنامه‌های توسعۀ کشور. پژوهش‌های جغرافیایی. شمارۀ 48،صص 179-202.

شماعی، علی؛احمد، پوراحمد (1385). بهسازی و نوسازی شهری از دیدگاه علم جغرافیا. مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.

عباس‌زادگان، مصطفی؛ رضازاده، راضیه (1380). نگاهی به طرح حفظ، احیا و بازسازی بافت تاریخی سمنان. فصلنامه هفت شهر. سازمان عمران و بهسازی شهری. شمارۀ 4، صص 47-59.

عندلیب، علیرضا،(1385).توسعه نوسازی بافتهای فرسوده شهر تهران: ضرورتها و راهبردها. دومین سمینار ساخت و ساز در پایتخت. تهران : دانشکده فنی دانشگاه تهران.

فلامکی، محمد‌منصور (1386). نوسازی و بهسازی شهری. انتشارات سمت. چاپ پنجم. تهران.

مرکز آمار ایران، سرشماری نفوس و مسکن (1390). استان فارس. شهرستان شیراز.

مهدوی، شهرزاد (1380). راهبردهای توسعۀ بافت فرسوده. فصلنامۀ هفت شهر. شمارۀ 7،صص 16-6.

 

نریمانی، مسعود (1379). بهسازی بافت‌های تاریخی (مدل‌سازی راهبرد‌ها و بنیان‌های ساختاری). انتشارات مؤلف. چاپ اول. تهران.

 

Mary Ann Levine, Kelly M.Britt & James A.Delle, )2005( “Heritage Tourism and Community Outreach: Public Archaeology at the Thaddeus Stevens and Lydia Hamilton Smith Site in Lancaster, Pennsylvania USA”, International Journal of Heritage Studies, Vol. 11, No. 5.

Miyakuni, Kaoruko & Gail A. Vander Stoep (2006) “Linking Linkage Concepts from Diverse Fields to Build a Community-Based Tourism Planning Framework: The Case of Shuri, Japan”, Tourism Geographies,Vol.8, No. 3.

Rich, Harrial and Thomas D. Potts ,(2003) , Tourism Planning in historic Disterict , journal of the American planning Association 69(3),p 233-244.