نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تهران

2 دانشجو دکترا جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی

چکیده

مناطق ساحلی از پربارترین و پویاترین نقاط و بستر فعالیت‌‌های عظیم گردشگری شهری در جهان به شمار می‌روند. منابع ارزشمند و متنوع، این مناطق را به یکی از حساس‌‌ترین و ارزشمندترین مناطق موردتوجه سرمایه‌گذاران گردشگری تبدیل کرده است؛ به‌گونه‌ای که در این مناطق، سرمایه‌گذاری در ساخت محیط‌های انسان‌ساخت به‌خصوص در زمینۀ خدمات گردشگری به‌سرعت رشد کرده است. در سه دهۀ اخیر رشد خدمات اقامت گردشگران به‌ویژه هتل‌ها به گونه بوده است که فضای شهرهای ساحلی را دچار مسائل رقابتی مکانی- فضایی گسترده‌ای کرده است. در دهه‌های اخیر، در کشور ایران این مسأله در مناطق شمالی نمود بیشتری داشته است و رقابت سرمایه‌داران در مکان‌گزینی هتل‌ها چالش‌های فضایی-مکانی را به همراه داشته؛ به صورتی که عوامل شخصی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و... بر این مسأله مؤثر واقع شده است. به همین منظور در این مقاله به بررسی عوامل مؤثر بر مکان‌گزینی هتل‌های شهر ساحلی بندر انزلی و بازتاب‌های فضای آن‌ها با استفاده از مدل جدید چند متغیره گرافیکی CO-PLOT و GIS پرداخته ‌شده است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی که اطلاعات موردنیاز این تحقیق از طریق پرسشنامه و مصاحبه از جامعۀ آماری مالکان هتل‌ها شامل سرمایه‌گذاران، شرکا، مدیران و سرپرستان هتل‌های شهر ساحلی انزلی جمع‌آوری ‌شده است؛ در مرحلۀ اول عوامل مؤثر در گزینش مکانی هتل‌ها و رتبه‌بندی این عوامل درجهت شناسایی مدل تجربی چند متغیره با ارائه نقشه گراف به کمک نرم‌افزار CO-PLOT مورد بررسی قرار گرفته است و در مرحلۀ بعد با کمک مدل‌های مکان مرکزی الگوی فضایی پراکنش انواع هتل‌های شهر انزلی با تحلیل اولویت‌های عوامل مؤثر چند متغیره -مدل تجربی- در نرم‌افزار GIS ارزیابی ‌شده است. نتایج تحقیق نشان داده است که از بین مدل‌های نظری مکان مرکزی و مدل‌های تجربی چند متغیره مکان‌گزینی هتل‌‌ها روابط خاصی وجود دارد. به‌گونه‌ای که تحت تأثیر عوامل چند متغیره تجربی مؤثر بر مکان‌گزینی هتل‌ها –مانند عامل اقتصادی، دسترسی، قوانین و مقررات، خصوصیات فیزیکی سایت، ویژگی اجتماعی و فرهنگی، همسایگی و هم‌جواری، عوامل    مستقل- الگوهای پراکنش فضای خطی، متمرکز و شعاعی در زون‌های مختلف شهر ساحلی بندر انزلی شکل ‌گرفته است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

--

نویسندگان [English]

  • dr. keramatollah ziyari 1
  • hamid rokhsari 2

چکیده [English]

--

کلیدواژه‌ها [English]

  • --

برنافر، مهدی؛ افرادی، کاظم. (1393). اولویت‌بندی مراکز حیاتی، حساس و مهم شهر بندر انزلی و ارائۀ راهکارهای دفاعی از دید پدافند غیرعامل، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی (علوم جغرافیایی)، دانشگاه خوارزمی، دورۀ 14، شمارۀ 32، صص 179-161.

جعفری مهرآبادی، مریم؛ رخساری، حمید. (1397). تحلیل فضایی و مکان‌یابی هتل‌ها در ساختار شهری (مطالعۀ موردی: شهر تبریز)، فصلنامۀ مطالعات ساختار و کارکرد شهری، دانشگاه مازندران، دورۀ 5، شمارۀ 17، صص 46-26.

