نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد علوم زمین، دانشگاه آزاد مرند

2 کارشناسی ارشد، سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تبریز

3 مربی کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرند

4 مربی کشاورزی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی جهاد کشاورزی تبریز

چکیده

مکان­یابی و یافتن محل مناسب برای دفن زباله، یکی از مهم­ترین بخش­های سیستم مدیریت مواد زاید شهری است. شهر مرند با جمعیتی معادل 203 هزار نفر، یکی از بزرگ­ترین شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در نتیجۀ افزایش جمعیت، مصرف­گرایی و افزایش مصرف مواد بسته بندی شده در چند دهۀ اخیر باعث افزایش حجم زبالۀ تولید شده در این شهر شده است. با وجود این مشکل، هنوز شیوۀ مناسبی برای دفع مواد زاید شهر مرند وجود ندارد. هدف اصلی پژوهش حاضر، اعمال انواع عملیات تحلیل­های مکانی، با بهره­گیری از سامانۀ اطلاعات جغرافیایی به منظور مکان­یابی مناسب برای دفن پسماندهای شهری است. به همین منظور، عوامل مؤثر در مکان­یابی محل دفن مواد زاید شهر مرند استخراج شد و با رقومی کردن و وزن­دهی ١2 لایه بر اساس استانداردهای موجود که عبارتند از شیب، فرسایش، گسل، آب­های سطحی، آب­های زیرزمینی، چاه­ها، منطقۀ حفاظت شده، پوشش گیاهی، خطوط ارتباطی، خطوط نیرو، فاصله از شهر مرند و مراکز جمعیتی با وارد کردن لایه­های مذکور به محیط نرم افزارهای ArcGIS و Idrisi، مدل های تصمیم­گیری چند معیارۀ تحلیل سلسله مراتبی و ترکیب خطی وزنی بر لایه­های موجود اعمال گردید. بررسی نتایج اولیه مبین این واقعیت است که مدل منتج از روشAHP ، ضمن انتخاب مکان دفن زباله­ها در منطقه قابل قبول، مناطق دیگری را نیز پیشنهاد می­کند. اما با اجرای مدل  WLCمحدوده­هایی با اندک اختلافی در شمال­غرب شهر مرند استخراج می­شود که بر پایۀ شواهد میدانی و مقایسۀ نتایج حاصل با واقعیت­های موجود مطابقت می­کند. در نهایت با همپوشانی و اشتراک این مدل­ها در محیط ArcGIS مکان نهایی دفن زبالۀ شهر مرند با مساحت 299 هکتار و پذیرش ١٣٠ تن زباله در هر روز به مدت ٢٠ سال به عنوان مکان پیشنهادی و نهایی دفن زبالۀ شهر مرند انتخاب شد

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Application of Analytic Hierarchy Process (AHP) and Weighted Linear Combination (WLC) methods for landfill of Urban Solid Waste maerials Case Study: Marand County

نویسندگان [English]

  • Ali Akbar Rasouli 1
  • Hassan Mahmoudzadeh 2
  • Saeed Yazdchi 3
  • Mohammad Zarinbal 4

چکیده [English]

Finding an appropriate place for buring  landfill site is one of the most important parts of urban solid waste management system. Marand city with a population of 203,000 is one of the largest cities of East Azerbaijan Province. As a result of population growth, over-consumption nutrition habits, the increasing of consumption of packaging materials in recent decades, the solid waste volume has increased in this city. Despite this problem, still an appropriate method for waste disposal does not exist in Marand County. The main purpose of this study is to apply different spatial analysis operations, through GIS in order to locate suitable municipal solid waste disposal site. Therefore, factors affecting the positioning of Marand city landfill were extracted, digitized and weighted on the basis of 12 standard layers including slope, erosion, faults, surface water, groundwater, wells, regional conservation, vegetation, communication lines, power lines, distance from population centers in the county of  Marand and then entering the layers to the ArcGIS and Idrisi software environment. Multiple criteria decision and analytic hierarchy process and linear weighted combination of the existing layers were also applied. Preliminary results suggest that the model resulting from the AHP method selected landfill sites in the region was accepted. But with the implementation of WLC model range in the northwestern city of Marand was extracted with little difference, which is based on the field evidence and the comparison of results matching the existing realities. Finally, these models were overlapped and shared at the final place in the ArcGIS environment. Marand city proposed landfill area has an area of 299 ha and 130 tons of waste can be accepted for 20 years for each day.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Analytic Hierarchy Process (AHP)
  • weighted linear combination (WLC)
  • location
  • Marand city