نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی. دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 استادیار مدیریت شهری، دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

سازماندهی سیاسی فضا و تمرکززدایی، از موضوعات مطرح در حوزۀ مطالعات جغرافیای سیاسی به‌شمار می‌آیند. امروزه گرایش فزاینده‌ای به اجرای سیاست‌های تمرکززدایی در بیشتر کشورهای دنیا مشاهده می‌شود و حکومت‌ها ناگزیر از ایجاد و به‌رسمیت‌شناختن سازمان‌ها و نهادهای سطح محلی به‌عنوان جزء ساختاری حکومت هستند. این مقاله به بررسی سیستمی نقش عوامل سیاسی- قانونی در شکل‌گیری دولت محلی با تأکید‌بر کشور ایران پرداخته است و با توجه به کارآمدی روش تفکر سیستمی در مطالعات حوزۀ علوم اجتماعی، این پژوهش بر مبنای روش تفکر سیستمی انجام شده است. پژوهش حاضر به‌لحاظ هدف، کاربردی و بر‌اساس ماهیت و روش، توصیفی– تحلیلی و استنباطی محسوب می‌شود. گردآوری اطلاعات به دو صورت مطالعۀ کتابخانه‌ای و میدانی صورت گرفته است که برای گردآوری اطلاعات در مطالعۀ میدانی از دو روش کمّی (پرسشنامه‌ای) و کیفی (مصاحبه با روش گلوله برفی)، برای ارزیابی میزان تأثیر عوامل سیاسی-قانونی در شکل‌گیری دولت محلی در ایران از آزمون t تک‌نمونه با استفاده از نرم‌افزار spss، برای اولویت‌بندی میزان تأثیر هر‌یک از عوامل مربوط به بُعد سیاسی- قانونی از آزمون فریدمن spss، برای رسم دیاگرام‌های علّی و معلولی بر‌اساس تفکر سیستمی از نرم‌افزار Vensim و برای تکمیل سیستم نهایی از روش مصاحبه استفاده ‌شده است. با توجه به نتایج تحقیق حاضر، شکل‌گیری دولت محلی یک ضرورت رو به گسترش و شیوه‌ای نوین و کارآمد برای مقابله با مشکلات در بین کشورهای توسعه‌یافته و در‌حال توسعه است که کشور ایران نیز از این بحث مستثنی نیست. در این راه تفکر سیستمی به‌عنوان روشی کارآمد برای مباحث مدیریتی به‌خصوص بحث دولت محلی باید مورد توجه قرار گیرد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که میزان تأثیر عوامل سیاسی- قانونی برای شکل‌گیری دولت محلی در ایران خیلی‌زیاد است و وضعیت موجود این بُعد برای شکل‌گیری دولت محلی در ایران خیلی‌ضعیف ارزیابی می‌شود. علاوه‌بر این، بر‌اساس نتایج تحلیل‌های کمّی و کیفی در بین عوامل مؤثر سیاسی- قانونی؛ خدمات‌رسانی کارآمد، وجود بوروکراسی شدید و ضرورت تصمیم‌گیری امور محلی در درون جامعۀ محلی در شکل‌گیری دولت محلی در ایران، در اولویت قرار دارند.
 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Assessing the Role and Impact of Legal Political Factors on Local Government Formation in Iran Based on Systematic Thinking

نویسندگان [English]

  • narges heji panah 1
  • dr.seyed hadi zarghani 2
  • dr.omid ali kharazmi 3

چکیده [English]

