نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و آمایش کیفیت محیطی مناطق روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

امروزه یکی از مسائلی که توجه محققان را به خود جلب کرده، بررسی نقش دانش بومی در توسعۀ درون‌زا و زیست‌پذیری نواحی روستایی است؛ زیرا دانش بومی با بهره‌گیری از بسترهای تجربی، می‌تواند نقش مهمی در انتقال اطلاعات و باروری قدرت تصمیم‌گیری در روستاییان داشته باشد و در بهره‌برداری مطلوب از منابع و امکانات، مؤثر واقع شود. هدف از این پژوهش، بررسی نقش دانش و تجربیات بومی روستاییان در زیست‌پذیری مناطق روستایی در دو روستای دوین و توکور شهرستان شیروان است؛ بنابراین، تحقیق از‌نظرِ ماهیت، کیفی و به‌لحاظِ هدف، کاربردی- توسعه‌‌ای است. در این تحقیق از نظریة بنیانی و تحلیل محتوا استفاده شده است و برای جمع‌‌آوری داده‌ها از تکنیک‌های مشاهده (‌‌مستقیم و مشارکتی) و مصاحبه (‌‌انفرادی، نیمه‌ساختارمند و گروهی) بهره گرفته شده است. جامعة آماری شامل خبرگان محلی و باتجربه‌ترین روستاییان کشاورز و دامدار دو روستای دوین و توکور شهرستان شیروان است. برای انتخاب نمونه‌‌ها از روش ‌‌نمونه‌گیری هدفمند و تکنیک گلوله‌برفی استفاده شد و از‌طریقِ مصاحبة عمیق با 15 نفر از خبرگان محلی، اطلاعات به اشباع کامل رسید. نتایج تحقیق نشان داد‌‌، دانش بومی توانسته در زیست‌پذیری مناطق روستایی، ضمن تعادل و پایداری مسائل زیست‌محیطی، زمینه را برای مشارکت‌‌های جمعی درجهتِ ارتقاء کیفیت زندگی و زیست‌پذیری در منطقه فراهم کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Role of Indigenous Knowledge of Villagers in Rural Livability (Case study: Doin and Tukur villages in Shirvān city)

نویسندگان [English]

  • Dr.Khadijeh Bozarjomehri 1
  • Asiye Esmaeili 2
  • Ahmad Roomiyani 2

چکیده [English]

Today, one of the issues that attracted the attention of researchers is to study the role of indigenous knowledge in the development of endogenous and viable rural areas, since indigenous knowledge by using empirical platforms, can play an important role in the transmission of information and fertility of decision-making power in villagers and be effective in utilization of resources and facilities. The purpose of this research is to investigate the role of native peoples' knowledge and experience in rural viability in two villages of Doin and Tukur in Shirvan city. Therefore, the research is of qualitative  type in terms of nature and is applied-developmental one in terms of purpose. In this research, basic theory and content analysis have been used. For data collection, observational techniques (direct and collaborative) and interviews (individual, semi-structured, and group) have been used. The statistical community includes local experts and experienced farmers and farmer villagers in the two villages of Doin and Tukur, Shirvan. The samples were selected using purposeful sampling and bullet-shaping technique. Through deep interviewing with 15 local experts, the information was completely saturated. The results of the research showed that indigenous knowledge in rural areas' habitat, while equilibrium and sustainability of environmental issues, provided the ground for collective participation in improving quality of life and viability in the region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Indigenous Knowledge
  • Resilience
  • rural development

ادیب‌حاج‌باقری، محسن؛ پرویزی، سرور؛ صلصالی، مهوش. (1389). روش‌های تحقیق کیفی. انتشارات بشری. دانشگاه علوم اجتماعی تهران، چاپ دوم.

از‌‌‌کیا، مصطفی؛ ایمانی، علی. (1387). توسعة پایدار روستایی. تهران: انتشارات اطلاعات.

افشارزاده، نشمیل؛ پاپ‌زن، عبدالحمید. (1390). دانش بومی زنان در فرایند توسعة پایدار کشاورزی. مجلة زن در توسعه و سیاست،دانشگاه تهران، شمارة 4، صص 133-115.

پاپ‌زن، عبدالحمید؛ حسینی، سید‌محمود؛ ازکیا، مصطفی؛ عمادی، حسین. (1386). تدوین مدل مفهومی حاصل از تلفیق دانش بومی و رسمی با استفاده از نظریة بنیانی به‌منظور دستیابی به رهیافت ترویجی مناسب (مطالعة موردی: منطقة بیلوار شهرستان کرمانشاه). فصلنامة اقتصاد کشاورزی و توسعه،  موسسه پژوهشهای برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی شمارة 58، صص 176-151.

جمعه‌‌پور، محمود. (1389). بومی‌سازی در عرصة توسعة روستایی و نقش دانش بومی در فرایند آن. فصلنامة دانش بومی، دانشگاه علامه طباطبایی شمارة 1، صص 151-179.

