نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، ایران

2 استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، ایران

10.22111/gaij.2019.4995

چکیده

یکی از رویکردهای نوین تأمین زمین خدمات شهری که از تلفیق رشد هوشمند شهری و پایداری شهری حاصل‌شده، روش انتقال حق توسعه است؛ ازاین‌رو هدف پژوهش حاضر شناسایی مناطق ارسال و دریافت حق توسعه و همچنین شناسایی نواحی دارای پتانسیل بالای حق توسعه و شناسایی پیشران‌های کلیدی مؤثر در اجرای الگوی TDR است. جامعۀ آماری پژوهش شهر یاسوج و حوزۀ نفوذ مستقیم (حریم) آن است. برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها و وزن‌دهی شاخص‌های پژوهش از مدل GRA و نرم‌افزار Arc GIS و برای طراحی نقشه‌های نهایی پژوهش از نرم‌افزار IDRISI Selva و شناسایی پیشران‌های کلیدی از مدل روش تحلیل اثرات متقاطع استفاده شده است. براساس الگوی انتقال حق توسعه، نواحی شهر یاسوج به مناطق دریافت و انتقال حق توسعه تقسیم شدند. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که در مناطق ارسال، پارامتر آثار و ابنیۀ تاریخی و بافت‌های باارزش با وزن 7246/0 رتبۀ اول را به خود اختصاص داده است. مشارکت شهروندان و اراضی زراعی، باغات و جنگل‌های مهم با وزن 6279/0 و 5403/0 در رتبه‌های دوم و سوم قرار دارند. در مناطق دریافت نیز پارامتر مشارکت با وزن 9471/0 و تمایل به افزایش تراکم و ساخت‌و‌ساز با امتیاز 3241/ 0 در اولویت دوم قرار دارد. براساس نتایج پژوهش، ناحیۀ 2 و 3 از پتانسیل بسیار بالایی در ارسال حق توسعه و همچنین ناحیۀ 4 پتانسیل بسیار بالایی برای دریافت حق توسعه دارد. درنهایت نتایج حاصل از به‌کارگیری روش تحلیل تأثیرات متقاطع حاکی از آن بوده که 4 پیشران کلیدی از‌جمله شاخص‌های تمایل به افزایش تراکم و ساخت‌وساز، برخورداری از شبکۀ معابر، آثار و ابنیۀ تاریخی و بافت‌های باارزش، اراضی زراعی، باغات و جنگل‌های مهم از میان 15 عامل شناسایی شده، بیشترین تأثیر و همچنین شاخص مشارکت، ضمانت حقوقی و قانونی بالا، وجود ساختار و سازمان اداری منسجم به‌عنوان عوامل تنظیم‌کنندۀ بین عوامل تأثیرگذار و تأثیرپذیر بیشترین شدت را در شناسایی و توسعۀ تأمین زمین خدمات شهری یاسوج دارند. درنتیجه این پیشران‌ها باید به‌عنوان عوامل پایة اصلی در روش TDR در آینده مورد استفاده قرار بگیرند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

--

نویسندگان [English]

  • Hosein Hoseini khah 1
  • Dr. hamid Reza Varesi 2

چکیده [English]

--

کلیدواژه‌ها [English]

  • --

اردستانی، زهرا سادات. (1387). بررسی ساز‌و‌کارهای ارتقای فرایندهای بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسودۀ شهری با استفاده از رویکرد انتقال حق توسعه (نمونۀ موردی: محلۀ سیروس)، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد شهرسازی، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده هنر و معماری.

پورمحمدی، محمدرضا؛ احمد خلیل‌نژاد. (1380).  نقش و اهمیت زمین در طرح‌های توسعۀ شهری و سازوکارهای رسیدگی به تخلفات ساختمانی، نشریۀ دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه تبریز.

خمر، غلامعلی؛ اکبر حیدری. (1395). ارزیابی الگوی رشد هوشمند شهری در شهرهای جدید ایران با تأکید بر شهر جدید صدرا با استفاده از مدل SLEUTH، نشریۀ فضای جغرافیایی دانشگاه آزاد­اهر، دورۀ 16، شمارۀ 53، صص 18-1.

داداش‌پور، هاشم؛ سینا محسن‌زاده. (1391)، امکان‌سنجی استفاده از الگوی انتقال حقوق توسعه برای حفاظت از اراضی کشاورزی شهر بابلسر، نشریۀ تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی سال 12، شمارۀ 25،. صص 45-20.

زیاری، کرامت‌الله. (1388). برنامه‌ریزی کاربری اراضی شهری، چاپ دوم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

صدوق، محمدباقر. (1381)، توسعه و توسعۀ پایدار، فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست پژوهشکده پژوهشکده محیط زیست، شمارۀ 36، صص 29-12.

