دانشگاه سیستان و بلوچستانجغرافیا و آمایش شهری منطقهای2345-2277145320250120Evaluation and Analysis of the Factors Affecting the Competitive Advantages of Tourism (Case Study: Gilan Province)ارزیابی و تحلیل مؤلفههای مؤثر بر مزیتهای رقابتی گردشگری (نمونۀ موردی: استان گیلان)124863310.22111/gaij.2024.49195.3216FAحمیدبرقیدانشیار جغرافیا و برنامهریزی روستایی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایراناحمدحجاریانپسا دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانJournal Article20240629In recent years, competition has been discussed as an economic concept that affects the sustainable development of the tourism industry. Although there have been studies about competitive advantage in the world's tourism destinations, not many comprehensive and applied studies have been done in our country, and the necessity of conducting such studies is evident in advance. The current research has a developmental-applicative nature and a descriptive-analytical method and it was conducted with the aim of evaluating the factors affecting the competitive advantages of tourism in Gilan province. The required data were collected using library studies and field surveys at the household level. The sample size was estimated using Cochran's formula equal to 379 households. By using quantitative and statistical methods including multiple regression in SPSS software environment, structural equations in Smart Pls software environment and fuzzy multivariate analysis in GIS environment, to investigate the level of competitive advantages of tourism and prioritization. The effective components in the considered area have been discussed. The findings show that Gilan province has the indicators of competitive advantages of tourism in the order of priority in Gilan province, destination management indicators, key resources and attractions, strengthening factors and supporting factors and resources and Destination development planning and policy with 0.511, 0.456, 0.287, 0.276 and 0.266 percent have the biggest role in the competitive advantages of tourism in Gilan province, which shows the importance of destination management. to other dimensions. Gilan province has medium-high competitive advantages of tourism, so that the largest area is related to the high level with a value of 3900 square kilometers.<strong>در سالیان اخیر، رقابت بهعنوان یک مفهوم اقتصادی مطرح میباشد و این مفهوم، بر توسعة پایدار صنعت گردشگری تأثیرگذار است. اگرچه امروزه مطالعاتی پیرامـون مزیـت رقـابتی در مقصـدهای گردشـگری جهـان صورت گرفته اما مطالعات جـامع وکـاربردی چنـدانی در کشـور ما صـورت نگرفتـه اسـت و ایـن امر لـزوم انجـام چنـین مطالعاتی را بیشازپیش نمایان مـیسـازد. پژوهش حاضر دارای ماهیتی توسعهای-کاربردی و روشی توصیفی- تحلیلی میباشد و با هدف ارزیابی مؤلفههای مؤثر بر مزیتهای رقابتی گردشگری استان گیلان انجام شده است. دادههای مورد نیاز با استفاده از مطالعات کتابخانهای و بررسی میدانی در سطح خانوار جمعآوری گردید. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران معادل 379 خانوار برآورد شد. با بهرهگیری از روشهای کمی و آماری از جمله؛ رگرسیون چندگانه در محیط نرمافزار «SPSS»، معادلات ساختاری در محیط نرمافزار «Smart Pls» و تحلیل چند متغیرة فازی در محیط «GIS»، به بررسی میزان مزیتهای رقابتی گردشگری و اولویتبندی مؤلفههای مؤثر در منطقة مد نظر پرداخته شده است. یافتهها نشان میدهد که شاخصهای مزیتهای رقابتی گردشگری به ترتیب اولویت شامل؛ شاخصهای مدیریت مقصد، منابع و جاذبههای محوری، عوامل تقویتکننده و عوامل و منابع پشتیبان و برنامهریزی و خط مشی توسعة مقصد با 511/0، 456/0، 287/0، 276/0 و 266/0 درصد بیشترین نقش را در مزیتهای رقابتی گردشگری استان گیلان دارند که نشانگر مهم بودن بعد مدیریت مقصد نسبت به بقیة ابعاد است. استان گیلان دارای مزیتهای رقابتی گردشگری متوسط رو بالا است بهطوریکه بیشترین مساحت مربوط به طبقة زیاد با مقدار 3900 کیلومتر مربع میباشد.</strong>https://gaij.usb.ac.ir/article_8633_5a4de46b147ea443bb1aaf4becc49f6c.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانجغرافیا و آمایش شهری منطقهای2345-2277145320250120Analysis of the Resilience Status of Mashhad City in the Face of Water Insecurityتحلیل وضعیت تاب آوری شهر مشهد در مواجهه با ناامنی آبی2552866310.22111/gaij.2024.49465.3223FAابوالفضلمنصوری اطمیناندانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، پردیس بینالمللی کیش، دانشگاه تهران، ایران.کرامت الهزیاریاستاد گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران.علیحسینیدانشیار گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، ایرانJournal Article20240803Today, water insecurity is one of the biggest threats to human life, which has faced the cities with many challenges such as threats to the health and livelihood of citizens, lack of safe and sanitary water, increase urban poverty, threats to food security, restrictions on economic development, etc. From this point of view, in recent decades, various solutions and perspectives have been proposed to solve this challenge and reduce its effects on the level of urban settlements. In the meantime, one of the most important solutions is paying attention to the concept of urban resilience, which has attracted a lot of attention in the field of urban planning in recent years. For this purpose, the current research has been carried out in order to measure the resilience of Mashhad city in the face of water insecurity. In this research, with a quantitative method, descriptive-analytical in nature and based on a measurement framework, researcher-made questionnaires based on the Likert scale using the Cochran formula and the snowball method were distributed among 400 citizens of Mashhad, 40 experts from Mashhad City Water and Wastewater Company and Khorasan Razavi Regional Water Company, as well as 40 experts and researchers related to the research topic in Mashhad and their output has been analyzed with one-sample t-test, Pearson's correlation test and multiple regression analysis. The results of this research show that the city of Mashhad did not have the necessary resilience to face water insecurity and reduce its effects (the average is lower than 3) and if its resilience capacity is strengthened in the context of drinking water supply and purification for citizens (correlation coefficient 0.868), water environmental sustainability (correlation coefficient 0.729), water governance (correlation coefficient 0.698), reducing water-related disasters (correlation coefficient 0.635) and increasing productivity and making affordable drinking water supply for citizens (correlation coefficient 0.548), we can expect the realization of water security at the level of this city.<strong>امروزه ناامنی آبی یکی از بزرگترین خطرات برای حیات بشر محسوب میشود و شهرها را با چالشهای عدیدهای همچون: تهدید سلامت و معیشت شهروندان، کمبود آب سالم و بهداشتی، افزایش فقر شهری، تهدید امنیت غذایی، محدود نمودن توسعة اقتصادی شهری و غیره روبرو نموده است. از این منظر، طی دهههای اخیر برای حل این چالش و کاهش اثرات آن در شهرها، راهحلها و دیدگاههای مختلفی مطرح شده که یکی از مهمترین این راهحلها، توجه به مفهوم تابآوری شهری<sup> </sup>بوده که طی سالهای اخیر، توجه زیادی را در حوزة شهرسازی به خود جلب نموده است. به همین منظور، پژوهش حاضر در راستای سنجش وضعیت تابآوری شهر مشهد در مواجهه با ناامنی آبی انجام گرفته است. در این پژوهش با روش کمی، ماهیت توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر چهارچوب سنجشی، پرسشنامههایی محققساخته بر اساس طیف لیکرت و با استفاده از فرمول کوکران بین 400 نفر از شهروندان شهر مشهد و همچنین با استفاده از روش گلولهبرفی بین 40 نفر از کارشناسان شرکت آب و فاضلاب شهر مشهد و شرکت آب منطقهای خراسان رضوی و 40 نفر از متخصصان و پژوهشگران مرتبط با موضوع پژوهش در سطح شهر مشهد توزیع شده و برونداد آنها با آزمون تیتک نمونهای، آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه، مورد تجزیهوتحلیل قرارگرفته است. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که شهر مشهد از تابآوری لازم برای مواجهه با ناامنی آبی و کاهش اثرات آن برخوردار نبوده (پایینبودن میانگین آن از 3) و در صورت تقویت ظرفیت تابآوری آن در بستر تأمین آب آشامیدنی و تصفیه آن برای شهروندان (ضریب همبستگی 868/0)، پایداری محیط زیست آب (ضریب همبستگی 729/0)، حکمروایی آب (ضریب همبستگی 698/0)، کاهش بلایای مرتبط با آب (ضریب همبستگی 635/0) و بهرهوری و مقرونبهصرفه بودن تأمین آب آشامیدنی برای شهروندان (ضریب همبستگی 548/0)، میتوان انتظار تحقق امنیت آبی در سطح این شهر را داشت.</strong>https://gaij.usb.ac.ir/article_8663_8ee580270a0bde9b47fc7ad20ec0260d.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانجغرافیا و آمایش شهری منطقهای2345-2277145320250120The Argument for the Necessity of Economic Reconstruction in the Rural Areas of Sistanچرایی الزام به بازساخت اقتصادی در ناحیة روستایی سیستان5388869210.22111/gaij.2024.49075.3212FAجلالخمریدانشجوی دکتری جغرافیای و برنامهریزی روستایی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایرانسیروسقنبریدانشیار و عضو هیئت علمی دانشکده جغرافیا و برنامهریزی محیطی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایرانابوذرپایداردانشیار و عضو هیئت علمی دانشکده جغرافیا و برنامهریزی محیطی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.0000-0002-5951-1206Journal