حکیم الهی، آیدا. (1391). اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر مکان‌گزینی هتل‌ها در شهر تهران، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد حسابداری و مدیریت، دانشگاه علامه طباطبایی.، تهران.  

فلکیان، نرجس؛ منصور کیایی، هوشنگ. (۱۳۹۵). بررسی هتل رامسر از منظر عوامل مؤثر بر مکان‌گزینی هتل‌‌ها، دومین کنفرانس بین‌المللی رویکردهای نوین در علوم، تکنولوژی و مهندسی.

کریمیان نسب، مینو؛ فولادی، وحدانه؛ کامران کسمایی، حدیثه. (1396). عوامل تأثیرگذار بر مکان‌یابی هتل‌های ساحلی (مطالعۀ موردی: هتل بهشت تالاب)، کنفرانس بین‌المللی عمران، معماری و شهرسازی ایران معاصر، تهران، دانشگاه اسوه، تهران، دانشگاه شهید بهشتی.

 

Adam Issahaku, Amuquandoh Francis Eric (2012). Hotel characteristics and location decisions in Kumasi Metropolis, Ghana. Tourism Geographies, 16)4), 653-668.

Adam, I., & Amuquandoh, F. (2013). Dimensions of hotel location in the Kumasi Metropolis, Ghana. Tourism Management Perspectives, 8(-), 1–8.

Adam, I., (2013). Urban Hotel Development Patterns in the Kumasi Metropolis, Ghana. In: Tourism Planning & Development, 10(1), 85-98.

Arbel, A. and Pizam, A., (1977). Some Determinants of Urban Hotel Location: The Tourists’ Inclinations. In: Journal of Travel Research, 15(3), 18-22.

Ashworth, G. J., & Tunbridge, J. E. (1990a). The tourist-historic city. London: Belhaven.

Ashworth, G., & Tunbridge, H. (1990b). Accommodation in the historic city. Chichester: Wiley.

Backhaus, K., Erichson, B., Plinke, W. & Weiber, R. (2003), Multivariate Analysemethoden, 10th ed.

Barros, C., & Assaf, G. (2010). Analyzing tourism return intention to an urban destination. Journal of Hospitality & Tourism Research, 36(2), 216–231.

Baum, J. and Mezias, S., (1992). Localized Competition and Organizational Failure in the Manhattan Hotel Industry, 1898-1990. In: Administrative Science Quarterly, 37(4), 580-604.

Baum, J.A.C., Haveman, H.A., (1997). Love thy neighbor? Differentiation and agglom-eration in the Manhattan hotel industry, 1898–1990. Administrative ScienceQuarterly, 42 (2), 304–338.

Begin, S. (2000). The geography of a tourist business: Hotel distribution and urban development in Xiamen, China. Tourism Geographies, 2(4), 448–471.

Bull, O. A. (1994). Pricing a motel's location. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 6(6), 10–15.

Bull, O. A. (1998). The effects of location and other attributes on the price of products which are place sensitive in demand. Unpublished MPhil Thesis Submitted to the School of Economics, Griffith University, Australia.

Burgan, B., & Mules, T. (1992). Economic impact of sporting events. Annals of Tourism Research, 19(4), 700–710.

Celata, F. (2008). The tourism sprawl and urban changes in Rome. Urban Studies, 13(4), 305–319.

Chang, S. W. E., & Wong, C. K. (2006). Hotel selection: When price is not the issue. Journal of Vacation Marketing, 12(12), 142–159.

Chou, T. Y., Hsu, C. L., & Chen, M. C. (2007). A fuzzy multi-criteria decision model for international tourist hotels location selection. International Journal of Hospitality Management, 27(2), 293–301.

Chung, W., & Kalnins, A. (2001). Agglomeration effects and performance: A test of the Texas lodging industry. Strategic Management Journal, 22(10), 969–988.

