نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

در چند دهة اخیر با رشد و گسترش شهر‌نشینی در کشورهای جهان سوم‌ به‌خصوص در کشورمان، تأمین مسکن برای گروه‌های کم‌درآمد شهری به یکی از مسائل و چالش‌های پیشِ روی دولت تبدیل شده‌است. یکی از سیاست‌های تأمین مسکن برای این گروه‌های کم‌درآمد، پروژة مسکن مهر به‌عنوان بزرگترین طرح ملی مسکن می‌باشد که به‌علت گستردگی طرح و نو بودن آن نیاز به بررسی نتایج حاصل از این تجربه احساس می‌شود؛ از‌این‌رو، هدف از این تحقیق سنجش رضایتمندی از پروژة مسکن مهر شهر جدید سهند تبریز می‌باشد. روش تحقیق توصیفی – تحلیلی و پیمایشی است. برای جمع‌آوری اطلاعات از دو روش اسنادی و میدانی بهره‌جسته و برای تجزیه‌و‌تحلیل اطلاعات نیز از مدل‌های تحلیل عاملی و رگرسیون چند متغیّره در محیط نرم‌افزار SPSS استفاده شده‌است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهند که میزان رضایتمندی از مسکن مهر شهر جدید سهند در 8 عامل ترکیبیِ ویژگی‌های کالبدی؛ روشنایی، تهویه و دید و منظر؛ تسهیلات و زیر‌ساخت‌ها؛ روابط همسایگی؛ دسترسی‌ها و حمل‌و‌نقل؛ مدیریت و نگهداری ساختمان؛ ویژگی‌های اقتصادی و امنیت قرار گرفته‌اند گه در‌مجموع 78.409 درصد از واریانس را تبیین می‌کنند. همچنین، نتایج تحقیق نشان می‌دهد که بیشترین رضایتمندی مربوط به عامل اول، یعنی ویژگی‌های کالبدی است که به‌تنهایی 15.729 درصد از واریانس را تبیین می‌کند. کمترین میزان رضایتمندی نیز مربوط به عامل‌های اقتصادی و امنیت است که به‌ترتیب 6.732 و 4.227 درصد از واریانس را تبیین می‌کنند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Evaluating the satisfaction about Mehr housing project (case study: Mehr housing of new city of Sahand, Tabriz)

نویسندگان [English]

  • Dr. Masoud Safayipor 1
  • Shahrokh Zadvali Khaje 2

چکیده [English]

In recent decades, with the growth and development  of urbanization in the third world countries, especially in Iran, Provision of housing for low-income groups in the city has become one of the issues and challenges that the governments faced with. One of the  policies for provision of housing for low-income groups is Mehr housing project as the greatest National Housing Plan that  due to its width and novelty , the need to verify the results of this experience is felt. The purpose of this study was to assess the satisfaction of Mehr housing project, Sahand New Town, Tabriz. The research method is descriptive - analytical surveying one. documentary and field  methods were used for gathering information And for data analysis, factor analysis and multi criteria regression models were used in SPSS software.  The findings show that satisfaction of Sahand New Town Mehr housing were on the 8 combination factors includign Physical features, lighting, ventilation and visibility and landscape, facilities and infrastructure neighborly relations, access and transport, management and maintenance of buildings, property, economical specifications, and security that explain in total 78.409 percent of the variance. The results show that the highest satisfaction is related to the first factor, i.e. the physical characteristics that soley  explain 15.729% of the variance. The lowest level of satisfaction is also related to the economical and security that are  respectively 6.732 and 4.227% of their variance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Housing
  • Low-income urban groups
  • Mehr housing
  • satisfaction

اطهاری، کمال (1387). گونه‌شناسی مسکن اجتماعی، ارائه‌شده در سیزدهمین همایش سیاست‌های توسعة مسکن در ایران، وزارت مسکن و شهرسازی.

پورمحمدی، محمدرضا (1385). برنامه‌ریزی مسکن. تهران: انتشارات سمت، چاپ چهارم

پورمحمدی، محمدرضا؛ اسدی، احمد (1393). ارزیابی پروژه‌های مسکن مهر شهر زنجان، نشریة تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، سال چهاردهم، شمارة 33، صص 170-149.

جهانگیری، محمد (1373). بازار مسکن و مسائل و موانع موجود، مجموعه مقالات سمینار سیاست‌های توسعة مسکن در ایران. سازمان ملی زمین و مسکن، 13-11 مهرماه، تهران، جلد دوم.

رجبی، محمد (1390). آنالیز هزینه‌های ساخت و دلایل انحراف از هزینة پیش‌بینی‌شدة پروژه‌های مسکن مهر شهرستان سمنان. سومین همایش ملی مهندسی عمران، خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی شهر.

رضایی، محمدرضا؛ کمایی‌زاده، یعقوب (1392). ارزیابی میزان رضایت‌مندی ساکنان از مجتمع‌های مسکن مهر (مطالعة موردی: سایت مسکن مهر فاطمیة شهر یزد)، فصلنامة علمی – پژوهشی مطالعات شهری، دانشگاه کردستان، سال دوم، شمارة پنجم. صص 26-13.