Article20240618Following half a century of droughts, the destruction of the agricultural sector led to the decline of the rural economy in Sistan. Those responsible for rural development began formulating various plans and programs to improve the welfare of the people based on a sustainable economy in the rural areas of Sistan. However, evidence indicates instability in the economy and livelihoods of the people. Therefore, a review of the structure of the plans, especially the rural economy of this region, is necessary as a crucial reconstruction. This is because economic reconstruction, in addition to reviving past livelihoods, considers the simultaneous strengthening of local capacities to create new economic resources. This research is applied in nature and uses a qualitative method based on meta-analysis. The results show that the most significant welfare projects in the Sistan region, namely the semi-wells and the distribution of piped drinking water, have helped maintain the population. However, the economic utility of these projects is secondary to their drinking water purpose, and economic support is only evident in small commercial and industrial sectors, limited agriculture, and livestock farming. The establishment of the Milek market, government and non-government (participatory) job creation schemes in service projects, despite their predicted goals of improving the region's economy, have failed to bring about stability and sustainability in rural employment, according to data from the Statistical Center of Iran. Other such projects include the establishment of a free trade-industrial zone, the results of which have not yet been noticeable after its approval in 1400 (2021/22). In terms of infrastructure, the construction of semi-wells, the water supply project for 46,000 hectares, the deep water project, and the provision of water from Oman Sea are underway or have been implemented to ensure sustainability in Sistan, particularly in its rural areas. The semi-well project has been abandoned without results, and the 46,000-hectare water supply project has faced major challenges due to the fluctuating water level of the Hirmand River and a lack of attention to its environmental conditions. The deep water project, despite its strength in addressing the water shortage crisis, faces many questions regarding its volume and storage, quality, and the costs of exploration and extraction, which have cast doubt on its continuation. The project to supply water from the Oman Sea, currently underway, has increased hope among the people of the region, but providing drinking water alone cannot improve economic conditions and activities or solve environmental problems (drought and sandstorms). In addition, the high cost of transfer and desalination will challenge the type of water use (domestic or agricultural). These results indicate that our planning system is still sectoral and top-down. Projects are implemented independently and ultimately forgotten, despite huge economic and social costs. Each project in Sistan is usually a temporary solution, as the basis of all projects indicates a hasty planning system lacking a complete and comprehensive theory and approach. Project documents make no mention of the production network, complementary activities, and the construction of an economic value chain based on the land use plan and a geographical perspective. Furthermore, planning has been carried out without considering the water regime of the river and the policies of the Afghans, relying on a historical past as a granary, far from reality. The continuation of these projects shows no sustainable pattern of growth and development in the region. Therefore, economic reconstruction based on reality, endogenous development drivers, and the creation of necessary infrastructure is essential.