نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری توسعه کشاورزی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی رازی

2 استادیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی رازی

3 - استادیار، گروه معماری، دانشکده معماری رازی

چکیده

طی چند دهه‌ی اخیر با افزایش گرایش روستاییان به نوسازی خانه‌ها و اقدامات بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در این راستا، شاهد تعدیل بسیاری از کارکردهای مسکن سنتی روستایی بوده‌ایم. عوامل متعددی در این امر دخیل بوده که بحث مقاوم‌سازی مساکن روستاییان از منظر مسئولین و نیز نوگرایی و تغییر نیازهای روستاییان از جمله عوامل مهم و تاثیرگذار بر نوسازی مساکن روستایی منطبق با الگوهای شهری بوده است. تغییر کارکرد خانه‌های روستایی بر زندگی روستاییان اثرات همه جانبه‌ای برجای گذاشته و نیازهای جدیدی برای سکنه به وجود آورده است. روستاییان بر اساس نیازهای تعریف شده چارچوب جدیدی برای  زندگی رقم زده که در نتیجه‌ی تغییر رفتار مبتنی بر آن، زندگی خود و جامعه‌ی شهری وابسته به خود را تحت تاثیر قرار داده‌اند. لذا بررسی کارکردهای مسکن نوساز و نیازهای به وجود آمده در این راستا حائز اهمیت است. از این رو در تحقیق حاضر به بررسی کارکردهای مساکن نوساز در روستای پل باباحسین پرداخته شد. رویکرد کلی تحقیق حاضر کیفی، روش گردآوری داده‌ها توصیفی و روش تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل محتوای ادراکی و ارتباطی انجام شد. جامعه ی مورد مطالعه شامل روستاییانی بود که خانههای خود را نوسازی کرده بودند. از روش نمونه‌گیری به صورت هدفهمند و گلوله برفی استفاده گردید. بر اساس اشباع تئوریک 52 نفر از افرادی که خانه‌های خود را نوسازی کرده اند مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج تحقیق نشان داد مهم‌ترین کارکردهای فیزیولوژیکی، اجتماعی، روانی-فردی و معیشتی خانه‌های نوساز در روستای پل بابا‌حسین به ترتیب عبارتند از: تامین امکانات رفاهی، تامین منزلت اجتماعی و عزتمندی اجتماعی، تامین حس آرامش و محل نگهداری ادوات و محصولات کشاورزی.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Analysis of the Functions of New Rural Houses Case Study: Pole Baba Hossein Village

نویسندگان [English]

  • Jeyran Chamcham 1
  • Dr. Aliasghar Mirakzadeh 2
  • Dr. Abbas Mahravan 3

چکیده [English]

During the last decades, we witness the damping of many functions of traditional rural houses with increasing people's tendency to renovate homes and the Islamic Revolution Housing Foundation. Several factors are involved in , that the strengthening and also retrofitting rural housing and modernity and changing the needs of the rural  people are among the most important factors effective on the renovation of rural houses compatible with the urban patterns  . Changing the function of rural houses has widely affected on the rural life and has created new needs for inhabitants. The villagers based on the defined requirements  , has  formed  new frameworks for their life, that due to the behavior change based on it have affected on their life and the depending rural life. Therefore, study the functions of new housing and the generated requirements in this regard is important. So, in this research, the functions of new housing in Pole Baba Hossein  village was studied. The general approach of the research is qualitative one and the method for gathering  data is of descriptive one and the data were analyzed by perceptual and communication Content analysis method. The statistical community of the research were the rural people who renewed their houses. Targeted and snow ball method was used as the sampling method. Based on saturation theory, 52 people who has renewed their houses, have been studied. The results of the research showed that the most important physiological, social, physiological- individual  and livelihood functions of renewed houses in Pole Baba Hossein  village are respectively as the following: providing recreational facilities, provision of social dignity and honor,  creating  the sense of calm and provision of a place for keeping agricultural tools and products .

کلیدواژه‌ها [English]

  • Damping functions
  • Rural housing
  • Renovation project
  • Pole BABA Hossein

ادیب حاج باقری، محسن؛ پرویزی، سرور؛ صلصالی، مهوش (1389). روش‌های تحقیق کیفی. تهران: مرکز نشر علوم پزشکی (بشری) با همکاری نشر تحفه. چاپ دوم.

بیتی، حامد (1391). ارزیابی جایگاه الگوهای بومی در برنامه‌های ساخت و ساز مسکن روستایی (مطالعه موردی: استان آذربایجان شرقی). مدیریت شهری. شمارۀ 29، صص 129-115.

پورجعفر، محمدرضا؛ صادقی، علیرضا؛ یوسفی، زاهد (1388). بازشناسی اثر معنا در جاودانگی مکان (نمونۀ موردی: روستای هورامان تخت کردستان). مسکن و محیط روستا. شمارۀ 125، صص 17-2.