رفیعیان، مجتبی؛ عسگری، علی؛ عسگری‌زاده، زهرا (1388). رضایتمندی شهروندان از محیط‌های سکونتی شهری. دانشگاه شهید بهشتی، مجلة علوم محیطی، سال هفتم، شمارة اول. صص 67-57.

سعیدی‌رضوانی، نوید؛ کاظمی، داود (1390). بازشناسی چارچوب توسعة درون‌زا در تناسب با نقد سیاست‌های جاری توسعة مسکن (مسکن مهر)، نمونة موردی: شهر نظنز. پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دانشگاه تهران، دورة 43، شمارة 75، 113-132.

شعبان‌جولا، الهه (1390). بررسی سیاست مسکن مهر بر توسعة پایدار شهری (نمونة موردی: قزوین). کنفرانس ملی عمران و توسعة پایدار شهری، مؤسسة آموزش عالی دانش‌پژوهان، اصفهان.

صرافی، محمد (1381). به سوی نظریه ای برای ساماندهی اسکان غیر رسمی از حاشیه‌نشینی تا متن شهرنشینی. هفت شهر، شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران، سال سوم، شمارة هشتم،. صص 12-5.

عباسی، حیدر (1390). برنامه‌گریزی در سیاست‌‌های مسکن ایران: مسکن مهر. جستارهای شهرسازی، محمد حسین جهانشاهی، سال نهم، شمارة 35، صص 103-98.

عزیزی، محمد‌مهدی (1383). جایگاه شاخص‌های مسکن در فرایند برنامه‌ریزی مسکن. مجلة هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، شمارة 17. صص 42-31.

محسنی، حسین (1392)، آسیب‌شناسی پروژه‌های مسکن مهر با تأکید بر فضاهای جمعی و عابر پیاده (مطالعة موردی: مسکن مهر قزوین). اولین کنفرانس ملی بنای ماندگار. مشهد، معاونت شهرسازی و معماری شهرداری مشهد.

محمدی، اکبر؛ حسینی، مژده (1390). ارزیابی اثرات اجرای مسکن مهر در نقاط شهری استان کردستان، سومین همایش ملی عمران شهری، سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج.

مشکینی، ابوالفضل؛ الیاس‌زاده، نصرالدین؛ ضابطیان، الهام (1391) ارزیابی مکان‌یابی پروژه‌های مسکن مهر با رویکرد کالبدی-زیست‌محیطی، با استفاده از مدل سلسله‌مراتب AHP (نمونة موردی: استان یزد). فصلنامة مطالعات شهری. دانشگاه کردستان، سال دوم، شمارة 2، صص 57-70.

مولازاده، محمدعلی (1375). مروری بر سیاست‌‌های مسکن اجتماعی در جهان. سومین سمینار سیاست‌های توسعة مسکن در ایران. جلد 2. تهران: انتشارات سازمان ملی زمین و مسکن، وزارت مسکن و شهرسازی.

نسترن، مهین؛ رعنایی، احد (1389). تحلیلی بر مفهوم مشارکت و کار‌گروهی در پروژ‌ه‌های آماده‌سازی اراضی مسکن مهر، نشریة آرمان‌شهر، دکتر مصطفی بهزادفر، شمارة 4. صص 123-111.

نیکوسرشت، ناصر (1374). راه‌های تأمین مسکن برای کشورهای درحال‌توسعه. بولتن اقتصاد مسکن. مسلسل 15. تهران، انتشارات سازمان ملی زمین و مسکن، دفتر برنامه‌ریزی و اقتصاد مسکن.

هادی‌زاده‌بزاز، مریم (1382). حاشیه‌نشینی و راهکارهای ساماندهی آن در جهان، مشهد: شهرداری مشهد با همکاری نشر تیهو.

یگانگی‌دستگردی، وحید (1389)، تأثیر هدفمند کردن یارانه‌ها بر معیشت ساکنان مسکن مهر در تهران. اقتصاد شهر، شهرداری تهران، شمارة 8. صص 71-55.

 

Campbell, A; Converse, P.E; Rodgers, W.L (1976). the Quality of American Life. Russell Sage Foundation, New York.

Gifford, R. (1999). Perception and Recognition Environmental. Translated Dehbashy. Architectural and Cultural Journal, 2-3(1):21-29.

Gorsuch, R. (1983). Factor Analysis. Second Ed, Hillsdale. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.

International Bank. (1985). Bank, Ground, paper on housing.

Mahbubpur,Mohammed. (2002). Bastee Eviction and Housing Rights:A case of Dhaka Bangladesh. Blackwell City Reader , 2002.

Michelson, W. (1966). An Empirical Analysis of Urban Environmental Preferences. Journal of the Amer. Institute of Planners, 31: 355-360.

Montgomery, H; Johansson, U.S. (1988). Life values: their structure and relation to life conditions. Applied Behavioral Economics, Vol 1, Wheat sheaf Boole’s, Brighton, U.K, pp 420-437.

Schmidt, D., R. Goldman and N. Feimer. (1979). “Perceptions of Crowding.” Environment and Behavior , 11: 105-130.

Sendich, B. ( 2006). Planning and Urban Standard, Routledge, Newgersy.

Short, J. R. (2006). Urban Theory A critical Assessment, Rout ledge, Newyork.

Warnock, Veronica, C, Warnock Francis E. (2008). Markets and Housing Finance, Journal of Housing Economics 17, pp.239–251.