<strong>در پی خشکسالیهای نیم قرن اخیر و با از بین رفتن بخش کشاورزی، اقتصاد نواحی روستایی سیستان رو به افول نهاد. متولیان امر در زمینة توسعة روستایی، شروع به تهیة طرحها و برنامههای مختلف جهت بهبود شرایط رفاه مردم مبتنی بر اقتصاد پایدار در نواحی روستایی سیستان نمودند اما شواهد، نشان از ناپایداری در اقتصاد و معیشت مردم دارد؛ بنابراین تجدید نظر در ساختار طرحها بهویژه اقتصاد روستایی این ناحیه بهعنوان بازساخت ضروری میباشد چرا که بازساخت اقتصادی، علاوه بر احیای منابع معیشتی گذشته، تقویت همزمان ظرفیتهای محلی را برای ایجاد منابع اقتصادی جدید مد نظر قرار میدهد. تحقیق به لحاظ ماهیت، کاربردی و روش آن کیفی مبتنی بر روش فراتحلیل است. نتایج نشان میدهد شاخصترین طرحهای رفاهی در ناحیة سیستان، مربوط به چاهنیمهها و توزیع آب آشامیدنی لولهکشی توانسته است موجب ماندگاری جمعیت شود اما کاربری اقتصادی این طرح نسبت به شرب آن در درجة دوم اهیمت بوده و تنها حمایت اقتصادی آن در قسمتهای تجاری و صنعتی خرد، کشاورزی محدود و دامداریها مشهود بوده است. ایجاد بازارچه میلک، طرحهای اشتغالزایی دولتی و همچنین غیر دولتی (مشارکتی) در طرحهای خدماتی علیرغم اهداف پیشبینیشدة آن جهت بهبود اقتصاد ناحیه، نتوانسته ثبات و پایداری در اشتغال نواحی روستای را به استناد دادههای سازمان آمار ایران به ارمغان بیاورد. همچنین از انواع دیگر این طرحها میتوان به راهاندازی منطقة آزاد تجاری- صعنتی اشاره نمود که همچنان نتایج فعالیتهای آن پس از مصوبشدن در سال 1400 محسوس نبوده است. از نظر زیرساختی؛ احداث نیملولهها، طرح آبرسانی به 46 هزار هکتار، طرح آب ژرف و تامین آب از دریای عمان به جهت پایداری در سیستان بهویژه نواحی روستایی آن یا به مرحلة اجرا درآمده یا در حال اجرا میباشد. طرح نیملوله بدون نتیجه رها شده و طرح آبرسانی به 46 هزار هکتار، بدون توجه به نوسان آب رودخانة هیرمند و عدم توجه به شرایط زیستمحیطی آن، چالشهای اساسی در این طرح را مطرح کرده است. طرح آب ژرف جدا از نقطة قوت آن در رفع بحران کمآبی، با سوالات زیادی در زمینة حجم و ذخیره ، کیفیت، هزینههای مراحل اکتشاف و استحصال روبرو میباشد و ادامة روند اجرای آنرا با ابهام روبرو نموده است. در طرح تامین آب از دریای عمان که هماکنون در حال اجرا میباشد میتوان گفت، باعث افزایش امید در بین مردم ناحیه شده اما نمیتوان صرفا با تامین آب آشامیدنی شرایط و فعالیتهای اقتصادی را بهبود بخشید و مشکلات زیستمحیطی (خشکی و طوفانهای شن) را مرتفع نمود. علاوه بر اینها هزینة بالای انتقال و شیرینسازی، نوع مصرف آب (مصارف خانگی یا کشاورزی) را با چالش روبرو خواهد نمود. این نتایج حاکی از آن است که هنوز نظام برنامهریزی ما بخشی و دارای رویکردی از بالا به پایین است. طرحها بهصورت مستقل و جدا از هم، اجرا و در نهایت با صرف هزینههای عظیم اقتصادی و اجتماعی به باد فراموشی سپرده میشوند. هر طرحی در سیستان معمولا راهحلی موقتی است چرا که پایه و اساس همة طرحها، به نوعی نشان از نظام برنامهریزی شتابزده دارد و فاقد نظریه و رویکردی کامل و جامع میباشد. اسناد طرحها هیچ اشارهای به شبکة تولید، فعالیتهای مکمل و ساخت زنجیره ارزش اقتصادی مبتنی بر برنامة آمایش سرزمین و نگاه جغرافیایی ندارد. علاوه بر آن، برنامهریزیها بدون توجه به رژیم آبی رودخانه و سیاستهای کشور همسایه و صرفا با تکیه بر گذشتة تاریخی بهعنوان انبار غله صورت گرفته است. روند ادامة طرحها هیچ الگوی پایداری در مسیر رشد و توسعة ناحیه را نشان نمیدهد؛ از اینرو بازساخت اقتصادی میتنی بر واقعیت، محرکهای توسعة درونزا و ایجاد زیر ساختها، لازم و ضروری میباشد.</strong>https://gaij.usb.ac.ir/article_8692_e47818ef2077fcb027a583c680a22b0e.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانجغرافیا و آمایش شهری منطقهای2345-2277145320250120An analysis of the Location of Urban Safe Shelters with a Passive Defense Approach (Case Study: Ahvaz City)تحلیلی بر مکانیابی پناهگاههای امن شهری با رویکرد پدافند غیر عامل (نمونۀ موردی: شهر اهواز)89120869410.22111/gaij.2024.49245.3219FAمحمدسلاورزی زادهاستادیار گروه مهندسی معماری و شهر سازی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ایلام، ایرانپیمانولی پورگروه مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه ایلامJournal Article20240705Cities, as centers of gathering physical and human assets, will suffer a lot of damages during the crisis. Therefore, dealing with passive defense issues can significantly reduce damages. For this purpose, locating with the help of geographic information systems plays an essential role in determining the location of urban shelters according to the principles of passive defense. The present study was compiled with the aim of locating urban shelters with a passive defense approach in the city of Ahvaz. This research is included in applied research, and a descriptive-analytical method was used to compile it. The required information has been extracted through the library, documents, fieldwork and statistical results. Ten sub-criteria for locating urban shelters in the form of three general criteria (functional, physical and natural-environmental) have been selected and prepared, classified and normalized. In this research, Arc Gis 10.6 software environment was used to prepare criteria and sub-criteria. After that, information layers and maps according to the criteria were presented, and finally, the combined criteria map was extracted, which indicates the best place to build a shelter in this area. By combining different effective layers, the final map of the optimal spaces for the construction of urban shelters was obtained by dividing the areas