Cró, Susana & Martins, António Miguel (2017): Hotel and hostel location in Lisbon: looking for their determinants, Tourism Geographies, 20 (3), 504-523.

Dawe, T. (2005). Business hotels come into the 21st century. The Times Focus Report: Hotels and the Business Traveller 27 June: 2.

De Bres, K. (1994). Cowtowns or cathedral precincts? Two models for contemporary urban tourism. Area, 26(1), 57–67.

Dökmeci, V. and Balta, N., (1999): The Evolution and Distribution of Hotels in Istanbul. In: European Planning Studies, 7(1), 99-109.

Dolnicar, S., & Otter, T. (2003). Which hotel attributes matter? A review of previous and a framework for further research. Proceedings of the Asia Pacific Tourism Association Ninth Annual Conference, Sydney, pp. 176–188.

Egan, D. J., & Nield, K. (2000). Towards a theory of intra-urban hotel location. Urban Studies, 37(3), 611–621.

Ferreira, S., & Boshoff, A. (2014). Post-2010 FIFA soccer world cup: Oversupply and location of luxury hotel rooms in Cape Town. Current Issues in Tourism, 17(2), 180–198.

Gray, W. S., & Liguori, S. C. (1998). Hotel and motel management and operations (3rd). New Jersey: Prentice-Hall.

Hanai, T., Oguchi, T., Ando, K., & Yamaguchi, K. (2008). Important attributes of lodgings to gain repeat business between individual travels and group travels. International Journal of Hospitality Management, 27(2), 268–275.

Hayter, R. (1997). The dynamics of industrial location—The factory, the firm and the production system. Chichester: John Wiley.

Hua, N., & Yang, Y. (2017), Systematic effects of crime on hotel operating performance. Tourism Management, 60(-), 257–269.

Huang, W., Kwag, M., & Streib, G. (1998). Exploring the relationship between hotel characteristics and crime. Hospitality Review, 16(1), 81–93.

Jones, P., & Groenenboom, K. (2002). Crime in London hotels. Tourism and Hospitality Research, 4(1), 21–35.

Kalnins, A., & Chung, W. (2004). Resource-seeking agglomeration: A study of market entry in the lodging industry. Strategic Management Journal, 25(7), 689–699.

Kim, J. (2002). A study on the decisive factor in the choice of hotel F.I.T guest. Journal of Business Research, 7(1), 46–61.

Lee, C., Lee, W. R., & Hsu, H. W. W. (2000). An empirical study on the relationship between strategic groups and performance in Taiwan's international tourist hotel industry. Journal of Business Administration, 48, 89–120.

Lee, S. (2015). Quality differentiation and conditional spatial price competition among hotels. Tourism Management, 46, 114–122.

Lee, S. K., & Jang, S. (2010). Room rates of US airport hotels: Examining the dual effects of proximities. Journal of Travel Research, XX(X), 1–12.

Li, M., Fang, L., Huang, X., & Goh, C. (2015). A spatial-temporal analysis of hotels in urban tourism destination. International Journal of Hospitality Management, 45, 34–43.

 Li, Yingru & Du, Ting (2018) Assessing the Impact of Location on Hotel Development: An Analysis of Manhattan Hotels, 1822–2012, Papers in Applied Geography, 4 (1), 21-33.

Lipshitz, G. & Raveh, A. (1998), “Socio-economic differences among localities: a new method of multivariate analysis,” Regional Studies, 32(8), 747-757.

Lowe, L. W., & Kruger, A. (1991). Motel advertising: practices and themes. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 3(1), 17–21.

Oppermann, M., Brewer, K.P.,)1996(. Locational decision making in hospitality usingGIS: a paradigm shift? In: The Australian Tourism and Hospitality ResearchConference, Canberra, pp. 279–288.

Oppermann, M., Din, K. H., & Amri, S. Z. (1996). Urban hotel location and evolution in a developing country: The case of Kuala Lumpur Malaysia. Tourism Recreation Research, 21(1), 55–63.

Pan, C. M. (2002). Market concentration ratio analysis of the international tourist hotel industry in Taipei area. Tourism Management Research, 2(2), 57–66.

