نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت‌ محیط‌زیست، دانشکدۀ منابع‌طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ‌آزاد اسلامی، واحد علوم ‌و ‌تحقیقات، تهران، ایران

2 دانشیارگروه مدیریت محیط‌زیست، دانشکده منابع‌طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه‌آزاد‌اسلامی، واحد‌علوم‌‌‌و‌تحقیقات، تهران، ایران

3 استادیار گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 دانشیار گروه منابع طبیعی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

5 دانشیارگروه مدیریت محیط‌زیست، دانشکدۀ منابع‌طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه‌آزاد اسلامی، واحد علوم ‌‌و تحقیقات، تهران، ایران

10.22111/gaij.2019.5193

چکیده

مدیریت محیط‌زیست شهری با مسائلی روبه‌‌روست که حل بنیادین آن‌ها، نیازمند ارائۀ یک مدل جامع عملکرد مدیریت است. در حوزۀ عملکرد، معیارهای متعددی درجهت ارزیابی عملکرد مدیریت وجود دارد، اما این معیارها مدوّن نشده تا بتوان بر مبنای آن دربارۀ عملکرد مدیریت محیط‌زیست شهری قضاوت کرد؛ از‌این‌رو پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تجزیه‌و‌تحلیل ابعاد و معیارهای ارتقاء عملکرد مدیریت محیط‌زیست شهر تهران با استفاده از تکنیک مدل‌سازی ساختاری-تفسیری(ISM) ، به مرحلۀ اجرا درآمده‌است. این روش جزء روش‌های تجزیه‌و‌تحلیل سیستم‌هاست که به بررسی تعاملات میان عناصر سیستم می‌پردازد. به‌منظور خوشه‌بندی معیارها نیز از روش MICMAC  استفاده شده‌است. تحقیق از حیث هدف، کاربردی و گردآوری داده‌ها، توصیفی-پیمایشی است. از آنجایی که این روش مبتنی‌بر نظر خبرگان است، 10 نفر متخصص در زمینۀ مدیریت محیط‌زیست شهری، به روش نمونه‌گیری غیرتصادفی هدفمند، انتخاب و براساس نظر آن‌ها 8 معیار اصلی و 27 زیرمعیار شناسایی شده‌است. نتایج این مدل، معیارها را در سه سطح «ظرفیت‌سازهای رشد و توسعه»، «فرایندهای کلیدی» و «خروجی عملکرد» گزارش کرد که معیار «ظرفیت‌سازها» با بیشترین قدرت نفوذ و تأثیرگذاری، جزء اولویت‌های توجه و معیارهای محرک در ارتقاء عملکرد مدیریت محیط‌زیست شهری تهران به‌شمار می‌روند. مدل ارائه‌‌شده قابلیت تعمیم به سایر نقاط شهری، با توجه به پتانسیل‌های موجود آن شهر را داراست.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

--

نویسندگان [English]

  • maryam hashemi 1
  • Dr. akramolmolook lahijanian 2
  • dr. mazaher moeinod dini 3
  • dr.ali reza moghadam niya 4
  • dr.reza arjmandi 5

چکیده [English]

--

کلیدواژه‌ها [English]

  • --

آبسالان، علی؛ مشیری، محمدجواد؛ اکبرحسینی، سیدعلی؛ «شهر الکترونیک، ارتقا کیفیت خدمات شهری، افزایش رضایتمندی عمومی(مطالعه موردی خدمات شهر الکترونیک مشهد)»، منتشر شده در اولین کنفرانس ملی خدمات شهری و محیطزیست، مشهد، ۱۳۹۲: 10.

آذر، عادل ،(1392). «طراحی مدل فرآیند محوری کسب و کار با رویکرد مدلسازی ساختاری- تفسیری ISM»، نشریه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، دوره 1، شماره 1، صص 3-18.

آرمسترانگ، مایکل،(1385). «مدیریت عملکرد، راهبردهای کلیدی و راهنمای عملی»، ترجمه سعید صفری، تهران؛ انتشارات جهاد دانشگاهی تهران، چاپ اول.

احدنژاد، محسن؛ حاضری، صفیه؛ مشکینی، ابوالفضل؛ پیری، عیسی. (1397). «شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر شکوفایی شهری با رویکرد آینده‌نگری (مطالعۀ موردی: کلانشهر تبریز)»، نشریه پژوهش و برنامه‎ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی­واحد­مرودشت، سال 9، شمارۀ­پیاپی­32. صص 11-20 .

