دانشگاه سیستان و بلوچستان جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای 2345-2277 3 6 2013 03 21 Investigating the Effect of Land use Optimization on Decreasing the Erosion and Sedimentation in Cham Gardalan dam Watershed by Using GIS بررسی تأثیر بهینه سازی کاربری اراضی در کاهش فرسایش و رسوب حوضۀ آبخیز سدّ چم گردلان به کمک GIS 75 84 1079 10.22111/gaij.2013.1079 FA دکتر صالح آرخی استادیار گروه جغرافیا و سیستم های اطلاعات، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گلستان صالح یوسفی دانشجوی دکتری آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس نور قباد رستمی زاد دانشجوی دکتری آبخیزداری، دانشگاه تهران Journal Article 2013 09 23 امروزه تخریب محیط زیست یکی از مشکلات جوامع انسانی ناشی از مدیریت نامناسب در حوضه­های آبخیز است. بهینه سازی کاربری اراضی یکی از استراتژی­های مناسب برای دستیابی به توسعۀ پایدار و کاهش هدر رفت منابع است. تحقیق حاضر در حوضۀ آبخیز سد چم گردلان استان ایلام با مساحت 46822 هکتار و به منظور تعیین مناسب­ترین ترکیب کاربری اراضی شامل باغ، کشت آبی، کشت دیم، مرتع و جنگل جهت کمینه سازی فرسایش خاک و رسوب صورت گرفت. با توجه به اهداف مورد نظر در این تحقیق، ابتدا نقشه­های توپوگرافی، زمین شناسی، شیب، جهت، طبقات ارتفاعی، زمین شناسی و غیره با استفاده از نرم افزار GIS تهیه شد. سپس از روی هم گذاری دو به دوی نقشۀ طبقات ارتفاعی با جهت و زمین شناسی با شیب، دو نقشۀ اولیه تهیه و از روی هم گذاری دو نقشۀ اولیه، نقشۀ پایه با 190 واحد همگن به دست آمد. سپس، نخست با استفاده از مدل EPM مقدار فرسایش و رسوب ویژه در حوضۀ مورد مطالعه در محیط GIS  محاسبه شد و نقشۀ شدت فرسایش ترسیم گردید. بالاخره، برای بررسی تأثیر بهره برداری مناسب از اراضی در کاهش میزان فرسایش و رسوب در مدل EPM، اقدام به بهینه سازی کاربری اراضی از طریق ارزیابی و آمایش سرزمین گردید. نتایج این تحقیق حاکی از آن است که اعمال مدیریت مناسب و آمایش می­تواند به طور کلی میزان فرسایش و رسوب حوضۀ آبخیز را حدود 401276 تن در سال (حدود 54%) کاهش دهد. بنابراین، چنانچه کاربری­های مناسب و سازگار با شرایط طبیعی و محیطی و با هدف استفادۀ بهینه از طبیعت ارائه و انتخاب شوند، فرسایش در آبخیز مورد مطالعه و در نهایت رسوب تولید شده در حوضه به میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد. https://gaij.usb.ac.ir/article_1079_689ba89ca147749c9b8320996b537f30.pdf