دانشگاه سیستان و بلوچستان جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای 2345-2277 مقالات آماده انتشار 2026 07 12 Key factors influencing the vitality and well-being of urban residents in urban public spaces: A case study of Pol-e Dokhtar عوامل کلیدی مؤثر بر شادابی شهروندان در فضاهای شهری (موردمطالعه: شهر پلدختر) 10019 10.22111/gaij.2026.54735.3336 FA صادق الهیاری استادیار گروه جغرافیا.دانشگاه پیام نور Journal Article 2026 02 09 This study aims to identify factors and provide strategies for creating a livelier and more desirable city for the residents of Pol-e Dokhtar. The study is applied in purpose and descriptive-analytical in method. The statistical population consists of the local inhabitants and urban residents of Pol-e Dokhtar. Using a simple random sampling method, a sample of 382 residents of the city was selected. To collect data and information, structured questionnaires and interviews were used, considering the models and research goals. For data analysis, a logistic regression model (LM Newton–Markard–Rafson method) was employed in IBM SPSS (note: ensure correct software name; if you meant EVIEWS, adjust accordingly) and the RADAR model was applied. The results indicate that among seven broad factors, at a significance level of 0.001, the environmental factor (impact coefficient 0.243), the ecological factor (0.249), the visual factor (0.206), the cognitive/mental factor (0.142), and the political-institutional factor (0.141) have the strongest associations and effects on the liveliness/vitality of citizens in the urban spaces of Pol-e Dokhtar. The results for the variables also showed that walkability in the city and recreational and leisure spaces, the pleasant/attractive surroundings and landscape of the neighborhood and the city, urban green spaces and green and vibrant neighborhoods within the urban space, residents’ adequate access to clean and green spaces, and the presence of appropriate urban furniture were the most important variables affecting urban liveliness in Pol-e Dokhtar. The study on strategies to enhance liveliness also showed that, among the 15 identified strategies, the five most important approaches for revitalizing urban spaces for cultural use, encouraging private sector investment, increasing security and residents’ sense of belonging, designing green pedestrian zones with urban furniture, and developing linear green spaces along the Kiskan River are the key strategies for boosting the liveliness of Pol-e Dokhtar. این پژوهش به دنبال شناسایی عوامل و ارائه راهکارهایی برای ایجاد شهری شاداب‌تر و مطلوب‌تر برای شهروندان پلدختر است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری مردم محلی و شهروندان شهری در شهر پلدختر بوده است. با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده تعداد 382 نفر از ساکنان این شهر انتخاب شد. برای گردآوری داده‌ها و اطلاعات، با توجه به مدل‌ها و هدف تحقیق از پرسش‌نامه و مصاحبه ساختاریافته استفاده شد. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها و اطلاعات از مدل رگرسیون لجستیک (روش LM- نیوتن- مارکارد- رافسون) در نرم افزار ایویوز و مدل رادار استفاده شد. نتایج پژوهش گویای آن بود که از بین 7 عامل اصلی و کلی در سطح معنی‌داری 000/0 عامل محیط ساخته شده با ضریب تاثیر (243/0)، عامل اکولوژیکی با ضریب تاثیر (249/0)، عامل بصری با ضریب تاثیر (206/0)، عامل ذهنی با ضریب تاثیر (142/0)، و عامل سیاستی و نهادی با ضریب تاثیر (141/0) بیشترین ارتباط و اثرات را بر شادابی شهروندان در فضاهای شهر پلدختر داشته‌اند. نتایج متغیرها نیز نشان داد که قابلیت پیاده‌روی در شهر و فضاهای تفریحی و اوقات فراقت شهری، محیط خوش‌منظره/چشم‌انداز جذاب محله و شهر، فضای سبز شهری و محلات سبز و شاد در فضای شهر، دسترسی مناسب شهروندان به فضای پاک و سبز، وجود مبلمان شهری مناسب، مهم‌ترین متغیرهای موثر بر شادابی شهری در فضای شهر پلدختر بوده‌اند. نتایج تحقیق در مورد راهکارهای افزایش شادابی نیز نشان داد که از 15 راهکار شناسایی شده 5 راهکار احیای فضاهای شهر برای کاربری فرهنگی، تشویق سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، افزایش امنیت و حس تعلق خاطر شهروندان، طراحی پیاده‌راه‌های سبز با مبلمان شهری و توسعه فضاهای سبز خطی در امتداد رودخانه کشکان مهم‌ترین راهکارهای افزایش شادابی شهر پلدختر هستند.