اشرفی، یوسف، جانبابانژاد ، محمدحسین؛ (1393). برنامه‎ریزی راهبردی و تدوین چشم‎انداز شهر ساوه، آمایش سرزمین دورة ششم، شمارة اول، صص .83-112.

بابایی، مهناز؛ ابراهیمی، سعید (1395). مطالعه و بررسی مؤلفه‌های مدیریت یکپارچه در شهر اصفهان، فصلنامه اقتصاد شهری، سال اول، شماره 1، صص. 36 – 17.

دل‌بهاری وحیده، عبدی امیر ،(1396). «شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر در پیاده سازی مدیریت کیفیت جامع با استفاده از تکنیک تحلیل سلسله مراتبی»، مجله مهندسی فرایندها، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران، جلد ۴ شماره ۱۰ ، صص ۱-۱۵.

رضایی، محمدرضا, رحیمی، اسماعیل، (1392)، بررسی علل تغییر کاربری اراضی در طرح های تفصیلی شهری و تاثیر آن بر خدمات شهری مطالعه موردی شهر مرودشت، نشریه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرودشت، دوره 4, شماره 13 صص 77 - 96 .

رضائیان، علی؛ گنجعلی، اسدالله، (1390)، مدیریت عملکرد چیستی، چرایی و چگونگی، تهران: دانشگاه امام صادق (علیه السلام)، چاپ اول.

رفیع‌زاده، علاالدین؛ میرسپاسی، ناصر؛ آذر، عادل.(1392). «ارائه مدل مدیریت عملکرد در سطح دولت». فصلنامه عملی پژوهشی مدیریت سازمان‌های دولتی، دانـشـگـاه پــیــام نـــور، دوره 4، شماره4، صص 81-100.

رهنورد ،فرج اله، (1396). «عوامل مؤثر بر ارتقای عملکرد سازمان های بخش دولتی ایران»، پژوهشنامه علوم انسانی و اجتماعی­مدیریت­سال­هشتم، شماره­4، پیاپی 31 ، صص 1-24.

سرکشیکیان سیدعلی؛ معینی علیرضا ؛ علی‌احمدی، علیرضا؛ پیشوایی، میرسامان؛ (1397). «تعیین شاخص‌های ارزیابی عملکرد مدیریت حمل‌ونقل شهری با ترکیب روش کارت امتیازی متوازن و تحلیل فرآیند شبکه‌ای»، نشریه علمی پژوهشی مدیریت فردا، مرکز پژوهشی مدیریت راهبردی فردا، سال 17،صص 3-14.

سلاطین، پروانه؛ غفاری‌صومعه، نیلوفر، (1395). «تأثیر سرمایه ‌انسانی بر کیفیت محیطزیست»، فصلنامه انسان و محیطزیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، شماره 3 ، صص 1-12.

سیاه‌پوش، اسحق، (1394). «ارزیابی متغیرهای وضعیت توسعه پایدار شهری در شهر اندیمشک و ارائه مدل متناسب»، مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، سال هشتم/شماره 1، صص 67-83.

شاه‌محمدی،مرضیه؛ کاظمیان، غلامرضا،(1391).« امکان‌سنجی واگذاری مدیریت محیطزیست شهری به شهرداری‌ها(مطالعه موردی تهران)»، فصلنامه مدیریت شهری، سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور، وزارت کشور، شماره 3، صص 24-33.

صالحی، مونا؛ نوری‌کرمانی، علی؛ رضایی، علی‌اکبر،(1397). «ارزیابی عملکرد زیست‌محیطی شهرداری تهران بر اساس شاخص‌های شهر سبز». فصلنامه مطالعات مدیریت شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، سال دهم/ شماره 33، صص 1-15.

صفایی‌پور، مسعود، حسینی، نبی الله، قیصری، نرگس، (1394). «سنجش رابطه میان رضایت‌مندی شهروندان از عملکرد شهرداری و شاخص‌های پایداری محیطزیست شهری، مطالعه موردی: شهر دزفول»، دو فصلنامه پژوهشهای بوم‌شناسی شهری، دانشگاه پیام نور، دوره 6، شماره11، صص 25-40.

عقلی، مریم. (1397). پایان نامه کارشناسی ارشد با عنوان نظام حقوقی محیطزیست شهری، دانشگاه مازندران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، صص 1-150.

علوی، سیدعلی؛ توکلی، مصطفی و گروسی، علیرضا. (1394). «چشم‌اندازسازی آینده شهر با رویکرد راهبرد توسعه شهری (CDS)نمونه موردی: شهر قم»، دوفصلنامه معماری و شهرسازی پایدار، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، دوره: 3، شماره: 2،صص 23-32.

