نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه اصفهان

2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه اصفهان

چکیده

در چند دهۀ اخیر، حکمروایی خوب شهری به‌عنوان یکی از شاخه‌های استراتژی توسعۀ شهری (cds) در جهان مطرح شده است. در این رویکرد، کمبودهای رویکرد متداول به مدیریت شهری (دستور از بالا، صرفاً تکنوکرات و محافظت از ساختار قدرت موجود) نشانه گرفته می‌شود؛ بنابراین، در شهر نیز به‌طور ‌مشخص، برقراری حکمروایی خوب، مورد تأکید قرار می‌گیرد و معیارهایی برای خوب شدن حکمروایی در‌نظر گرفته می‌شود. هدف از انجام این پژوهش، ارزیابی وضعیت شاخص‌های حکمروایی خوب شهری در بافت‌های فرسودۀ شهر کرمان از دید شهروندان و شناسایی وضعیت شاخص‌های حکمروایی خوب شهری در هر‌یک از حوزه‌های بافت فرسوده است. روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی- تحلیلی است و اطلاعات مورد نیاز از دو روش کتابخانه‌ای و میدانی (پرسش‌نامه) جمع‌آوری شده است و با استفاده از نرم‌افزار Spss و آزمون‌های T-Test، تحلیل واریانس و رگرسیون چند‌گانه مورد تجزیه‌و‌تحلیل قرار گرفته است. جامعۀ آماری این پژوهش، 114946 است که با استفاده از روش نمونه‌گیری کوکران، حجم نمونه 321 محاسبه شده است. نتایج حاصل از آزمون T-Test بیانگر این است که شاخص‌های حکمروایی خوب در بافت‌های فرسودۀ شهر کرمان در وضعیت مطلوبی قرار ندارد. نتایج حاصل از آزمون تحلیل واریانس نشان می‌دهد که از بین حوزه‌های بافت فرسودۀ شهر کرمان، حوزۀ یک و پنج به‌ترتیب با میانگین 96/1 و 12/2 در بدترین وضعیت قرار دارند. همچنین، از بین شاخص‌های حکمروایی خوب شهری، شاخص پذیرا و پاسخ‌دهنده و مسئولیت‌پذیری به‌ترتیب با ضریب تأثیر 246/0 و 233/0 اثرگذاری و قدرت تبیین بیشتری نسبت به بقیۀ شاخص‌های بررسی شده در تحقق حکمروایی خوب شهری در بافت فرسودۀ این شهر دارد. در پایان نیز با توجه به نتایج حاصل از پژوهش، پیشنهادهایی جهت بهبود وضعیت این شاخص‌ها در بافت فرسودۀ شهر کرمان ارائه شد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Analysis the Good Urban Governance Indicators for Urban Development Strategy Case Study: the Old Texture Areas of Kerman City

نویسندگان [English]

  • Dr. Jamal Mohammadi 1
  • Ismaeel Kamali Bagharahi 2

چکیده [English]

In the last few decades, the good urban governance has been raised as a part of urban Development Strategy (cds) in the world. In this Approach, the deficiencies of the conventional approach to urban management (orders from the heads, the purely technocratic and protect existing power structure) are targeted. So, in the city, specifically the establishment of good governance is emphasized and  some criteria  is considered for good governance. The aim of this study was to evaluate the indicators of good governance in the old texture of Kerman from the  view of citizens and the identification of good urban governance indicators in each domain of old textures. The research method in this research is descriptive and analytical one. Required information was gathered through field surveys and library method and were classified and analyzed using Spss software and using t-test, ANOVA Test and multiple regression analysis test. The statistical Society of this research is 114,946 that by Using Cochran's sampling, the sample size of 321 was calculated.
The results of T-Test indicates that the indicators of good governance in  old textures  of Kerman has no desirable situation. The results obtained from variation analysis test shows that the districts of 1 and 5 with average of 1.96 and 2.12 respectively have the worst status . Also among the indicators of good governance, the indices of receptive, Responsiveness and Accountability with the impact coefficient of 0.246 and 0.233 respectively have more explanatory power comparing with the other studied indicators in realization of good governance in the old texture of the city. At the end, with respect to the study results, some recommendations were presented for improving the condition and situation of old textures in Kerman city.