عزیزی ، مهدی؛ سینا شهاب. (1392)، کاربرد انتقال حقوق توسعه (TDR) به عنوان مکانیسم تحقق برنامه های شهری (مطالعه موردی: شهر کاشان) ، مجله مطالعات شهری دانشگاه کردستان ، دوره 1 ، شماره 4 ، صص 20-1.

قائد رحمتی، صفر؛ مهین حاضری. (1392). تحلیل فضایی خدمات شهری و تأثیر آن بر قیمت زمین شهری (نمونۀ موردی: محلات شهر مهریز)، کاوش‌های جغرافیایی مناطق بیابانی دانشگاه یزد، سال 1، شمارۀ 2، صص 193-173.

موحد، علی. (1387). توسعۀ پایدار شهری، مجلۀ مسکن و انقلاب، شمارۀ 11.

 

AICP. (2000), National Planning Conference, Chief Assistant Community Development Director/City Planner City of Burbank, California.

Atu, J.(2012), The Effects of Urban Sprawl on Peripheral Agricultural Lands in Calabar, Nigeria, International Review of Social Sciences and Humanities, Vol 2, No 2, pp68-76.

Bastian, I(2011), Multi-agent simulations of residential dynamics in the city", Computers, Environment and Urban Systems, 22 (1): 5-17.

Chrysochoou, M. (2012), A GIS and indexing scheme to screen brownfields for area-wide redevelopment planning, Landscape and Urban Planning, Vol 105, pp187– 198.

Danner, J. (1997), TDR- Great idea but questionable value, The Appraisal Journal, Vol65, No. 2.

Evangeline R. Linkous(2018), Transfer of development rights in theory and practice: The restructuring of TDR to incentivize development, Land Use Policy, Volume 51, https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2015.10.031.

Feiock, R,. Tavares, A,. Lubell, M. (2008), Policy Instrument Choices for Growth Management and Land Use Regulation, The Policy Studies Journal, 36 (3), 461–480.

Foley, J. (2011), Solutions for a cultivated planet, Nature, 478,337–342.

John, B., Bredin, E. (2000), APA National Planning Conference, Transfer of Development Rights: King County:Website, De fi nitions -Transfer of Developemnt Rights.

Johnston, A., Madison, M. (1997), From Landmarks to Landscapes: Arcview of Current Practice in the Transfer of Development Rights, Journal of American Planning Association, Vol 63, No3.

Johnston, R., Madison, M.(1997), From Landmarks to Landscapes-a review of current practices in the transfer development rights, Journal of the American Planning Association,Vol 63: 365-379.

Kaplowitz, M., Machemer, P., Pruetz,R. (2008), Planners experiences in managing growth using Transferable Development Rights (TDR) in the United States, Journal of Land Use policy,Vol 25:378-387.

Libby,W., Hall, P. (2003), Transfer of Development Rights: A Real Policy Option for Ohio?, The Ohio State University.

Linkous, E. (2015), Transfer of development rights in theory and practice: The restructuring of TDR to incentivize development, Land Use Policy, Vol 51, pp: 162–171.

Litman, T. (2005), Evaluating Criticism Of Smart Growth, Victoria transport policy institute (www.vtpi.org).

Lubowski, N., Vesterby, M., Bucholtz, S. (2006), Major Uses of Land In The United States, Economic Information Bulletin, No14.

Mehdizadeh, J.(2006), Strategic Planning Urban Development", Second Edition, published by kianaghsh.

Micelli, E. (2002), Development Rights Markets to Manage Urban Plans In Italy, Urban Studied, Vol. 39, No1.

Peiser, R. (2001), Decompsig urban sprawl, town planning review, vol 72. No 11.

Pruetz, R. (1998), Putting Growth in Its Place with the Transfer of Development Rights. Planning Commissioners Journal, Issue 31.

Pruetz, R. (2002), Beyond Takings and Givings, saving natural areas, farmland, and historic landmarks with transfer development rights and density transfer charges. Arje Press, Merina Del Rey,CA.

S.M. Fatemi, Aghdaa., K. GanjalipouraK. Nabiollahi (2018), Journal of Applied Geophysics, Volume 150, https://doi.org/10.1016/j.jappgeo.2018.01.022.

Simons, G. (1997), Letting the Market Preserve Land: The Case for A Market-Driven Transfer of Development Rights Pro- gram, Contemporary Economic Policy, Vol.17, No.2.

Sinclair, I. (2002), Preserving Rural Land in Australia, Rapi National Congress, www.ruralplanning.com.au.

Standridge, N. (2009), What Makes Transfer of Development Rights Work? Journal of the American Planning Association Vol 75, No 1, pp: 78-87.

Urban Land Institute. (1988), ULI on the Future: SmartGrowth, Washington, DC: Urban Land Institute.

Walmsley, A. (2006), greenway multiplying and diversifying in the 21st century, landscape and urban planning, vol 76.

Yarnall, B(2010), "Roles of local and newcomer entrepreneurs in rural development: A comparative meta-analytic study", Regional Studies, 45 (6): 35-48.