Space political organization and decentralization are issues in the field of geopolitical studies  Increasingly today There is a growing tendency to implement decentralization policies in most countries around the world, and governments are forced to create and recognize local-level organizations and institutions as a Structural Component of Government. This paper reviews the systematic role of legal political factors in the formation of local government with an emphasis on the country of Iran and considering the effectiveness of the systematic thinking in social science studies, this research is based on systematic thinking. The present study from the view point of purpose is  applied and on the basis of nature and method is analytical and inferential descriptive. Data collection was done through library and field study, which included - quantitative (and qualitative) snowball interview questionnaire (for quantitative and qualitative analysis of legal policy factors in government formation). In Iran, a single-sample t-test using spss software was used to prioritize the effects of each of the relevant political dimensions of the Friedman-spss test on plotting causal diagrams based on systematic interpretation of software. Vensim was interviewed to complete the final system, or to justify the results of the present study. Local government is a widespread need for a new and efficient way to deal with problems in developed and developing countries, which there is no exception for Iran , in this way systematic thinking as an efficient way of managing the issues, especially Local government debate should be taken into account The results of the study show that the impact of legal political factors on the formation of local government in Iran is very high and the current status of this dimension for local government formation in Iran is very poorly evaluated, In addition, based on the results of quantitative and qualitative analyzes among the effective legal political factors of effective service, there is Strong bureaucracy and the necessity of local government decision-making within the local community are paramount in the formation of local government in Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • Legal Politics
  • Local Government
  • Systemic Thinking

1. احمدی‌پور، زهرا؛ منصوریان، رضا (1385). تقسیمات کشوری و بی‌ثباتی سیاسی در ایران، مجلۀ ژئوپلتیک، شمارۀ سوم، صص 62-89.

2. اعظمی، هادی؛ دبیری، علی‌اکبر (1390). تحلیل نظام تقسیم سیاسی فضا در ایران، فصل‌نامۀ ژئوپلتیک، شمارۀ دوم.

3. بخارایی، احمد (1381). دموکراسی و دشمنانش در ایران، نشر گام نو.

4. پور‌موسوی، سید موسی؛ میرزاده کوهشاهی، مهدی‌؛ رهنماقره خان‌بگلو (1387). سازماندهی سیاسی فضا و نواحی فرهنگی و کارکردی در ایران، فصل‌نامۀ ژئوپلتیک‌، سال چهارم، شمارۀ سوم‌، صص 101-75.

5. حافظ‌نیا‌، محمد‌رضا (1387). جغرافیای سیاسی ایران، انتشارات سمت، تهران.

6. حافظ‌نیا‌، محمد‌رضا؛ پارسایی، اسماعیل؛ حسین‌ورپویان‌، رضا (1390). بررسی تطبیقی تأثیر نهادهای محلی قبل و بعد از انقلاب اسلامی بر مشارکت شهروندی (مطالعۀ موردی: خانۀ اصناف و شوراهای حل اختلاف)، مجلۀ پژوهش‌های جغرافیایی انسانی، شمارۀ 77، صص 164-145.

7. حافظ‌نیا، محمدرضا (1381). جغرافیای سیاسی ایران، انتشارات سمت، تهران.

8. حافظ‌نیا، محمدرضا؛ قالیباف، محمدباقر (1380). راهبرد توزیع فضای قدرت سیاسی در ایران از‌طریق توسعۀ نهادی‌های محلی، فصل‌نامۀ تحقیقات جغرافیایی، شمارۀ مقاله 509.

9. حافظ‌نیا، محمدرضا؛ کاویانی‌راد، مراد (1388). افق‌های جدید در جغرافیای سیاسی، انتشارات سمت، تهران.

10. حمیدی، مسعود (1391). بررسی ساختار و عوامل مؤثر بر توزیع فضایی قدرت سیاسی در ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد.

11. سامتی، مرتضی؛ رنانی، محسن؛ معلمی، مژگان (1386). تمرکززدایی و منافع تشکیل دولت‌های محلی از منظر افزایش کارآیی، مجلۀ تحقیقات اقتصادی، شمارۀ 78، صص 151-123.

12. شکوئی، حسین (1386). اندیشه‌های نو در فلسفۀ جغرافیا (جلد اول) ، انتشارات گیتاشناسی.