علی‌اکبری اسماعیل؛ اکبری، ‌مجید، (1395). «مدلسازی ساختاری - تفسیری عوامل مؤثر بر زیست‌پذیری کلانشهر تهران»، برنامه‌ریزی و آمایش فضا، دانشگاه تربیت مدرس، دورة 21، شمارة 1، صص 1-31.

فیروزجائیان، علی‌اصغر، فیروزجائیان مجبتی، پطرودی، هاشمی، سیدحمید، غلامرضازاده، فاطمه، (1392(.«کاربرد تکنیک مدلسازی ساختاری تفسیری در مطالعات گردشگری)تحلیلی با رویکرد آسیبشناسانه )». برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، دانشگاه مازندران، سال 2، شماره 2، صص  129-159.

کاپلان، رابرت اس؛ نورتون، دیوید پی (1388). "سازمان استراتژی‌محور"، ترجمه پرویز بختیاری، انتشارات سازمان مدیریت صنعتی، چاپ هشتم.

گزارش مقدماتی وضعیت محیط زیست (SOE) شهر تهران. (1391)، دانشکده محیطزیست دانشگاه تهران، صص 1-300.

محمودی، عبداله؛ داوودی، کامل، (1393).«تأثیر استقرار شهرداری الکترونیکی بر شفافیت عملکرد شهرداری‌ها»، فصلنامه مدیریت شهری، سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور، وزارت کشور، شماره 35، صص 66-55.

ملکی ، سعید ؛ سعیدی، جعفر (1395).« ابعاد زیست‌محیطی و جایگاه محیطزیست شهری در برنامه توسعه»، مطالعات مدیریت شهری، دانشگاه آزاداسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، دوره 8 , شماره 27 ،.صص69 – 89.

موسوی، محمد، (1395). «طراحی الگوی ارزیابی عملکرد سازمان‌های تابعه مدیریت شهری با استفاده از توسعه کارت امتیازی متوازن»، فصلنامه علمی-پژوهشی مدیریت سازمانهای دولتی، دانـشـگـاه پــیــام نـــور، دوره 4، شماره2، صص 106-99 .

 

Andrews, R. & Boyne, G. A. & Walker, R. M. (2006), "Subjective and objective measuresof organizational performance: anempirical exploration", in George A. Boyne, et al. (eds.), Public service performance: perspectives on measurement and management (pp. 14-34), New York: Cambridge University Press.

Bottala C, Ruiz-Moreno C, Calvo-M (2015), "Contextual and mediation analysis between TQM critical factors and organizational results in the EFQM Excellence Model framework", Journal International Journal of Production Research Volume 53, - Issue 7.

Bouckaert, G. and Halligan, J. (2006), "performance and performance management", in B.Guy Peters and Jon Pierre (eds.), Handbook of public policy, sage publications,pp.1-100.

Broadbent, J. and Laughlin, R. (2009), "Performance management systems: A conceptual model", Management Accounting Research, pp. 4-20.

Christopher, William F. (2007), "Holistic management: managing what matters for company success" (John Wiley & Sons, Inc.).

Deming, E., (1982), Out of the Crisis, Cambridge University Pres. Cambridge, UK.

Erbasi Ali,Use of Balanced Scorecard in Municipality Performance Assessments: Municipal Scorecard Model, (2014).Journal of Advanced Management Science Vol. 2, No. 3

Faisal, M., Banwet, D.K & Shankar, R., "Supply Chain Risk Mitigation: Modelling the Enablers, Business Process Management", 12(4): 535-552, 2006.

Fryer, Karen; Antony, Jiju & Ogden, Susan (2009), "Performance management in the public sector", International Journal of Public Sector Management, Vol. 22, No. 6, pp. 478-498.

Govindan, K., Palaniappan, M., Zhu, Q. and Kannan, D. (2012). “Analysis of third party reverse logistics provider using interpretive structural”, International Journal of Production Economics, 140(1): 204- 211.

Hanna, David P. (1988), "Designing organizations for high performance", Addison-Wesley Publishing Company.

Jansson, M. (2014). Green space in compact cities: the benefits and values of urban ecosystem services in planning. Nordic Journal of Architectural Research 2, 139-160. http://arkitekturforskning.net/na.

Kaplan, R. S. and D. P. Norton (1998). "The balanced scorecard: translating strategy into action", Harvard Business School Press.

