نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

هدف این مقاله بررسی عوامل مؤثر در بهبود مشارکت سیاسی از دیدگاه روستاییان شهرستان اردبیل است. در مرحلۀ نخست، عوامل مؤثر در بهبود مشارکت سیاسی در محدودۀ مورد مطالعه، از دیدگاه نخبگان محلی با استفاده از مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته مورد شناسایی قرار گرفت. برای نیل به این مقصود، با 35 نفر از ساکنان منطقۀ مورد‌ مطالعه که دارای تحصیلات دانشگاهی با حداقل مدرک تحصیلی فوق‌دیپلم بودند، مصاحبه‌های جداگانه‌ای به‌عمل آمد. در مرحلۀ دوم تحقیق، برای شناخت و تحلیل دیدگاه اجتماعات روستایی و میزان توافق نظری آن‌ها با نتایج مرحلۀ نخست، 38 علت شناسایی‌شده مبنای طراحی پرسش‌نامه به روش لیکرت‌ قرار گرفت. گفتنی است جامعۀ آماری مورد مطالعه در این پژوهش، شامل کل روستاییان بالای 15 سال ساکن در مناطق روستایی شهرستان اردبیل است (85053.N=) که از این میان تعداد 383 نفر با استفاده از فرمول کوکران و با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی ساده به‌عنوان نمونۀ آماری انتخاب شدند. روایی صوری پرسش‌نامه توسط پانل متخصصان مورد تأیید قرار گرفت. مطالعۀ راهنما در منطقۀ مشابه جامعۀ آماری با تعداد30 پرسش‌نامه صورت گرفت و با داده‌های کسب‌شده و استفاده از فرمول ویژۀ کرونباخ آلفا در نرم‌افزار SPSS، پایایی بخش‌های مختلف پرسش‌نامۀ تحقیق 72/0 الی 84/0 به‌دست آمد. برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها از مدل تحلیل عاملی استفاده شد و نتایج این مدل نشان داد مهم‌ترین عوامل مؤثر در بهبود مشارکت سیاسی از دیدگاه روستاییان در منطقۀ مورد مطالعه شامل چهار مؤلفه (بهبود زیست‌سیاسی و یادگیری اجتماعی، بهبود زیست‌اجتماعی و شبکه‌سازی، شکوفایی اقتصادی و اعتمادسازی، بهبود زیست‌محیطی و تقویت انگیزش) است که مقدار واریانس و واریانس تجمعی تبیین‌شده توسط این شش عامل 54/58است و در‌نهایت‌ بر‌اساس نتایج تحقیق پیشنهادهای کاربردی ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Effective Factors in Improving Political Participation from the Viewpoint of Villagers (Case Study: Ardabil City)

نویسنده [English]

  • Dr.Vakil Heydari sareban

چکیده [English]

The purpose of this paper is to investigate the factors effective on the improvement of political participation from the Viewpoint of local people of Ardabil County. First, Effective Factors in Improving Political Participation in the study area were identified from the view point of local elites using semi-structured interviews. To achieve this goal, 35 residents of the studied region were interviewed individually with college education and at least a bachelor's degree. In the second step of study, in order to understand and analyze rural communities' view point and their theoretical agreement degree with the results of the first step, 38 identified causes were the questionnaire design basis by Likert method. It can be said that studied population in this study consists of all villagers living in rural areas of Ardabil County in 2016 (N= 85053), among which 383 persons were selected as statistical sample using Cochran formula. In order to analyze the data, factor analysis model was used and the results of this model showed the most important factor improvement of political participation from the perspective of local people in studied region includes five components (improvement of political living and social learning, improvement of social living and latticework, economical  flowering and confidence building and environmental living and motivation amplify) that explained variance and the cumulative variance by the five factors 58.54. And finally, practical suggestions have been presented according to the results of the study.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Participation
  • Political Participation
  • Social Development
  • rural development
  • Ardabil city

آزاد ارمکی، تقی. (1386). جامعه‌شناسی خانوادۀ ایرانی. چاپ اول. تهران: نشر سمت.