into five categories from very high to unsuitable and suitable places were determined. According to the surveys, 23% of the area (3499 hectares) are in a state of high and very high suitability for urban shelter. Also, the most suitable places for the establishment of urban shelters in Ahvaz are in the eastern, southern and southwestern areas, which are mostly in the third and fifth urban areas of Ahvaz, which have relatively better potential for people to live, and these areas have enough open space and At the same time, they are compatible with the surrounding uses. Therefore, due to the availability of suitable open spaces as well as proper access, these areas have a high ability to accommodate the affected people.<strong>شهرها بهعنوان مراکز تجمیع داراییهای فیزیکی و انسانی، در زمان بحران خسارت زیادی خواهند دید؛ بنابراین پرداختن به امور پدافند غیر عامل میتواند خسارات را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. برای این منظور امروزه مکانیابی با کمک سیستمهای اطلاعات جغرافیایی نقش اساسی در تعیین مکان پناهگاههای شهری با توجه به اصول پدافند غیر عامل دارد</strong><strong>. پژوهش حاضر باهدف مکانیابی پناهگاههای شهری با رویکرد پدافند غیر عامل در سطح شهر اهواز تدوینشده است. </strong><strong>این پژوهش در زمره تحقیقات کاربردی و برای تدوین آن از روش توصیفی- تحلیلی استفادهشده است. اطلاعات مورد نیاز از طریق روشهای کتابخانهای و میدانی گردآوری شده است. ده زیرمعیار مکانیابی پناهگاههای شهری در قالب سه معیار کلی (عملکردی، کالبدی و طبیعی- محیطی)، انتخابشده و نسبت به آمادهسازی، طبقهبندی و نرمالسازی آنها اقدام شده است. در این پژوهش برای مکان یابی از محیط نرمافزار «Arc Gis 10.6 » و برای تعیین میزان وزن معیارها و زیرمعیارها از تکنیک «AHP» استفادهشده است. پس ازآن لایههای اطلاعاتی و نقشهها، متناسب با معیارها ارائهشد و درنهایت نقشة ترکیبی معیارها استخراج گردید که نشاندهندة بهترین مکان برای ایجاد پناهگاه در این پهنه است. ترکیب لایههای مختلف مؤثر، نقشه نهایی فضاهای بهینه برای ساخت پناهگاههای شهری با تقسیمبندی مناطق به پنج دستة بسیار بالا تا نامناسب بهدست آمد و مکانهای مناسب مشخص شد. نتایج پژوهش نشان میدهد 23 درصد از منطقه (3499 هکتار) در وضعیت مناسب بالا و بسیار بالا برای پناهگاه شهری هستند. همچنین مناسبترین مکانها جهت استقرار پناهگاههای شهری اهواز در نواحی شرقی، جنوبی و جنوب غربی قرار دارند که در مناطق سه و پنج شهری اهواز قرار گرفتهاند و از پتانسیل نسبتاً بهتری برای سکونت افراد برخوردار هستند. این مناطق دارای فضای باز کافی و درعین حال سازگار با کاربریهای اطراف هستند؛ بنابراین این مناطق بهدلیلبرخورداری از فضاهایباز مناسبوهمچنیندسترسی مناسبازقابلیتبالاییبرایاسکانافرادآسیبدیدهبرخوردار میباشند.</strong>https://gaij.usb.ac.ir/article_8694_d6635a359cd1fb64bf2fddf07f6753aa.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانجغرافیا و آمایش شهری منطقهای2345-2277145320250120Strategic Planning for the Regeneration of the Historical District of Zarch City, Iran, Based on Meta-SWOT Methodologyبرنامهریزی راهبردی بازآفرینی بافت تاریخی شهر «زارچ» براساس روششناسی متاسوات121150868510.22111/gaij.2024.46961.3148FAحجتالهرحیمیاستادیار، گروه جغرافیا، بخش آمایش سرزمین، دانشگاه یزد، یزد، ایرانمیناکلانتریکارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایرانJournal Article20231017Considering the increase in inter-urban competition to attract financial resources through place-making policies and place branding, and the need to strengthen the urban competitiveness to attract these resources, the revitalization of the vulnerable historical districts is one of the challenging goals of contemporary urban planning. This article aims to formulate strategies for regenerating the historical neighborhood of Zarch city, Iran, using the Meta-SWOT methodology. Because the method is expert-based, 20 experts in urban planning and management participated in this research to provide the required data. Some of the most essential strategies according to the fitness of resources and capabilities with external factors and with the goals of urban regeneration in the historical district of Zarch city extracted in this research are as follow: Utilizing historical buildings to expand tourism capacities and empower low-income groups; Attracting private sector investment through place branding policies and promoting the economic potential of historical district; Strengthening the urban transportation network; Creating a desirable image through social media; strengthening public infrastructures to empower low-income groups; utilizing social media to attract international tourists and proposing tax and toll incentives to attract private sector investment.