Pearce, D. G. (1987). Motel location and choice in Christchurch. New Zealand Geographer, 43(1), 10–17.

Pearce, D. G. (1995). Tourism today: A geographical analysis. Chichester: Wiley.

Rigall-I-Torrent, R., & Fluvi_a, M. (2007). Public goods in tourism municipalities: Formal analysis, empirical Evidence and Implications for Sustainable Development, 13 (3), 361-378.

Rigall-I-Torrent, R., & Fluvi_a, M. (2011). Managing tourism products and destinations embedding public good components: A hedonic approach. Tourism Management, 32(2), 244–255.

Rogerson J.M., (2013). Urban Tourism and the Changing Structure of the Hotel Economy in South Africa. In: African Journal for Physical, Health Education, Recreation and Dance, 19(2), 39 – 54.

Roginsky, R. J. (1995). A critical analysis of hotel impact issues. Cornell Hotel and Administration Quarterly, 13(-), 12–19.

Seo, J. (2002). An application of analytic hierarchy process to select the hotel site. Ecological Economics, 8(3), 68–83.

Shoval, N. (2006). The geography of hotels in cities: An empirical validation of aforgotten model. Tourism Geographies, 8(1), 56–75.

Shoval, N., & Cohen-Hatab, K. (2001). Urban hotel development patterns in the face of political shifts. Annals of Tourism Research, 28(4), 908–925.

Shoval, Noam, Raveh, Adi, (2004) Categorization of tourist attractions and the modeling of tourist cities: based on the co-plot method of multivariate analysis, Tourism Management, 25 (6), 741-750.

Smith, J. (2004). Do airport hotels continue to be a growth opportunity, and which airports present the best opportunities? Journal of Retail and Leisure Property, 4(1), 9–17.

Smith. R.A.. (1991). Beach resorts: A model of development evolution. LuruAcqw 1’th~1 Hunr, 2 1: 189-Z IO, 21(3), 189-210.

Talby, D., Feitelson, D.G. & Raveh, A. (1999), “Comparing logs and models of parallel workloads using the Co-Plot method,” in Feitelson, D.G. & Rudolph, L. (Eds.): Lecture notes in computer sciences 1659, Heidelberg, Germany.

Timothy, D.J. and Wall, G.,(1995): Tourist Accommodation in an Asian Historic City. In: Journal of Tourism Studies, 6(2), 64-65.

Urtasun, A., Gutiérrez, I.,)2006(. Hotel location in tourism cities: Madrid 1936–1998.Annals of Tourism Research 33 (2), 382–402.

Wall, G., Dudycha, D., & Hutchinson, J. (1985). Point pattern analyses of accommodation in Toronto. Annals of Tourism Research, 12(4), 603–618.

Weaver, D. (1993). Model of urban tourism for small Caribbean Islands. Geographical Review, 83(2), 134–140.

Weber, Y., Shenkar, O. & Raveh, A. (1996), “National and corporate culture fit in mergers/acquisitions: an exploratory study,” Management Science, 42 (8), 1215-1227.

Werczberger, E., & Berechman, J. (2001). Incorporating neighbourhood effects into spatial allocation models. Environment and Planning A, 20(5), 595–607.

Williams, Stephen, (1998). Tourism Geography, Routledge, London and New York.

Yang, C. H. (2004). Identifying and testing the decision making factors related to ‘key industries’ choice of locations. Unpublished MPhil Thesis Submitted to Department of Marketing, Griffith University, Australia.

Yang, Y., Wong, K., & Wang, T. (2012). How do hotels choose their location? Evidence from hotels in Beijing. International Journal of Hospitality Management, 31(3), 675–685.

Yang,Y. Lui, H. and Law, R., (2014): Theoretical Empirical, and Operational Models in Hotel Location Research. International Journal of Hospitality Management,  36,(-), 209-220.

Yokeno, N., (1968). La localisation de l’ industrie touristique: application de l’analysede Thunen-Weber. In Cahiers du Tourisme. C.H.E.T., Aix-en-Provence.