نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا، دانشگاه زنجان

2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری

3 کارشناس ارشد سنجش از دور و سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی

چکیده

قاچاق مواد مخدر مسأله­ای پیچیده است که همه­ی کشورهای جهان را به نحوی به خود درگیر نموده است و پس از تجارت سلاح و مهمات، پرسودترین کسب و کار و یک تهدید جهانی است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل الگوهای مکانی بزهکاری و بررسی الگوهای فضایی ارتکاب جرایم سوء مصرف و قاچاق مواد مخدر در استان خراسان جنوبی کوشیده است تا به مطالعه­ی رابطه­ی محل سکونت و فعالیت مجرمین با محل ارتکاب بزه آنها، نسبت جرایم با جمعیّت هر بخش و شهرستان استان و سکونتگاههای شهری و روستایی استان بپردازد. طبق یافته­های پژوهش، مجموعه جرایم مرتبط با مواد مخدر شامل سوءمصرف، تهیه، توزیع، خرید و فروش، حمل و نگهداری مواد مخدر در دو شهرستان بیرجند و نهبندان بسیار بیشتر از سایر شهرستان‌های استان خراسان جنوبی رخ داده است و در سکونتگاههای شهری استان به دلیل تعدد و تنوع جمعیّت نسبت به نقاط روستایی جرایم بسیار بیشتری رخ داده است، هرچند در این استان بسیاری از نقاط روستایی درگیر پدیده قاچاق مواد مخدر و بزه‌های مرتبط با آن هستند. الگوی پراکندگی جرایم نشان می‌دهد در این استان بزه حمل مواد مخدر بیش از سایر جرایم رخ داده است که بیانگر این نکته­ی مهم است که استان خراسان جنوبی بیشتر استانی تولید­کننده و توزیع­کننده مواد مخدر به دیگر استان‌های کشور می‌باشد. هر چند الگوی فضایی بزهکاری در این استان توزیع بسیار پراکنده‌ای دارد اما وجود محور ارتباطی اصلی حد فاصل نهبندان، شوسف، بیرجند، قائن و فردوس و قرارگیری شهرهای مهم استان در این محور ارتباطی و جریان حرکت مواد مخدر از شرق به غرب در شکل‌گیری الگوهای بزهکاری در این استان بسیار تأثیرگذار بوده است. ضمن اینکه مرکز ثقل همه­ی جرایم مورد بررسی در سطح استان، در نقطه‌ای واقع در جنوب شرقی شهر بیرجند و در نزدیکی شهر مود قرار گرفته است.به نظر می­رسد اولویت بخشی به راهبردهای پیشگیرانه، اتخاذ راهکارهای فرهنگی، آموزشی با هدف پیشگیری، تشویق مردم به مشارکت در امر پیشگیری از وقوع جرم، اولویت بخشی به فعالیت‌های پلیسی مبتنی بر فن­اوری‌های نو از جمله مهم‌ترین راهکارهای مؤثر در کنترل بزهکاری در استان خراسان جنوبی است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Investigation of the Spatial Pattern of Crime in Regional Levels Case study: Drug-Related Crimes in Southern Khorasan Province

نویسندگان [English]

  • Dr. Mohsen Kalantari 1
  • Somaye Ghezelbash 2
  • Bamshad Yaghmaee 3

چکیده [English]

A brief look at the phenomenon of crime and violence generally in the world and particularly in Iran, suggests that crime occurrence especially drug-related crime can cause negative and unbearable physically, mentally and financially effects on human, social and economic developmentThe present research , with the aim of identifying and analyzing  the spatial patterns of crime in zonal levels, and study of spatial patterns of committing the crimes of drug dealing and drug abusing crimes in Southern Khorasan province has tried to study the relation between the residential place and the activity of  wrongdoers with the crime occurance place, ratio of crimes to population of each district and township of the province and rural and urban habitats of the province. The research method used for the patterns of crime occurance place in Southern Khorasan province was a combination of the two methods of spatial and ecological analysis. Based on finding of this paper, drug dealing and drug abusing crimes have occurred more in Birjand and Nehbandan parish in comparing with other towns of Southern Khorasan province . The crime rate was about 501-800 crimes  and this rate was less in Darmian and Sarayan parish (less than 60 crimes in each parish). The general evaluation of spatial patterns of crime distribution in Khorasan area  shows that the strategic and important road between Nehbandan and Ferdous which links the important cities of this region and the flows of narcotic from east to west in this line has a significant role in this pattern. It seems that for improving the security and reducing crime especially drug-related crimes in Southern Khorasan province, these suggestions should be considered as a priority for people in charge to control crime in this province, including:giving priority to the prevention strategies, remarking cultural and educational solutions with the aim of crime prevention, encouraging the public participation and using modern technologies such as Geographical Information Systems (GIS) on policing are the most effective policies for controlling crime in southern Khorasan province.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Drug-related crimes
  • Geographic Information System (GIS)
  • Spatial pattern of crime
  • Southern khorasan province