<strong>با توجه به افزایش رقابتهای بین شهری برای جذب سرمایههای مالی از طریق سیاستهای مکانسازی و برندسازی مکانی و ضرورت تقویت جنبههای رقابتپذیری شهرها بهمنظور جذب این سرمایهها، احیا و بازآفرینی بافتهای تاریخی در معرض آسیب، یکی از اهداف چالشبرانگیز برنامهریزی شهری معاصر است. هدف پژوهش حاضر تدوین و ارائة راهبردهای بازآفرینی بافت تاریخی شهر زارچ با استفاده از روششناسی متاسوات است. در پژوهش حاضر، از دیدگاههای 20 نفر از متخصصان و کارشناسان حوزة برنامهریزی و مدیریت شهری در شهر زارچ برای جمعآوری اطلاعات مورد نیاز استفاده شده و نمونهگیری و نحوه انتخاب متخصصان و کارشناسان براساس روش نمونهگیری گلولهبرفی انجام شده است. یافتههای پژوهش نشانداد که اولویتهای برتر شهرداری شهر زارچ برای بازآفرینی شهری بر سه محور اساسی برنامهریزی یعنی؛ محور کالبدی، اجتماعی و اقتصادی استوار است. همچنین، چالشی که مدیریت شهری زارچ در زمینة بهرهگیری از منابع فوق با آن مواجه است، وجود مجموعهای از شهرهای پیرامونی و مجاور آن با منابع و قابلیتهای مشابه است. در وضعیت فعلی، دو مؤلفة عدم حمایت فنی و مالی از ساختوسازها و نیز پایینبودن میزان سرمایهگذاری دولتی در زمینة بازآفرینی شهری جز مؤلفههایی هستند که نیازمند توجه فوری میباشند و اثرات منفی آنها باید در شهر زارچ کاهش پیدا کند. بهرهگیری از بناهای تاریخی برای گسترش ظرفیتهای گردشگری و توانمندسازی گروههای کمدرآمد؛ جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی از طریق سیاستهای برندسازی مکان و تبلیغ پتانسیلهای بافت تاریخی، تقویت ساختار فضایی شبکه حملونقل از طریق ایجاد اتصالات جدید و گسترش عرض معابر، ایجاد تصویر ذهنی مطلوب از طریق رسانههای جمعی، تقویت زیرساختهای عمومی شهری بهمنظور توانمندسازی گروههای کمدرآمد، بهرهگیری از رسانههای جمعی برای جذب گردشگران بینالمللی با توجه به وجود جاذبههای تاریخی و ایجاد مشوقهای ساختمانی، مالیاتی و عوارض برای جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی مهمترین راهبردهای بازآفرینی بافت تاریخی شهر زارچ براساس تحلیل تناسب منابع و قابلیتها با عوامل بیرونی محسوب میشوند. بازآفرینی بافتهای تاریخی شهری در یک خلأ جغرافیایی و بدون رقابتهای بینشهری برای جذب سرمایههای مالی ضروری برای بازآفرینی اتفاق نمیافتد. بر اساس این واقعیت، راهبردهای فوق میتوانند به مثابه شالودهای برای تدوین برنامههای عملیاتی برای افزایش رقابتپذیری شهر زارچ در زمینة بازآفرینی بافت تاریخی این شهر عمل نمایند.</strong>https://gaij.usb.ac.ir/article_8685_35aea1fc851c10374f35beb795d87102.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانجغرافیا و آمایش شهری منطقهای2345-2277145320250120Assessment and Zoning of Urban Lands Vulnerability Exposed to Flood Risk (Case Study: Regions 1, 5, and 10 of the Metropolis of Tabriz)ارزیابی و پهنهبندی آسیبپذیری اراضی شهری در معرض خطر سیل (نمونۀ موردی: مناطق 1، 5 و10 کلانشهر تبریز)151178869110.22111/gaij.2024.48862.3207FAیوسفحضرتی لیلاندانشجوی دکتری شهرسازی، گروه معماری و شهرسازی، واحد بین الملل تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایرانحسنستاری ساربانقلیدانشیار گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.میر سعیدموسویاستادیار گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاداسلامی، تبریز، ایرانJournal Article20240528Flooding is one of the most critical and destructive threats to human societies, developing cities, and their residents, which, if not prepared in advance and properly planned, may cause irreparable loss of life and property to settlements, the strength of buildings, and urban facilities. Tabriz metropolis is not exempt from this threat due to its special geographical location and history of destructive floods. The crossing and confluence of the two rivers, Meydan Chayi and Mehran Chayi, and the heights of Aun Ebn Ali in areas 5, 1, and 10 of Tabriz city increase the risk of land vulnerability in these areas, making this area one of the most important flood-prone areas of Tabriz metropolis. The present study is of an applied type and the research method is descriptive-analytical. The aim of this research is to zone and investigate the vulnerability of different parts of urban lands to flooding and the factors affecting this risk in regions 5, 1 and 10 of Tabriz metropolis. The criteria and sub-criteria affecting the occurrence of floods were selected by experts and specialists, and then the MCDM multi-criteria decision-making model and the AHP analytic hierarchy process were used to zone the vulnerability of the lands of these areas and calculate the role of each of the aforementioned criteria and sub-criteria. Using the spatial analysis capabilities of Arc GIS software, the final layers of flood risk zoning and factors affecting flooding were prepared. By combining these layers, the final flood risk zoning map and identification of safe and vulnerable areas of the study area were determined. The research results show that 1 percent of the lands in the mentioned areas are in the very high risk zone, 17 percent are in the high risk zone, 30 percent are in the medium risk zone, 40 percent are in the low risk zone, and 3 percent are in the very low risk zone in terms of flooding.