کلیدواژه‌ها [English]

  • City Development Strategy (CDS)
  • Urban Management
  • urban good governance
  • Old Texture
  • Kerman city

آخوندی عباس؛ برک‌پور، ناصر؛ اسدی، ایرج؛ طاهرخانی، حبیب‌اله؛ بصیرت، میثم؛ زندی، گلزار (1386). حاکمیت شهری منطقه تهران: چالش‌ ها و روندها. هنرهای زیبا. شمارۀ 2. صص 16-5.

ابراهیم‌زاده، عیسی؛ اسدیان، مرتضی (1392). تحلیل و ارزیابی میزان تحقق‌پذیری حکمروایی خوب شهری در ایران (مورد شناسی: شهر کاشمر). مجله جغرافیا و آمایش شهری- منطقه‌ای. شمارۀ 6. صص 30–17.

ابراهیم‌زاده، عیسی؛ زارع، محمد؛ اسماعیل‌زاده، هادی (1390). بررسی نقش و اهمیت سرمایۀ اجتماعی در پویایی اقتصاد شهری با تأکید بر حکمروایی خوب شهری (نمونۀ مورد مطالعه: کلان‌شهر زاهدان). مقالات اولین کنفرانس اقتصاد شهری ایران.

احدنژاد‌روشتی، محسن؛ مرادی‌مفرد، سمیرا (1392). نقش استراتژی توسعۀ شهری (CDS) در سیاست‌های تأمین مسکن گروهای کم درآمد شهری (مورد مطالعه: ناحیۀ صفرآباد و بیسیم شهر زنجان). فصلنامۀ­برنامه‌ریزی منطقه‌ای. سال سوم. شمارۀ 12. صص 48-35.

اسدی، روح الله (1388). تحلیل جایگاه حکمروایی خوب شهری مشهد. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. استاد راهنما: دکتر محمدرحیم رهنما. دانشگاه فردوسی. مشهد مقدس.

اسماعیل‌زاده، حسن؛ صرافی، مظفر (1385). جایگاه حکمروایی خوب برنامه‌ریزی شهری طرح متروی تهران. فصلنامه مدرس علوم انسانی. دورۀ 10. پیاپی 48. ویژه‌نامه جغرافیا. صص 28-1.

اشرفی، یوسف (1388)،«CDS رویکردی جدید در برنامه‌ریزی شهری در رویکردی تحلیلی. فصلنامۀ مدیریت شهری. دورۀ 7. شمارۀ 23. صص 104-89.

اکبری، غضنفر (1385). سرمایه‌های اجتماعی و حکمرانی شهری. فصلنامۀ تحقیقات جغرافیایی. شمارۀ 83. صص 153-135.

انصاری، منصور (1384). دموکراسی گفتگویی، امکانات دموکراتیک اندیشه‌های میخائیل باختین و یورگن هابرماس. نشر مرکز، چاپ اول، تهران.

برک‌پور، ناصر (1385). حکمروایی شهری و نظام اداره شهرها در ایران. مجموعه مقالات همایش مدیریت و برنامه‌ریزی شهری، صص 491-517.

بصیرت، میثم (1385). تجربات جهانی حکمروایی مناطق کلان‌شهری؛ آموزه‌هایی برای ایران. دو فصلنامۀ مدیریت و برنامه‌ریزی شهری. شمارۀ 18. صص 51-34.

بی‌نیاز، فاطمه؛ مستوفی، آذین (1391). تأثیر حکمروایی خوب شهری بر بهسازی بافت فرسوده (نمونه موردی: محله آبکوه مشهد). گروه مشاوران جوان شهرداری مشهد. کارگروه معماری و شهرسازی. سایت جامع مدیریت مدیریار (http://www.modiryar.com).