استونز، راب. (1388). متفکران بزرگ جامعه‌شناسی. ترجمه مهرداد میردامادی. تهران: نشر مرکز.

آیتی، عبدالحمید. (1387). نهج‌البلاغه؛ مجموعه خطبه‌ها، نامه‌ها و کلمات قصار امام علی (ع). مترجم: عبدالحمید آیتی، قم: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

اردلان، محمدرضا؛ قنبری، سیروس؛ بهشتی‌راد، رقیه؛ نویدی، پرویز. (1394). تأثیر سرمایۀ اجتماعی و مسئولیت‌‎پذیری اجتماعی بر تعهد سازمانی (مطالعۀ موردی: کارکنان دانشگاه رازی کرمانشاه). فصلنامۀ مطالعات اندازه‌گیری و ارزش‌یابی آموزشی، سازمان سنجش آموزش کشور، (10)5، صص 132-109.

ایمان، محمدتقی؛ جلالیان، وجیهه. (1389). بررسی و تبیین رابطه بین مسئولیت اجتماعی و سرمایه اجتماعی در بین جوانان شهر شیراز، جامعه‌شناسی کاربردی، دانشگاه  اصفهان، 21 (37)، صص 42- 19.

سریع‌القلم، محمود. (1392). عقلانیت و توسعه‌یافتگی ایران. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.

جبارزاده کنگرلوئی، سعید؛ فاتحی، سمیه؛ متوسل، مرتضی. (1395). ایدئولوژی‌های اخلاقی، مسئولیت‌‎پذیری اجتماعی و عدم‌تقارن اطلاعاتی در شرکت‌ها. پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی ، (31)8، صص 40-23.

جوکار، بهرام؛ حسین‌چاری، مسعود؛ مهرپور، آناهیتا. (1393). پیش‌بینی مسئولیت‌پذیری اجتماعی براساس سبک‌های هویت در دانشجویان دانشگاه شیراز، فرهنگ در دانشگاه اسلامی، فرهنگ در دانشگاه اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، (1) 4، صص 22-3.

چلبی، مسعود. (1386). جامعه‌شناسی نظم. تهران: نشر نی.

حقیقتیان، منصور. (1392). عوامل اجتماعی مؤثر بر انزوای اجتماعی جوانان روستایی (مطالعۀ موردی: شهر اصفهان). فصلنامۀ مطالعات توسعۀ اجتماعی ایران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، (4)5، صص 97-87.

خواجه نوری، بیژن؛ مساوات، سید ابراهیم؛ ریاحی، زهرا. (1395). رابطۀ سبک زندگی و مسئولیت‌‎پذیری فردی و اجتماعی (مطالعۀ موردی: نوجوانان دبیرستانی شیراز). جامعه‌پژوهی فرهنگی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، (5)4، صص 64-45.

جوهری، حسن (1391)، بررسی اثرات سرمایه اجتماعی بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی، پژوهش‌نامه اجتماعی، سال1، شماره6، صص 56-48.

ذکایی، محمد حسین. (1386). جامعه‌شناسی جوانان ایرانی، چاپ اول: نشر آگه.

روشه، گی. (1376). جامعه‌شناسی تالکوت پارسونز. ترجمۀ عبدالحسین نیک‌‎گهر، تهران: تبیان.

سبحان‌نژاد، مهدی. (1379). مسئولیت‌پذیری اجتماعی در برنامة درسی کنونی دورة ابتدایی ایران و طراحی برای آینده. پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس.

سروش، مریم. (1391). احساس مسئولیت فردی و اجتماعی، دیگرخواهی و اعتماد اجتماعی (مورد مطالعه: نوجوانان شیراز). فصلنامۀ جامعه‌شناسی کاربردی، دانشگاه اصفهان، سال23، شمارۀ 46، صص 211-193.