عمادی، محمدحسین؛ عباسی، اسفندیار. ‌‌( 1378 ). حکمت دیرین در عصر نوین: کاربرد دانش بومی در توسعة پایدار. جلد اول، وزارت جهاد سازندگی. تهران: مرکز تحقیقات و بررسی مسائل روستایی.

قبادی، پرستو؛ پاپزن، عبدالحمید؛ زرافشانی، کیومرث؛ گراوندی، شهپر. (1391). واکاوی محدودیت‌ها و مشکلات توریسم روستایی با استفاده از تئوری بنیانی. جغرافیا و آمایش شهری- منطقه‌ای،دانشگاه سیستان و بلوچستان سال دوم، شمارة 5، صص 104-89.

هزار جریبی، جعفر؛ صفری‌شالی، رضا. (1389). کاربست نظریة بنیادی در شناخت دانش بومی. فصلنامة دانش بومی،  دانشگاه علامه طباطبایی شمارة 1، صص 67-40.

 

Ackaert, Johan & Van Craen, Maarten. (2006). Livability, insecurity, social capital and trust in local government. Paper to be presented at the XVI ISA World Congress of Sociology. Durban, South-Africa, Universiteit hasselt, 23-29.

Alan, R. Emery; A. (1997). Guidelines for Environmental Assessments and Traditional Know-ledge. A Report from the Centre for Traditional Knowledge of the World Council of Indigenous People (draft) Ottawa

Chang’a, L.B; Yanda, P.Z; Ngana, J. (2010). Indigenous knowledge in seasonal rainfall prediction in Tanzania: a case of the South-western Highlands of Tanzania. Journal of Geography and Regional Planning 3 (4),pp 66–72.

Che SohMazlan B., Omar S. (2012). Small is Big: The Charms of Indigenous Knowledge for Sustainable Livelihood, Procedia - Social and Behavioral Sciences 36 , pp 602 – 610

DeAngelis, K (2013). Building Resilience to Climate Change Through Indigenous Knowledge – the Case of Bolivia.

Emmanuel,N.CH, Kalanda Miriam, J; Cosmo,Ngongondo ;Maurice,M; AND Chipungu ,F. (2014). Assessing indigenous knowledge systems and climate change adaptation strategies in agriculture: A case study of Chagaka Village, Chikhwawa, Southern Malawi , Physics and Chemistry of the Earth, 67–69, pp 164–172.

Fatma Osman Ibnouf .2012, The Value of Women's Indigenous Knowledge in Food Processing and Preservation for Achieving Household Food Security in Rural Sudan, Journal of Food Research, Vol. 1, No. 1; February 2012,pp 238-253.

Government, A (2014). Village of Galahad Viability Review: Initial Findings Report, Alberta: Canada.

 http://cdkn.org/resource/building-resilienceto- climate-change-throughindigenous-knowledge-the-case-of-bolivia/ (accessed 21.07.13).

Kalanda-Joshua, M; Ngongondo, C; Chipeta, L; Mpembeka, F. (2011). Integrating indigenous knowledge with conventional science: enhancing localised climate and weather forecasts in NessaMulanje, Malawi. Journal of Physics and Chemistry of the Earth 36 (14–15), pp 996–1003.

Lotfi, S; Koohsari, M.J. (2009). Measuring objective accessibility to neighborhood facilities in the city (A case study: Zone 6 in Tehran, Iran).Cities, Vol. 26, pp: 133–140.

National Association of Regional Councils. (2010). Rural benefits of The Livable Communities Act. Available at: www.narc.com.

Omar, S.K. (2010). Challenges of the K-Era: The Psychological Contract of Knowledge Sharing and Organisational Commitment. International Journal of Knowledge, Culture and Change Management Vol 4: pp. 1061-1073.

Seymoar, J. (2008). principles of livable communities, journal of environmental science, vol. 12, isue.1, pp 172-188.

Southworth, M. (2011). Measuring the livable city. Built Environment, 29(4), pp 343-354.

Tirivarombo, S; Hughes, D.A (2011). Regional droughts and food security relationships in the Zambezi River Basin. Journal of Physics and Chemistry of the Earth 36 (14–15), pp 977–983.

Yan, H.H; Gang, Z. (2012). AHP-based Evaluation System Model of Livable Cities, INTERDISCIPLINARY JOURNAL OF CONTEMPORARY RESEARCH IN BUSINESS, vol 3. NO 12, pp 34-40.

Yin, R. K. (2011). Qualitative Research from Start to Finish. Division of Guilford Publications. 72 Spring Street. New York. NY 10012Inc.

Yuan, J, Wu, Q, Liu, J. (2012). Understanding indigenous knowledge in sustainable management of natural resources in China Taking two villages from Guizhou Province as a case, Forest Policy and Economics 22 , pp 47–52.J