پاداش، حمید؛ جهانشاهی، بابک؛ صادقین، علی (1386). مؤلفه‌ها و شاخص‌های حکمروایی شهری. مجله جستارهای شهرسازی، شمارۀ 19 و20. صص 79-72.

پرهیزکار، اکبر؛ کاظمیان، غلامرضا (1384). رویکرد حکمروایی شهری و ضرورت آن در مدیریت منطقه کلان‌شهری تهران. فصلنامۀ پژوهش‌های اقتصادی. شمارۀ 16. صص 49-29.

تقوایی، مسعود؛ مختاری‌ملک‌آبادی، رضا (1383). مدیریت شهری در شهرهای متوسط. ماهنامۀ شهرداری‌ها. دورۀ جدید سال ششم. شمارۀ 61. صص 22-16.

حاتمی‌نژاد، حسین؛ فرجی‌ملایی، حسین (1390). امکان‌سنجی اجرای طرح‌های استراتژی توسعۀ شهری (CDS) در ایران. مجلۀ مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای. سال دوم. شمارۀ هشتم. صص 76-55.

حافظ‌نیا، محمدرضا (1391). مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی. انتشارات سمت. چاپ هفدهم. تهران.

حسین‌زاده‌دلیر، کریم؛ صدر‌موسوی، میرستار؛ حیدری‌چیانه، رحیم؛ رضاطبع، سیده‌خدیجه (1390). درآمدی بر رویکرد جدید استراتژی توسعۀ شهری (CDS) در فرایند برنامه‌ریزی شهری با تأکید بر چالش‌های فراروی طرح‌های جامع در ایران. فصلنامه فضای جغرافیایی. سال یازدهم. شمارۀ 4. صص 173-210.

حق‌پناه، یعقوب؛ ابوذری، پانته‌آ (1391). مشارکت شهروندی و بسترهای مفهومی حکمروایی خوب شهری. مجموعه مقالات همایش علمی حکمروایی خوب شهری. جلد­یکم. صص 162-180.

خلیلی، احمد؛ خزائیان، امید؛ حسینی، فریال (۱۳۹۲). سنجش حکمروایی خوب شهری در بافت فرسوده و ارائه راهکارهای عملیاتی به‌منظور بهبود آن (نمونۀ مطالعاتی: محلۀ پامنار تهران). اولین همایش ملی شهرسازی و معماری در گذر زمان. قزوین. دانشگاه بین‌المللی امام خمینی.

رستگار، سید‌حامد (1388). حکمرانی الکترونیک و تأثیر آن بر حکمرانی خوب شهری. فصلنامۀ پژوهش مدیریت شهری. شمارۀ 2. صص 110-102

رهنما، محمد‌رحیم؛ مافی، عزت‌اله و اسدی،روح‌اله (1389). تحلیل جایگاه حکمروایی خوب شهری در مشهد با الگوی SWOT. مجلۀ جغرافیا و توسعۀ ناحیه‌ای. شمارۀ پانزدهم. صص 224-197.

سردارنیا، خلیل‌الله (1391). شاخص‌های حکمرانی خوب شهری در چهارچوب نظریه سیستمی. مجموعه مقالات همایش علمی حکمروایی خوب شهری. جلد یکم. صص 62-53.

صرافی، مظفر (1387). ساماندهی سکونتگاه‌های غیر‌رسمی کشور در پرتو حکمروایی خوب شهری. مجلۀ هفت شهر. شمارۀ 23. صص 13-5.

صرافی، مظفر؛ عبدالهی، مجید (1387). تحلیل مفهوم شهروندی و ارزیابی جایگاه آن در قوانین، مقررات و مدیریت شهری کشور. پژوهش‌های جغرافیایی. شمارۀ 63. صص 134-115.

طرح جامع شهر کرمان (1379). مهندسان مشاور شارستان.