شاکری‌نیا، ایرج. (1376). بررسی نقش چند عامل در فرایند رشد اجتماعی کودکان (جامعه‌پذیری). تربیت، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، (88)1، صص 63-59.

شکوری، علی. (1384). رفتارهای حمایتی و دلایل بروز آن‌ها. فصلنامۀ رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، (1)8، صص 1-26.

صلواتی، عادل؛ رستمی نوروزآباد، مجتبی؛ رحمانی نوروزآباد، سلمان؛ باغبانیان؛ مصطفی. (1393). بررسی عوامل مؤثر بر مسئولیت‌‎پذیری اجتماعی در تعاونی‌های روستایی شهرستان سنندج و کامیاران، فصلنامۀ تعاون و کشاورزی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، (3)12، صص 177-157.

قاضی‌زاده، هورامان؛ کیان‌پور، مسعود. (1395). بررسی میزان بی‌تفاوتی اجتماعی در بین دانشجویان (مورد مطالعه: دانشگاه اصفهان). پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، دانشگاه اصفهان، (9)4، صص 78-59.

قدمی، محسن؛ کوثر، زهرا. (1392). تأثیر دولت الکترونیک بر مسئولیت‌‎پذیری اجتماعی. فصلنامۀ علمی و پژوهشی مطالعات مدیریت، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده مدیریت و حسابداری، سال 23، (1)7، صص 104-75.

کرایب، یان. (1389). نظریۀ اجتماعی مدرن: از پارسونز تا هابرماس. ترجمۀ عباس مخبر. تهران: نشر آگه.

محمدی، یحیی.(1387). تأثیر وضعیت سبک‌های رفتاری خانواده‌های بیرجندی بر اعتماد‌به‌نفس فرزندان آن‌ها در دورة متوسطه در سال تحصیلی 86-87، پایان‌نامة کارشناسی ارشد دانشگاه شهید باهنر کرمان.

نیکخواه، هدایت؛ جهانشاهی‌فرد، پریسا. (1394). بررسی میزان مسئولیت‌‎پذیری اجتماعی شهروندان بندر عباس و عوامل فرهنگی و اجتماعی مؤثر بر آن. مطالعات جامعه‌شناسی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دهاقان، (13)5، صص 134-109.

همیلتون، ملکوم. (1387). جامعه‌شناسی دین، ترجمۀ محسن ثلاثی. تهران: نشر ثالث.

 یزدان‌پناه، لیلا؛ حکمت، فاطمه. (1393). بررسی عوامل مؤثر بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی جوانان (مطالعة دانشجویان دانشگاه شهیدباهنر کرمان)، مجلۀ مطالعات اجتماعی ایران، انجمن جامعه شناسی ایران، (8)2، صص 150-127.

زندی، خلیل؛ موسوی جد، سید محمد؛ سیف‌پناهی، حامد؛ راستاد، آرمان. (1395). رابطۀ رهبری اخلاقی و مسئولیت‌‎پذیری اجتماعی (مطالعۀ موردی: کارکنان سایت اداری سنندج). جامعه‌شناسی کاربردی، دانشگاه اصفهان، (60)4، صص 222-213.

Apaydin, C. and Ercan, B. (2012). A strutrual equation model analysis of Turkish school managers views on social responsibility, Prrocedia Social and Behavioral Sciences, 2 (4), 55990-5598.

Arora, B. and Puranik. (2006).“A review of corporate social responsibility in India”,Development, 47 (3), 93-100.

Basu, K (2012) “Identity, trust and altruism, sociological clues to economic dvelopment”, Avalable (17/12/2011) in http://economics.cornell.edu/cae/06.05.pdf

Belal, A.T.  (2008). “A Study of corporate social disclosures in Bangladesh”, Management Auditing Journal, 16 (5), 274-288.

