نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه شهرسازی، دانشگاه ارومیه، شهر ارومیه

2 کارشناس ارشد برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه ارومیه، شهر ارومیه

چکیده

وضعیت مسکن در هر جامعه‌ای، ارتباط مستقیم با اوضاع اقتصادی و اجتماعی آن داشته و منتزع از آن نیست؛ بنابراین، برای بررسی و تحلیل وضعیت مسکن در هر کشور، بایستی ویژگی‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آن مورد توجه قرار‌گیرد. بر همین اساس، استفاده از شاخص‌های مسکن به‌عنوان کلیدی‌ترین ابزار برنامه‌ریزی مسکن می‌تواند شناخت ما را به‌منظورِ هر‌گونه برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در مورد مسکن تسهیل کند. شاخص‌های مسکن از یک‌سو، ابزار شناخت وضعیت مسکن در ابعاد مختلف مذکور بوده و از سوی‌دیگر، ابزار کلیدی برای ترسیم چشم‌انداز آیندة مسکن و برنامه‌ریزی آن هستند. این مقاله با هدف ارزیابی کمّی و کیفی وضعیت مسکن در استان آذربایجان غربی، درصدد است تا شهرستان‌ها را بر‌اساس شاخص‌های مسکن، درجهتِ اولویت‌بندی برای برنامه‌ریزی مسکن با استفاده از روش VIKOR رتبه‌بندی کند. این تحقیق با توجه به هدف آن، از نوع تحقیقات کاربردی بوده و با توجه به روش انجام کار، از ماهیتی توصیفی- تحلیلی  برخوردار است. شاخص‌های مورد استفاده در این تحقیق شامل نوع اسکلت (استحکام بنا)، نفر در واحد مسکونی، خانوار در واحد مسکونی، تصرف ملکی، تعداد اتاق در واحد مسکونی، نبود استحکام بنا و تعداد اتاق به‌ازای هر خانوار و نفر در اتاق است. نتایج به‌دست آمده از تحقیق نشان می‌دهد که شهرستان‌های مهاباد، بوکان، اشنویه، سلماس، پلدشت، میاندوآب، شوط و چالدران به‌لحاظِ شاخص‌های مسکن در وضعیت نامطلوبی قرار دارند؛ در‌حالی که وضعیت مسکن در شهرستان‌های شاهین‌دژ، ماکو، خوی، چایپاره، سردشت، ارومیه، نقده، تکاب و پیرانشهر در‌حدّ قابل قبولی قرار دارد. همچنین، در این تحقیق به ارائة پیشنهاداتی درجهتِ بهبود شاخص‌های مسکن در استان آذربایجان غربی اقدام شده‌است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Evaluation of Housing Status in West Azarbijan According to VIKOR Method

نویسندگان [English]

  • Dr. Asgher Abedini 1
  • Reza Karimi 2

چکیده [English]

Housing status in every society has direct relation with the economical and social status and doesn’t secede from it. So for studying and analysis  the status of housing in every country, economical, social and cultural specifications of that country shall be considered. On this basis, use of housing indicators as the most key instrument of housing planning can facilitate our recognition in housing planning and decision making. Housing indicators at one one hand are the instrument for recognizing housing condition in the different above said  dimensions ad on the other hand, are the  key tools for mapping and planning the future vision for housing and planning for it.  So this research with the aim of quantitative  and quantitative evaluation  of housing status in West Azarbijan intends to rank the counties according to housing indicators to  rank for housing planning by using VIKOR method. This research from the view point of aim is of applied one and with respect to its work method has a descriptive – analytical nature.The applied indicators in this research include the  type of Skeleton (Durablility of Housing), number of people residing at a residential buiding ,number of families residing at buildings, Ownership of Housing, number of of Rooms in each building, Impermanency of Housing, number of rooms For each Family and number of people in each room. The obtained results show that counties of Mahabad, Bookan, Oshnaviyeh, Salmas, Poldasht, Miyandoab, Shot and Chaldoran have undesirable status in view of housing indicators, whereas housing status in counties of Shahindej, Maku, Khoy, Chaypareh, Sardasht, Urmia, Naghadeh, Takab and Piranshahr has an acceptable condition.  Also in this study, some suggestions  has been provided for improvement of housing in West Azarbaijan.