طرح راهبردی شهر کرمان (1385). مهندسان مشاور دیارگاه.

عرفانی، گوران؛ نقاش‌طوسی، حسین (1388). ارائه چهارچوبی برای مدیریت ذی‌نفعان کلیدی در اجرای پروژه‌های نوسازی بافت‌های فرسودۀ شهری (نمونۀ موردی: محلۀ شهید خوب بخت تهران. اولین کنفرانس مهندسی و مدیریت ساخت. تهران.

کریمی، علی؛ ندا پارسا (1391). تبیین نظری حکمروایی خوب شهری (تعیین شاخص‌ها و مؤلفه‌های حکمروایی خوب شهری). مجموعه مقالات همایش حکمروایی خوب شهری. جلد یکم. انتشارات تیسا.

مرکز آمار ایران (1390). گزیده نتایج سرشماری 1390.

موحد، علی؛ قاسمی‌کفرودی، سجاد؛ کمان‌رودی، موسی؛ ساسان‌پور، فرزانه (1394). بررسی توسعۀ محله‌های شهری با تأکید بر الگوی حکمروایی خوب شهری (مطالعۀ موردی: منطقۀ 19 شهرداری تهران). مجلۀ برنامه‌ریزی و آمایش فضا. دورۀ 19. شمارۀ 1. صص 179-147.

نصیری، آرمان و ریاضی، فیاض(13)، بررسی شاخصهای حکمروایی خوب شهری(نمونه موردی: محله خسروآباد سنندج)، مجموعه مقالات همایش علمی حکمروایی خوب شهری،صص 137-161.

نصیری‌هنده‌خاله، اسماعیل (1394). تحلیل عوامل مؤثر بر مشارکت شهروندان در فرایند استراتژی توسعۀ شهری (بررسی تطبیقی مناطق سه‌گانۀ شهر قزوین). مجلۀ جغرافیا و آمایش شهری- منطقه‌ای. شمارۀ 16. صص 180-161.

نظری‌علم‌آبادی، محمد (1387). آمایش قسمتی از شهر کرمان (طراحی محله مسکونی). پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. استاد راهنما: دکتر منوچهر مزینی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان.

نوبری، نازک؛ رحیمی، محمد (1389). حکمرانی خوب شهری؛ یک ضرورت تردید‌ناپذیر. انتشارات مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران. دانش شهر: تهران.

یاپنگ‌غراوی، بای‌محمد (1391). نگاهی به مفهوم حکمروایی شهری: هدف‌ها، مدل‌ها و شاخص‌های آن. مجلۀ اطلاعات سیاسی– اقتصادی. شمارۀ 289. صص 205-198.

 

Downer, A. (2000). Good Governance, Guiding Principles for Implementation, Canberra: Mailing Centre Published by the Australian Agency for International Development (AusAID), Canberra.

Eiveida, A (2009), Thessaloniki development conference.word bank sep3-4.

Gani, A & Duncan, R (2007), Measuring Good Governance Using Time Series Data: Fiji Islands, Journal of the Asia Pacific Economy, Volume 12, Issue 3, pp: 367-385.

Hosseinekhah, H (2014).An nnalysis of comparison of aspect of urban sustainability with city development strategies (cds) Issues in developmenting countries.journal of social and Humanities, vol2.

Mukhija, Vinit (2006), "Viewpoint Challenges for international development planning: Preliminary lessons from the case of the cities alliance", Cities, Vol. 23, No. 1.

Parnell, Susan & Robinson (2006), Development and Urban Policy: Johannesburg s City Development Strategy. Urban Studies, vol. 43, No 2, 337-355.

 Stewart, K (2006). Designing good urban governance indicators: The importance of citizen participation and its evaluation in Greater Vancouver. Cities Volume 23, Issue 3, June 2006, Pages 196–204

UN Habitat (2000).The Global Campaign for Good Urban Governance. Www .unhabitat. org/governance.