Bobo, L. (1991): Social responsibility, individualism and redistributive policies, Sociological Forum, 6 (1), 71-92.

Bourdieu, P. (1984). Distinction. London: Routledge and Kegan Paul.

Chappel, M. and Moon, J. (2008). “Corporate social responsibility(CSR) in Asia: A Seven country study of CSR”,Business and Society,44(4), 415-441.

  Escarti A., Gutierrz M., Pascual C. and Marin D.  (2013). “Application of hellison’s teaching personal and social responsibility modar in physical education to improve self- efficasy for adolescents at risk of dropping-out of school” the Spanish Journal of Psychology,  1(3), 667-676.

 Ford, M. (1985). “Social cognition and social competence in Adolescence”, Development Psychology, 1(8), 323- 340.

Hediger, H (2012). walfare and capital-theoretic foundations of corporate social responsibility and corporate sustainability, the Journal of Socio- Economics 3(9), 518-526.

Helly, D. (2005). “Volountary and social participation by people of immigrant origin: overview of Canadian research”, Second national metropolis conference, Immigrant and civic participation: contemporary policy and research issues, Montreal, November.

Inoie, Y .& Lee, S (2014). Effects of different dimensions of corporate social responsibility on corporate fincial performance in toursn- related industries, Tourism Management, 3 (2), 790- 804.

Kelley, M. A., Connor, A., Kun, K. E., & Salmon, M. E.  (2008)., Social responsibility: conceptualization and embodiment in a school of nursing. International Journal of Nursing Education Scholarship, 5(1), Article 28.

Krieger-Boden Ch. (2013). “Ethics, trust and altruism in society, polotics and busivess”, Global Econimics Symposium 2011, Avalable in (17/12/2011) www.global-economic-symposiun.org/solutions/the-global- society/ethics-and-trust-in-society-and-business

Li W., Wright P. M. , Rukavina P. B. and Pickering M. (2010). “Measuring students’ perceptions of personal and social responsibility and the relationship to Intrinsic motivation in urban physical education”, Journal of Teaching in Physical Education,  2(7), 167-178.

Meysnes, S (2003), two faces of responsibility, philosophical topics, Journal of social development, 2 (5), 6-12.

Lyons, R (2008), (2008) "Components of CEO transformational leadership and corporate social responsibility". Journal of Management Studies; 4(3) 703-1725.

Lindgreen, A., Swan, V. & Campbell, T.T.  (2014). corporate social responsibility practices in developing and transitional countries: Botswana and Malawi. Journal of Business Ethics. 90(3), 429–440.

Mergler, A. S. (2008). “Relationships between personal responsibility, emotional intelligence and self-esteem in adolescents and young adults”, The Australia Educational and Developmental Psychologist,  24(1), 5-18.

Miller, E., & Buys, LL. (2009). The impact of social capital on residential water-affecting behaviors in a drought-prone. Australian community, Society and Natural Resources. p244-257.

Munch, E. (1988). The role of empowemrnet in social responsibility, Journal of Organizational Knowledge Management, 2 (5), 12- 25. Rampersad, R. & Reddy, K.  (2015). corporate responsibility for socio-economic transformation: A focus on broad-based black economic empowerment and its implementation in South Africa. African Journal of Business Management. 5(20), 8224-8234.

Weber, M. (1922). Economy and Society, university of Californoa Press,  Californoa.

Wegner, E. & Finn, A.  (2015). The policies for reducing income inequality and poverty in South Africa. A Southern Africa Labour and Development Research Unit working paper, Number 64. Cape Town: SALDRU, University of Cape Town

Zimmerman B. J. and Kitsantas A. (2006). “Homework practices and academic achivement: the Mediating role of self-efficacy and perceived responsibility beliefs”, Contemporary Educational Psychology,  1(30), 397-417.

Burt, E. & Bogh, R. (2005). Introduction: leadership and corporate social responsibility". The International Journal of Business in Society; 9 (1), 1-7.