ارزیابی ریسک گزینه‌های تأمین آب مشهد و تعیین اولویت آنها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آبیاری زهکشی دانشگاه فردوسی مشهد

2 استاد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

امروزه تأمین نیازهای آبی برای مصارف مختلف، در بسیاری از نقاط دنیا و به‌ویژه ایران از اساسی‌ترین چالش‌های پیش روی برنامه‌ریزان است. بر این اساس، تأمین آب از نقاط مختلف و اجرای گزینه‌های گوناگون، از راهکارهای جاری برای رفع این چالش در کنار مدیریت غیر‌سازه‌ای بوده و میزان زیادی از اعتبارات و بودجه‌های ملی را به خود اختصاص داده است. در این مقاله، به‌صورت موردی به چالش‌ها و فرصت‌های طرح‌های تأمین آب مشهد پرداخته شده و روش منسجمی درجهتِ ارزیابی ریسک‌ ارائه شده است. به همین منظور در بخش اول مقاله، براساس روش بارش افکار، عوامل مخاطره‌آمیز در گزینه‌‏های تأمین آب مشهد بررسی و متوسط ریسک هر کدام از گزینه‌ها محاسبه شده است. سپس در بخش دوم، براساس دامنۀ امکان بروز مخاطرات، ریسک‌ تمام گزینه‌ها محاسبه شده است. نتایج نشان داد، اگرچه کمترین مقدار متوسط ریسک مربوط به گزینۀ انتقال آب از هزار مسجد می‌باشد؛ اما از دیدِ کارشناسان، گزینۀ انتقال پساب از غرب مشهد است و دامنۀ امکان بروز ریسک کمتری را نسبت به سایر گزینه‌ها دارد. در واقع این نتایج نشان می‌دهد، استفاده از دامنۀ امکان ریسک برای اولویت‏بندی گزینه‌‏ها (اتخاذ تصمیمات مدیریتی)، می‌تواند بسیار مفید واقع شود. همچنین، در انتهای مقاله گزینه‌های مختلف براساس پارامتر قیمت تمام شدۀ پروژه، حجم انتقال آب هر پروژه، ریسک و ضریب بازچرخانی آب مجدداً اولویت‌بندی شده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment of the Risk for Mashhad Water Supply Options and Specifying Their Priorities

نویسندگان [English]

  • Ahmad Ghandahari 1
  • Kamran Davari 2
  • Bijan Ghahraman 2
چکیده [English]

Today, the water supply for various purposes in many parts of the world and especially in Iran is one of the main challenges that planners are facing with. On this basis, water supply from different locations and implementation of different options have been the current strategies to resolve this challenge along with the non- structural management and allocated a large amount of credits and national budgets to itself. In this paper, the challenges and opportunities of Mashhad water supply schemes have been investigated as a case study  and Also an integrated approach to risk assessment has been provided.For this purpose, in the first part of this article, Based on brainstorming method, risk factors in Mashhad water supply options were studied and the average risk of each option has been calculated.Then in the second part, Based on the amplitude, the possibility of risks was calculated for all risk options. The results showed, although the lowest average amount of risk is associated with the option of transferring water from Hezar Masjed, but from the view point  of the experts, the option of wastewater transmission from West Mashhad has a lower risk domain possibility other options. In fact, the results show that using domain possibility of risk to prioritize options (managerial decisions) can be very helpful. Finally different options based on the finished project cost parameter, the volume of water transmission of each project, risk and coefficient of water recycling are prioritized again.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mashhad plain
  • Risk
  • Uncertainty
  • Water supply

قندهاری، احمد. 1395. ارزیابی اعتمادپذیری تامین آب شهر مشهد، پایان نامه دکتری، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی، دپارتمان آب.

قندهاری، احمد. داوری، کامران. عمرانیان خراسانی، حمید (1394). راهنمای چارچوب مدیریت ریسک. نخستین کنگرۀ ملی آبیاری زهکشی ایران. دانشگاه فردوسی.

نظری، ا؛ فرصت‌کار، ا؛ کیافر، ب (1387). مدیریت ریسک در پروژه‌ها. انتشارات معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی. نشریه 659. 97/00/109. تهران 320 ص.

 

Bayazidi, B., Oladi, B., Abbasi, N., 2012. The questionnaire data analysis using by SPSS software (PASW) 18, Mehregan, Tehran, in persion.