کلیدواژه‌ها [English]

  • evaluation
  • Indicator
  • ranking
  • Housing
  • VIKOR

ابراهیم‌زاده، عیسی؛ قاسمی، عزت‌اله (1394). ارزیابی شاخص‌های کالبدی مسکن شهری با رویکرد توسعة پایدار (مطالعة موردی: شهر سامان). مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، شمارة 26، صص 104-83.

پرهیز، فریاد؛ صمصام‌شریعت، جلال‌الدین؛ کریمیان، مسعود؛ زیاری، کرامت‌اله؛ جمیینی، داوود (1391). تحلیلی بر وضعیت مسکن در استان لرستان با استفاده از مدل‌های تحلیل عاملی (تاکسونومی عددی و ویلیامسون). فصلنامة برنامه‌ریزی منطقه‌ای، سال دوم، شمارة 8، صص 42-29.

پور‌احمد، احمد؛ خلیجی، محمدعلی (1393). قابلیت‌سنجی تحلیل خدمات شهری با استفاده از تکنیک VIKOR (مطالعة موردی: شهر بناب). برنامه‌ریزی فضایی، شمارة 2، صص 16-1.

پور‌محمدی، محمدرضا (1390). برنامه‌ریزی مسکن. چاپ هشتم. تهران: انتشارات سمت.

ریاحی، وحید؛ حجی‌پور، محمد؛ قراگوزلو، هادی (1394). تحلیل فضایی کیفیت کالبدی مساکن روستایی در ایران، تحقیقات کاربردی علوم‌جغرافیایی، شمارة 37، صص 220-205.

زنگنه، مهدی (1394). تحلیل فضایی وضعیت مسکن در کلانشهر مشهد با تأکید بر شاخص‌های توسعة پایدار شهری. مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، شمارة 27، صص 154-137.

زیاری، کرامت‌اله؛ پرهیز، فریاد؛مهدنژاد، حافظ؛ اشتری، حسن (1389). ارزیابی مسکن گروه‌های درآمدی و ارائة برنامة تأمین مسکن اقشار کم‌درآمد (نمونة موردی: استان لرستان). پژوهش‌های جغرافیای انسانی. شمارة 74، صص 21-1.

زیاری، کرامت‌اله؛ پشاه‌آبادی، شهرام؛ حاجی، مهسا؛ مرادی، اسعد (1394). ارزیابی تطبیقی سیر تحول شاخص‌های مسکن شهر مریوان با نقاط شهری استان کردستان و کشور ایران. فصلنامه مطالعات شهری، شمارة 15، صص 52-37.

زیاری، کرامت‌اله؛ پور‌احمد، احمد؛ حاتمی‌نژاد، حسین؛ محمدی، اکبر (1395). برنامه‌ریزی مسکن گروه‌های کم‌درآمد شهری با تأکید بر توانمندی مالی و خط فقر مسکن )جمعیت شهری استان کردستان(. پژوهش‌های جغرافیای انسانی، شمارة 2، صص 226-211.

شمس، مجید؛ گمار، منا (1394). ارزیابی شاخص‌های کمّی و کیفی مسکن در استان همدان )با تأکید بر اقشار کم‌درآمد(. فصلنامة برنامه‌ریزی منطقه‌ای، شمارة 20، صص 68-55.

عابدینی، اصغر (1394). تحلیل تطبیقی شاخص‌های مسکن در سکونتگاه‌های غیررسمی (مورد مطالعه: محلة اسلام‌آباد کشتارگاه ارومیه)، مسکن و محیط روستا، شمارة 149، صص 66-51.