<strong>سیل، یکی از بحرانیترین و مخربترین تهدیدات برای جوامع بشری، شهرهای در حال توسعه و ساکنین آنها میباشد و در صورت عدم آمادگی قبلی و برنامهریزی صحیح ممکن است خسارات جانی و مالی جبرانناپذیری را بر سکونتگاهها، استحکام ابنیه و تاسیسات شهری وارد سازد. کلانشهر تبریز نیز بهعلت موقعیت جغرافیایی ویژه و سوابق وقوع سیلهای مخرب، از این تهدید مستثنی نیست. عبور و تلاقی دو رودخانة «میدان چایی» و «مهران چایی» و ارتفاعات «عونابنعلی» در مناطق 5،1 و10 شهر تبریز، خطر آسیبپذیری اراضی این مناطق را افزایش داده و این محدوده را به یکی از مهمترین نقاط سیلخیز کلانشهر تبریز تبدیل مینماید. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی میباشد. هدف این تحقیق پهنهبندی و بررسی آسیبپذیری نقاط مختلف اراضی شهری در برابر سیل و عوامل تأثیرگذار بر این مخاطره در مناطق 5،1 و 10 کلانشهر تبریز است. معیارها و زیرمعیارهای تأثیرگذار بر وقوع سیل، توسط کارشناسان و متخصصین خبره انتخاب و سپس برای پهنهبندی آسیبپذیری اراضی این مناطق و محاسبة نقش هر کدام از معیارها و زیرمعیارهای مذکور از مدل تصمیمگیری چندمعیاره «<sup>1</sup>MCDM» و فرآیند تحلیل سلسلهمراتبی«<sup>2</sup>AHP» بهره گرفته و با استفاده از قابلیتهای تحلیل مکانی نرمافزار «Arc <sup>3</sup>GIS» لایههای نهایی پهنهبندی خطر سیل و عوامل مؤثر بر سیلخیزی تهیه گردید. با تلفیق این لایهها، نقشة نهایی پهنهبندی خطر سیل و شناسایی نقاط امن و آسیبپذیر محدودة مورد مطالعه مشخص گردید. نتایج تحقیق نشان میدهد 1 درصد از اراضی مناطق مذکور، در پهنهبندی خطر آسیبپذیری خیلیزیاد، 17 درصد خطر زیاد، 30 درصد خطر متوسط، 40 درصد در پهنة کمخطر و 3 درصد در پهنة خطر خیلی کم از لحاظ سیلگیری قرار دارند.</strong>https://gaij.usb.ac.ir/article_8691_ef6bc75ca2efa623a70ad3f19dad3dcf.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانجغرافیا و آمایش شهری منطقهای2345-2277145320250120Identifying Cores Deprived of Urban Fire Services Using Techniques Based on Network Analysis (Case Study: Ardabil City)شناسایی هستههای محروم از خدمات شهری آتشنشانی با استفاده از تکنیکهای مبتنی بر «Network Analysis» (نمونۀ موردی: شهر اردبیل)179202869310.22111/gaij.2024.49203.3217FAبهنامباقریاستادیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.محمدتقیمعصومیاستادیار گروه جغرافیا برنامهریزی شهری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایرانJournal Article20240630One of the most important effective factors in better efficiency in providing timely and reliable firefighting services in cities is the issue of locating stations to reduce the time to reach the scene of the accident. In this research, first, the layering of the road network of Ardabil city was downloaded from the OSM database, and the topology of the layer was created using topology rules in the ArcGIS software environment. Then, to identify urban cores deprived of fire services in Ardabil city, network analysis in the context of geographic information system has been used in terms of distance and also driving time. The service area of each of the stations was determined by analyzing the service area, and for this purpose, the distance of two kilometers from Manhattan and the time of three minutes to reach the accident site were used. To perform the analysis, the information fields of the maximum speed of vehicles on roads, the length of roads, the time taken by vehicles to travel the road, and the operating speed in the road network layer of Ardabil city have been used. The result also shows that 79% of the city is within the service range of fire stations, and areas such as Azadi and Azadeghan in the center of the city, Kalkhoran and Seyedabad neighborhoods in the north of the city, Niyar in the east, and the newly built settlements in the south of the city lack service coverage. In order to provide more coverage and increase safety in areas outside the service area, three new locations have been proposed for the construction of fire stations. <strong>یکی از مهمترین عوامل مؤثر در کارایی بهتر در خدماترسانی به موقع و مطمئن آتشنشانی در سطح شهرها، موضوع توزیع فضایی ایستگاهها برای کاهش زمان رسیدن به محل حادثه است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش و ماهیت، توصیفی- تحلیلی است. هدف کلی آن نیز بررسی توزیع فضایی و شناسایی محدودة