13. شکیبا مقدم، محمد (1384). مدیریت سازمان‌های محلی و شهرداری‌ها برای دانشجویان رشتۀ مدیریت دولتی، نشر میر.

14. طاهری، ابوالقاسم (1373). ادارۀ امور سازمان‌های محلی (رشتۀ مدیریت)، دانشگاه پیام نور.

15. طاهری، ابوالقاسم (1375). حکومت‌های محلی و عدم‌تمرکز، نشر قومس.

16. قالیباف، محمد‌باقر؛ شوشتری، محمد‌جواد (1392). تأثیر فرهنگ سیاسی بر مشارکت شهروندان در حکومت محلی (مطالعۀ موردی: تهران)، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، شمارۀ 2، دورۀ 45، صص 82-69

17. قالیباف، محمدباقر (1380). بررسی تحلیلی سیر تکوین نهادهای محلی ایران در دوران معاصر و ارائۀ الگوی مناسب، رساله دکتری، دانشگاه تربیت مدرس تهران، دانشکده علوم انسانی.

18. قبادی، نسرین (1391). چالش‌های تأمین مالی دولت‌های محلی و راهکارهای مقابله با آن (مطالعۀ موردی: دولت‌های محلی)، مجلۀ اقتصادی- دو ماهنامۀ بررسی مسائل و سیاست‌های اقتصادی، شمارۀ 11 و 12، صص 82-53.

19.  مدیرشانه چی، محسن (1379). تمرکزگرایی و توسعه‌نیافتگی در ایران معاصر، خدمات فرهنگی رسا.

20. مرکز مطالعات برنامه‌ریزی شهری (1380). الگوی مشارکت شهروندان در ادارۀ امور شهرها، فصل‌نامۀ مدیریت شهری.

21. معلمی، مژگان (1389). تمرکززدایی و شکست در تدارک کالاهای عمومی ملی توسط دولت‌های محلی: با استفاده از رهیافت تئوری بازی‌ها، مجلۀ تحقیقات اقتصادی، شمارۀ 91، صص 219.

22. مقیمی، سید محمد (1390). ادارۀ امور حکومت‌های محلی و مدیریت شوراها و شهرداری‌ها، انتشارات سمت.

23. میرحیدر، دره؛ ذکی، قربانعلی (1381). بررسی نظام جغرافیایی- سیاسی در ایران از‌طریق توسعۀ نهادهای محلی، پژوهش‌های جغرافیایی، شمارۀ 42، صص 64-49.

24. مختاری، قاسم، 1388، مقدمه‌ای بر نگرش سیستمی، www.behsad.com

25. نبوی، مصطفی (1352). تمرکز و عدم‌تمرکز اداری و سیاسی در ایران، دانشگاه فردوسی مشهد.

26. نظریان، اصغر (1392). پویایی نظام شهری ایران، انتشارات متبکران؛ پیشروان، تهران.

27. ویسی، هادی (1392). درآمدی بر دولت محلی، نشر سمت.

28. ویسی، هادی؛ احمدی‌پور، زهرا؛ قالیباف، محمدباقر (1391). آسیب‌شناسی دولت محلی (مطالعۀ موردی: شورای اسلامی کلان‌شهرهای ایران). مدرس علوم انسانی- برنامه‌ریزی و آمایش فضا، شمارۀ 2، دورۀ 16.

 

  1. Flett, P. (2001), “The role of Quality in the Management of Projects”, PhD thesis, University of Stirling.
  1. Gamper, A. & Palermo, F, 2011, “Federalism, local government and policy-making, Federal Governance, vol. 8 no. 3, pp. 1-4.
  2. Steytler, N. Republic of South Africa, April 11, 2006, The place and role of local government in federal systems, Konrad-Adenauer-Stiftung.
  1. Senge, P.M. (1990), The Fifth Discipline, The art and practice of the learning organization. First ed, Doubleday, USA.