عزیزی، محمد‌مهدی (1384). تحلیلی بر جایگاه و دگرگونی شاخص‌های مسکن شهری در ایران. نشریة هنر‌های زیبا، شمارة 23، تهران، صص 34-25.

فتاحی، احدالله؛ بیات، ناصر؛ امیری، علی؛ نعمتی، رضا (1392). سنجش و اولویت‌بندی پایداری اجتماعی در مناطق روستایی شهرستان دلفان با استفاده از مدل تصمیم‌گیری ویکور (مطالعة موردی: دهستان خاوه شمالی). فصلنامة برنامه‌ریزی منطقه‌ای، سال سوم، شمارة 11، صص 78-65.

کلانتری، خلیل (1391). مدل‌های کمّی در برنامه‌ریزی (منطقه‌ای، شهری و روستایی). چاپ اول، تهران: انتشارات فرهنگ صبا.

مرکز آمار ایران (1390). سرشماری نفوس و مسکن، استان آذربایجان غربی.

ملکی، سعید (1390). بررسی وضعیت شاخص‌های کمّی و کیفی اجتماعی مسکن در شهرستان اهواز. فصلنامة فضای جغرافیایی، شمارة 36، سال یازدهم، صص 130-103.

وارثی، حمیدرضا؛ ایزدی، ملیحه؛ محمودزاده، محمود (1394). تحلیل شاخص‌های کمّی و کیفی تأثیر‌گذار در برنامه‌ریزی مسکن استان‌های کشور. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، شمارة 37، صص 154-133.

یارمحمدی، سیما؛ عاشوری‌چهارده، متین (1391). بررسی تطبیقی شاخص‌های اجتماعی مسکن در محله‌های جدید (کوی معلم) و قدیم (ساربان محله) شهر بجنورد. مجموعه مقالات چهارمین کنفرانس برنامه‌ریزی و مدیریت شهری، مشهد، صص 14-1.

 

Benito, A; Proudman, J; Vlieghe, G (2004). House Price Consumption and Montary Policy, Financial Accelerator Approach. Journal of Financial Intermediation: 1-22.

Warnock, C; Veronica, E; Francis, W (2008). Markets and Housing Finance. Journal of Housing Economics, Vol 17: 239–251.

Drabsch, T. a (2011). Population, housing and transport indicators for NSW, NSW parliamentary library research service: 1-50.

Fiadzo, E (2003). On the Estimation of Determinants of Housing Quality, The caseof Ghana. Available at http//:www.worlldbank.org.

Hosseini, S.A; Ghasemi, Z; Ahadnejad Raveshti, M;  Alimoradi, T (2014). Evaluation of qualitative and quantitative indicators of social housing in he Tabriz metropolitan. International Journal of Business and Behavioral Sciences, Vol 4: 19-30.

Jiboye, Adesoji (2011). Evaluating Public Housing Performance, Providing A Basis For Residential Quality Improvement in Nigeria. Middle East Journal of Scientific Research, Department of Architecture Obafemi Awolowo University: 225-232.

Oladap, A.A (2006). A Study of Tenant Maintenance Awarness Responsibility and Satisfaction in Institutional Housing in Nigeria, International Journal of Strategic Property Management, Vilnius Gediminas Technical University: 217-231.

Short, J. R (2006). Urban Theory A critical Assessment, Rout ledge, Newyork.

Smith, L (2013). Planning for housing, Science and Environment Section: 1-16.

Square, S (2013). Sustainable Development Indicators, Department for Environment Food and Rural Affairs, London: 1-100.

THE NATIONAL AFFORDABLE HOMES AGENCY (2008). 721 Housing Quality Indicators. (HQI) Form: 1-68.

Watson, Dorothy &  Williams, James (2003). Irish National Survey of Housing Quality (2001-2002). The Economic and Social Research Institute, Ireland: 1-170.

http://www.map4u.ir

http://portal-ag.ir