خدماترسانی ایستگاههای آتشنشانی در شهر اردبیل میباشد. در این پژوهش، ابتدا لایهبرداری شبکه معابر شهر اردبیل از پایگاه داده «OSM» دانلود شده و با استفاده از قوانین توپولوژی در محیط نرمافزار «ArcGIS»، توپولوژی لایه ساخته شده است، سپس برای شناسایی هستههای شهری محروم از خدمات آتشنشانی در سطح شهر اردبیل، از تحلیل شبکه در بستر سیستم اطلاعات جغرافیایی بر حسب مسافت و همچنین مدت زمان رانندگی استفاده شده است. محدودة خدماترسانی هر کدام از ایستگاهها با تحلیل محدودة خدماترسانی تعیین گردیده و برای این کار از فاصلة منهتن دو کیلومتری و همچنین زمان سه دقیقه برای رسیدن به محل حادثه استفاده شده است. برای انجام تحلیل مذکور، از فیلدهای اطلاعاتی حداکثر سرعت وسایل نقلیه در معابر، طول معابر، زمان طیشدن معبر توسط وسایل نقلیه و سرعت عملیاتی در لایه شبکة معابر شهر اردبیل بهره گرفته شده است. نتایج نشان میدهد که 79 درصد شهر در محدودة خدماترسانی ایستگاههای آتشنشانی بوده و مناطقی چون: شهرک آزادی و آزادگان در مرکز شهر، محلات کلخوران و سیدآباد در شمال شهر، نیار در شرق و شهرکهای جدیدالاحداث در جنوب شهر، فاقد پوشش خدماترسانی میباشند. برای ایجاد پوشش بیشتر و افزایش ایمنی در محلات خارج از محدودة خدماترسانی، سه موقعیت مکانی جدید برای احداث ایستگاههای آتشنشانی پیشنهاد شده است.</strong>https://gaij.usb.ac.ir/article_8693_05ed692e337c2d54999300bbe5acffd8.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانجغرافیا و آمایش شهری منطقهای2345-2277145320250120Investigating and Measuring Urban Beauty in the Areas of Ardabil Cityبررسی و سنجش زیبایی شهری در مناطق شهری اردبیل203230862310.22111/gaij.2024.49627.3226FAاسمعیلدلیرمربی، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانسامانابی زادهاستادیار، گروه هنر و معماری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران0000-0001-6231-2286محمدگل محمدیگروه معماری، واحد سراب، دانشگاه آزاد اسلامی، سراب، ایرانفردیننظافتی نمینمربی، گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانJournal Article20240822A beautiful city is one of the main concerns of combining aesthetic and practical elements in urban planning, and making the city beautiful is a solution to beautify its residents. Since urban space is the result of citizens' interaction, the greatest pleasure of urban beauty can be found in good design and amenities. In addition to addressing the category of beauty, this article has tried to answer the question that to what extent the urban areas of Ardabil have been able to implement the indicators of urban beauty? The current research is descriptive-analytical in terms of method and practical in terms of purpose. The statistical population was the citizens of the urban areas of Ardabil, and using the Cochran sampling formula, the number of 383 people was determined as the statistical sample size by stratified random sampling. Sampling was done from five urban areas of Ardabil according to the population share of each urban area. The data was collected by two documentary and field methods, and finally, by using Excel software and through Vicor's analytical model, the data was analyzed, and in the research findings, it was determined that each of the urban areas of Ardabil in terms of The implementation of urban beauty indicators had different ratios and the average position of Ardabil city in terms of the degree of urban beauty indicators was estimated with Q 0.545, slightly lower than the average.<strong>شهر زیبا یکی از دغدغههای اصلی ترکیب عناصر زیباییشناختی و کاربردی در برنامهریزی شهری است و در آن زیباساختن شهر، راهکاری برای زیباسازی ساکنان آن بهشمار میرود. از آنجا که فضای شهری حاصل تعامل شهروندان است؛ لذا بیشترین لذت زیبایی شهری را میتوان در طراحی خوب و امکانات رفاهی یافت. نویسندگان در این مقاله سعی دارند علاوه بر پرداختن به مقولة زیبایی به این سوال پاسخ دهند که مناطق شهری اردبیل تا چه اندازه توانسته شاخصهای زیبایی شهری را پیاده کند؟ تحقیق حاضر از نظر روش توصیفی- تحلیلی و از نظر هدف کاربردی است. جامعة آماری آن شهروندان مناطق شهری اردبیل میباشند و با استفاده از فرمول نمونهگیری کوکران، تعداد 383 نفر بهعنوان حجم نمونة آماری بهروش نمونهگیری تصادفی طبقهبندی تعیین شد. نمونهگیری از پنج منطقة شهری اردبیل با توجه به سهم جمعیتی هر منطقة شهری میباشد. دادهها به دو روش اسنادی و میدانی جمعآوری شد و در نهایت با استفاده از نرمافزار «spss» و با استفاده از مدل تحلیلی ویکور، مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت و مشخصشد هر یک از مناطق شهری اردبیل بر حسب اجرای شاخصهای زیبایی شهری، نسبتهای متفاوتی دارند و جایگاه شهر اردبیل از نظر شاخصهای زیبایی شهری با 545/0 Q اندکی پایینتر از حد متوسط میباشد.</strong>https://gaij.usb.ac.ir/article_8623_24eb264d9a96a10b779b6dc8605e521b.pdf