نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشیار گروه جغرافیای دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

توسعۀ ﺷﻬﺮی ﭘﺎﯾﺪار ﺑﺮ اﯾﻦ اﺻﻞ اﺳﺘﻮار اﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﻀﺎی ﯾﮏ ﺷﻬﺮ درون ﻣﺤﻠﻪ ﺷﮑﻞ می‌گیرد و بر پایۀ آن ﺗﺪاوم می‌یابد؛ ازاین‌رو، ﺗﻮسعۀ ﻣﺤﻠﻪ‌ای اﻗﺪاﻣﯽ ﮐﻠﯿﺪی درﺟﻬﺖ ﻧﯿﻞ ﺑﻪ ﺗﻮسعۀ ﭘﺎﯾﺪار ﻗﻠﻤﺪاد می‌شود. ازجمله مهم‌ترین بازتاب شهرنشینی معاصر، پیدایش و گسترش محلات آسیب‌پذیر (اسکان غیررسمی) در مرکز یا پیرامون شهرهاست که شهر اردبیل نیز در زمرۀ این شهرها قرار می‌‌گیرد. در این شهر محلات اسکان غیررسمی را می‌‌توان بخش‌‌های فراموش‌شده و برنامه‌‌ریزی‌نشده‌‌ای در مقایسه با سایر محلات شهری دانست که به‌لحاظ پایداری بسیارشکننده هستند. بااینکه ناپایداری به‌عنوان مشکل دیرینه و امر بدیهی در محلات اسکان غیررسمی است؛ اما مدیریت و بهبود وضعیت این محلات در یک برهۀ زمانی و به‌صورت هم‌‌زمان ممکن نیست؛ بدین منظور شناخت میزان شدت و ضعف ناپایداری به‌واسطۀ مقایسۀ تطبیقی و با تکیه‌بر مدل‌‌های مختلف تصمیم‌گیری بین مجموع محلات مزبور می‌‌تواند به عملکرد و تصمیم‌‌گیری بهتر مدیران شهری متناسب با اولویت مداخله در سطح این محلات به‌منظور توانمندسازی در راستای توسعۀ پایدار شهری کمک شایانی کند؛ از‌این‌رو ﻫﺪف پژوهش ﺣﺎﺿﺮ، واکاوی و مقایسۀ تطبیقی وضعیت ناپایداری در محلات 15گانۀ اسکان غیررسمی شهر اردبیل با تأکیدبر معیارهای پایداری محله‌‌ای و اولویت‌بندی آن‌ها درجهت برنامه‌‌ریزی آتی انجام گرفته‌است. این پژوهش از‌لحاظ هدف، کاربردی و ازلحاظ روش، توصیفی- تحلیلی است. داده‌های موردنیاز ازطریق روش‌های میدانی گردآوری‌ شده‌اند. جامعۀ آماری تحقیق منطبق‌بر محلات 15گانۀ سکونتگاه‌های غیررسمی شهر اردبیل است. به‌منظور سنجش پایداری محلات مورد مطالعه، شاخص‌های مربوط با استفاده از روش آنتروپی، وزن‌‌‌‌دهی و محلات هدف با بهره‌گیری از تکنیک‌های تصمیم‌گیری، رتبه‌بندی شدند و برای دست‌‌یابی به اولویت‌‌بندی نهایی از تکنیک ادغامی کپ‌لند استفاده شد و درنهایت برای بازنمایی بهتر با استفاده از نرم‌افزار ArcGIS نقشه‌ها ترسیم شدند. براساس سنجه‌های به‌کاررفته و نتایج به‌دست‌آمده از پیاده‌سازی تکنیک‌های مختلف تصمیم‌گیری به‌لحاظ معیارهای پایدار محله‌ای، محلۀ «سلمان‌آباد» در رتبۀ نخست و محلۀ «ایران‌آباد» با کسب کمترین امتیاز در رتبۀ آخر قرار گرفتند؛ بنابراین برنامه‌ریزی‌های توسعه‌محور متناسب با نقاط ضعف و قوّت و اولویت هر محله ضروری به‌نظر می‌رسد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

-

نویسندگان [English]

  • jila farzaneh sadat zaranji 1
  • Dr. mohammad hasan yazdani 2

چکیده [English]

-

کلیدواژه‌ها [English]

  • -