دانشگاه سیستان و بلوچستان جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای 2345-2277 16 59 2026 06 22 Evaluation and Analysis of Sustainable Housing Components in Kirkuk City ارزیابی و تحلیل مؤلفه های مسکن پایدار در شهر کرکوک 57 86 9774 10.22111/gaij.2026.54189.3320 FA سمیر احمد عزیز دانش آموختة کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران امید مبارکی دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران ابراهیم سامی استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران Journal Article 2025 12 11 Housing is one of the important urban uses. Housing, as a fundamental concept, is initially defined as a physical unit that provides a specific and limited space for residence. But housing also has other dimensions; it is at home that people experience a sense of security, peace, and intimacy and form their individual and social identity. Sustainable housing pays attention not only to the physical aspects of housing, but also to its social, economic, and environmental dimensions. The purpose of this research is to evaluate the components of sustainable housing in the city of Kirkuk. The research method is descriptive-analytical and is also practical in terms of purpose. Library and survey methods were used to collect data. SPSS software and one-sample t-tests, stepwise regression, and one-way analysis of variance were used to analyze the data. The results of examining the components of sustainable housing in the city of Kirkuk indicate that; The accessibility component had the highest rank with an average of 2.94, followed by the economic component in second place with an average of 2.83, the social component in third place with an average of 2.65, the physical component with an average of 2.51, and finally the environmental component with an average of 2.42. The result of the stepwise regression test showed that the environmental component with a beta of 0.301 has the highest impact and the economic component with a beta of 0.205 has the lowest impact on the sustainable housing situation in Kirkuk <strong>مسکن به­عنوان یکی از کاربری­های مهم شهری است. در واقع مسکن، به­عنوان یک مفهوم بنیادین، در ابتدا به­مثابه یک واحد فیزیکی تعریف­می‌شود که فضایی مشخص و محدود برای سکونت فراهم می‌آورد؛ اما مسکن دارای ابعاد دیگری هم هست؛ در خانه است که افراد احساس امنیت، آرامش و صمیمیت را تجربه­می‌کنند و هویت فردی و اجتماعی خود را شکل­می‌دهند. مسکن پایدار، نه­تنها به جنبه‌های فیزیکی مسکن، بلکه به ابعاد اجتماعی، اقتصادی و زیست ­محیطی آن نیز توجه­دارد. هدف این تحقیق، ارزیابی مؤلفه­های مسکن پایدار در شهر کرکوک است. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و از نظر هدف نیز کاربردی می‌باشد. برای جمع‌آوری داده‌ها، از روش کتابخانه­ای و پیمایشی استفاده شده است. برای تجزیه­وتحلیل داده­ها نیز از نرم­افزار «SPSS» و از آزمون­های آماری «کلموگروف اسمیرنوف»، «تی­ تک­نمونه­ای» و «رگرسیون گام­به­گام» استفاده­شد. نتایج حاصل از بررسی مؤلفه­های مسکن پایدار در شهر کرکوک، نشان­دهندة این است که مؤلفة دسترسی با میانگین 94/2 دارای بیش­ترین رتبه بوده است و بعد از آن، مؤلفة اقتصادی در رتبة دوم با میانگین  83/2، اجتماعی در رتبة سوم با میانگین 65/2 و مؤلفة کالبدی با میانگین 51/2 در رتبة چهارم قراردارد و در نهایت، مؤلفة زیست­محیطی با میانگین 42/2 آخرین رتبه را به­خود اختصاص داده است. نتیجة آزمون «رگرسیون گام­به­گام» نشان­داد که مؤلفة زیست­محیطی با بتای 301/0 بیشترین تأثیر و مؤلفة اقتصادی با  بتای 205/0 کمترین تأثیر را بر وضعیت مسکن پایدار شهر کرکوک دارد.</strong> https://gaij.usb.ac.ir/article_9774_613cbe7ae4267011c6614db9a5ee7040.pdf