Cronbach, L. J., & Shavelson R. J. 2004.  My Current Thoughts on Coefficient Alpha and Successor Procedures. Educational and Psychological Measurement. 64, 391-418.

Davison, A., Howard, G., Stevens, M., Callan, P., Fewtrell L, Deere, D,. 2005. Water safety plans: managing drinking-water quality from catchment to consumer. Prepared for theGeneva: World Health Organisation; 2005 [WHO/SDE/WSH/05.06].

Dominguez-Chicas, A., Scrimshaw, M,. 2010. Hazard and risk assessment for indirect potable reuse schemes: an approach for use in developing water safety plans. Water Res 2010;44(2):6115–23.

Germain, D., Cohen, D., Frederick, J. 2008. A Retrospective Look at the Water Resource Management Policies in Nassau County, Long Island, New York,Volume 44, Issue 5, pages 1337–1346, October 2008.

Griffith, C., Obee, P., Cooper, R. 2005. The Clinical Application of Hazard Analysis Critical Control Points (HACCP). American Journal of Infection Control 33, e39 .

Hokstad, P., Pettersson, T.J.R., Kirchner, D., Niewersch, C., Linde, A., Sturm, S., Røstum, J., Sklet, S., Beuken, R., 2009. Methods for risk analysis of drinking water systems from source to tap - Guidance report on Risk Analysis, Project Funded by the European Commission, Sixth Framework Programme, Sustainable Development, 2009 TECHNEAU.

Hong, E., Lee, I., Shin, H., Nam, S., Kong, J. 2009. Quantitative risk evaluation based on event tree analysis technique: Application to the design of shield TBM, Tunnelling and Underground Space Technology 24 (2009) 269–277.

Jayarante A. 2008.  Application of a risk management system to improve drinking water safety. J Water Health 2008;6(4):547–57.

Luyet, V,. Schlaepfer, R., Parlange, M, B. Buttler, A., 2012 . A framework to implement t Stakeholder participation in environmental projects, Journal of Environmental Management, 111,213-e-219.

Maqsood, I., Huang, G. H. & Yeomans, J. S. 2005. An interval parameter fuzzy two-stage stochastic program for water resources management  nder uncertainty. Eur. J. Oper. Res. 167 (1), 208–225.

Mays, L.W. and Tung, Y.K. 1992. Hydrosystems engineering and management. McGraw-Hill. Book Co., Singapore.

McIntyre, N., Wagener, T., Wheater, H. S. & Siyu, Z.  2003. Uncertainty and risk in water quality modelling and management. J. Hydroinformat. 5 (4), 259–274.

Pipattanapiwong, J., 2004. Development of multi-party risk and uncertainty management process for an infrastructure project, Doctoral dissertation, Japan, Kochi University of Technology.

Tanka, H. Gue, p. 1999. Theory and Methodology Portfolio selection based on upper and lower exponential possibility distributions. European Journal of Operational Research 114 (1999) 115-126.

Tanka, H. Gue, p. Turkesen, B. 2000. Portfolio selection based on fuzzy probabilities and possibility distributions. Fuzzy Sets and Systems 111 (2000) 387-397.

Ted, S. 2014. Environmental Risk Assessment: A Toxicological Approach. CrC Press group. International Standard book Number 13-978-1-4665 - 9829- 4.

Turner B.L. 2010, vullenrability and resilience: coalescing or paralleling approaches for sustainability science?. Global environrmental change, 20:570-576.

USGS. 2000. A Retrospective Analysis on the Occurrence of Arsenic in Ground-Water Resources of the United States and Limitations in Drinking-Water-Supply Characterizations, Water-Resources Investigations Report 99–4279, Reston, Virginia 2000.

WEF (World Economic Forum), 2015. Insight Report Global Risks 2015, 10th Edition, World Economic Forum, Geneva. Available at: <http://reports.weforum. org/global-risks-2015/> (last checked: 04.04.15).

Yokoi, H., Embutsu, I., Yoda, M,Waseda K,. 2006. Study on the introduction of hazard analysis and critical control point (HACCP) concept of the water quality management in water supply systems. Water Sci Technol 2006;53(4):483–92.

Zhang, X. H., Zhang, H. W., Chen, B., Guo, H. C., Chen, G. Q. & Zhao, B.A. 2009. An inexact-stochastic dual water supply programming model. Commun. Nonlinear Sci. 14, 301–309.

Zilinskas, R. 2005. Assessing the threat of bio terrorism congressional testimony. Center for nonproliferation studies. From http://cns.miis.edu.