Kolk Ans, Mauser Annika, 2002. THE EVOLUTION OF ENVIRONMENTAL MANAGEMENT: FROM STAGE MODELS TO PERFORMANCE EVALUATION Business Strategy and the Environment Bus. Strat. Env. 11, 14–31.

Lee, E., Weil, F., Matthew R, Shihadeh, S (2012). "The burdens of social capital: How socially involved people dealt with stress after Hurricane Katrina, Social".

Marr, Bernard (2009), Managing and delivering performance, Butterworth-Heinemann/Elsevier, 15-37.

Mathiyazhagan, K., Govindan, K., NoorulHaq, A. and Geng, Y. (2013).An ISM approach for the barrier analysis in implementing green supplychain management, Journal of Cleaner Production, 47(0): 283-297.

Moynihan, Donald p. (2008), "The dynamics of Performance Management: Constructing information and Reform", Georgetown university press, Washington, D.C.

Moynihan, Donald p. and Pandey, Sanjay K. (2003), "Testing a Modelof Public SectorPerformance: How Does Management Matter?" National Public Management Research Conference, Georgetown University.

Nappi Vanessa, Rozenfeld Henrique the Incorporation of Sustainability Indicators into a Performance Measurement System 12th Global Conference on Sustainable Manufacturing, Procedia CIRP 26 (2015): 7 – 12.

Neely,Andy.D. (2007), “Business performance measurement: unifying theories and integrating practice”, Cambridge University Press.

Olowu D. (2009). "Stratrgic performance management in the public sector” paper commissioned by the commonwealth secretariat, London, United Kingdom.

Panya N; Poboon Ch; Phoochinda, W; Teungfung, R, (2018). "The performance of the environmental management of local governments in Thailand", Kasetsart Journal of Social Sciences 39, 33-41.

Poister, Theodore H. (2003), "Measuring performance in public and nonprofitorganizations", The Jossey-Bass nonprofit and public management series; SanFrancisco, Calif.; [Great Britain]: Jossey-Bass.

Pollitt, Christopher. (2005), "Performance Management in Practice: A Comparative Study of Executive Agencies", Journal of Public Administration Research and Theory,vol. 16 (1).

Pourkarimi, E. Zibakalam, S, Noroozi N. and Ebtekar, M. (2016), A Conceptual Model for Integrated Management of the Urban Environment in Tehran Metropolis (Based on the Good Governance Guidelines), Int. J. Environ. Res., 10(3):391-400.

Radnor, Zoe and McGuire, Mary (2004), "Performance management in the public sector: fact or fiction?” International Journal of Productivity & Performance Management, vol. 53 (3). 1355-1376.

Siegel, j & Summermatter, L (2008), "Defining Performance in Public Management: A Survey of Academic Journals", European Group of Public Administration Conference (EGPA) Rotterdam

Stead, D. (2015): "What does the quality of governance imply for urban prosperity?” Habitat International, 45, 64-69.

Stufflebeam, D. L. (2003). "The CIPP Model for Evaluation". Presented at the 2003 Annual Conference of the Oregon Program Evaluators Network (OPEN) ". Portland, Oregon.

Stufflebeam, D. L., & Shrinkfield, A. J. (2007). “Evaluation theory, models , &applications". San Francisco, CA: Jossey-Bass.

Talbot, C. (2007), "Performance management", in Ewan Ferlie, Laurence E. Lynn, and Christopher Pollitt(eds.), The Oxford handbook of public management, Oxford University Press

Van de Walle, Steven (2008), "Comparing the performance of national public sectors: conceptual problems", International Journal of Productivity and performance Management, 57 (4), 329-38.

Warfield, J.W. (1974). Developing interconnected matrices in structural modelling, IEEE transcript on systems, Men and Cybernetics, 4(1): 51-81.

 Wong, C. (2015): A framework for ‘City Prosperity Index’: Linking indicators, analysis and policy. Habitat International, 45, 3-9.

Www. tehran.ir.

Yigitcanlar, T., Dur, F., & Dizdaroglu, D. (2015): "Towards prosperous sustainable cities: A multiscalar urban sustainability assessment approach". Habitat International, 45, 36-46.

Ying, Y., Shou, Y., & Wu, X. (2005). "Empirical Analysis of Urban Management and Public Services in Chinese Cities". International Conference on Services Systems and Services Management, China.

Zhang, T & Chen Ch, (2018). "The Effect of Public Participation on Environmental Governance in China–Based on the Analysis of Pollutants Emissions Employing a Provincial Quantification", Sustainability 2018, 1-20.