پورطاهری، مهدی؛ رکن‌الدین افتخاری، عبدالرضا؛ نیکبخت، منصوره (1389). اثرات تغییرت فرهنگی بر الگوی مسکن روستایی (نمونۀ موردی: روستاهای بخش مرکزی شهرستان قزوین). فضای جغرافیایی. سال 11. شمارۀ 35، صص134-115.

چلبی، مریم (1390). معماری روستایی و توسعۀ پایدار (بررسی راهکارهای توسعۀ مشارکتی پایدار در همگامی با معماری بومی و حفظ ارزش‌های آن). ماهنامۀ طاق. شمارۀ 53، صص 61-58.

حبیبی، محسن؛ اهری، زهرا (1383). بررسی ابعاد کیفی مسکن در ایران. گزارش طرح مطالعاتی. مطالعات طرح جامع مسکن، وزارت مسکن و شهرسازی.

حسن‌زاده، بهمن (1382). طرح هادی روستای پل باباحسین. لرستان: بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان لرستان.

حسینی، بهشید؛ ضیایی، مجید (1388). الگوی آموزش معماری روستایی در دانشکده‌های معماری. فصلنامۀ آموزش مهندسی ایران. سال 11. شمارۀ 41، صص 111-93.

دیکنز، پیتر (1377). جامعۀ شهری. ترجمه حسین بهروان. مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.

سرتیپی‌پور، محسن (1385). مسکن روستایی در برنامه‌های توسعه. فصلنامۀ هنرهای زیبا. شمارۀ 27، صص 56-47.

سرتیپی‌پور، محسن (1388). آسیب‌شناسی معماری روستایی به‌سوی سکونتگاه‌های­مطلوب. تهران: شهید­بهشتی و بنیاد­مسکن. چاپ اول.

سلمان‌پور، سمیه (1387). تغییرات کالبدی سکونتگاه روستایی کلاردشت. پایان­نامۀ­کارشناسی­ارشد. دانشگاه­آزاد­اسلامی­واحد رشت.

شمس‌الدینی، علی (1387). جایگاه مسکن روستایی درتأثیرپذیری تغییرات کالبدی- فضایی روستاهای از محیط‌های شهری. فصلنامۀ مسکن و محیط روستا. شمارۀ 124، صص 51-40.

شهبازی، اسماعیل (1389). درآمدی بر آسیب‌شناسی توسعۀ روستایی. تهران: مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه شهید بهشتی. چاپ اول.

 صیدایی، اسکندر؛ قاسمیان؛ زری (1391). بررسی روند تغییرات کارکردی خانه‌های روستایی (نمونۀ موردی: روستایی گرجی محله، شهرستان بهشهر، استان مازندران). برنامه‌ریزی فضایی. سال دوم. شمارۀ اول، صص 106-87.

صیدایی، سید‌اسکندر؛ قره‌نژاد، حسن ؛ فیروزی، ایوب (1390). تحلیلی بر آسیب‌پذیری مساکن روستایی. فصلنامۀ سپهر. دورۀ 20. شمارۀ 77، صص 74-69.

طهماسبی، فرهاد (1372). بررسی اجمالی شاخص‌های مسکن در ایران. ماهنامۀ مسکن و انقلاب. شمارۀ 5، صص 18-16.

علی‌الحسابی، مهران (1374). الگوی مسکن روستایی.تهران: روابط عمومی بنیاد مسکن انقلاب. چاپ اول.

عنبستانی، علی‌اکبر (1390). بررسی آثار فعالیت‌های اقتصادی بر الگوهای مسکن روستایی (مطالعۀ موردی: روستاهای خراسان رضوی). ماهنامۀ تخصصی- پژوهشی عمران، معماری، شهرسازی. سال یازدهم، شمارۀ 54، صص 111-101.

کرنگ، مایک (1383). جغرافیای فرهنگی. ترجمه: مهدی قرخلو. تهران: انتشارات سمت. چاپ اول.

معماریان، غلامحسین (1385). سیری در مبانی نظری معماری. نشر سروش دانش با همکاری نشر معمار. چاپ اول.

هدایت‌نژاد، محمود (1375). اجاره‌نشینی، عوارض روانی- اجتماعی و راه حل‌ها. مجموعه مقالات سومین سمینار سیاست‌های توسعۀ مسکن در ایران. جلد 2. تهران: انتشارات وزارت مسکن و شهرسازی.

 

Cohen, Lawrence Manion (2004). Research Methods In Education, Londonand New York, figth Edition.

Hasan, M, Ullah  M. S,  Gomes  C. D (2000). Rural Housing in Bangladesh: An Inquiry into Housing Typology, ConstructionTechnology and Indigenous Practices, The Proceeding of H  & H 2000 Conference, Dhaka & Exeter.

Rangwala.S.C (1998). Town Planning, Charatar Publisint house, India.

Roberts, Craig,  R Russell Julia (2002). Angles on Environmental Psychology, London, Nelson Thornes Ltd.