ارزیابی گردشگری پایدار روستایی مورد شناسی: بخش سامان- شهرستان شهرکرد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تهران

2 دانشیار دانشکده جغرافیا و عضو قطب علمی برنامه¬ریزی روستایی دانشگاه تهران

3 استادیار دانشکده جغرافیا و عضو قطب علمی برنامه¬ریزی روستایی دانشگاه تهران

چکیده

در عصر حاضرگردشگری به طور اعم و پایداری گردشگری به طور اخص در مناطق توریستی شهری و روستایی، به یکی از مهم­ترین مباحث در محافل علمی و آکادمیک جهان تبدیل شده است. ارزیابی وضعیت حاضر و نحوۀ پیشرفت به سوی پایداری گردشگری بخصوص در نواحی روستایی، باعث توسعۀ روستایی در ابعاد اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی، کالبدی- محیطی و نهادی می­گردد. از طرفی رسیدن به پایداری در ابعاد مختلف آن مستلزم وجود سنجه­ها، شاخص­ها و الگوهای صحیح جهانی گردشگری در جهت ارزیابی و تبیین وضعیت پایداری گردشگری است. بنابراین استفادۀ بهینه از شاخص­ها در زمینۀ توسعۀ گردشگری روستایی می­تواند نقش مهمی در متنوع سازی اشتغال،کاهش تفاوت­های درآمدی بین روستاییان و شهرنشینان، کاهش مهاجرت و توسعۀ زیرساخت­ها و رضایت ساکنان محلی و افزایش سطح زندگی بشود. از این رو در تحقیق حاضر نیز پرسش اصلی این است که شاخص­های پایدار گردشگری در نواحی روستایی بخش سامان، به لحاظ اقتصادی،اجتماعی- فرهنگی، محیطی- کالبدی و نهادی که منجر به ایجاد پایداری گردشگری در محیط روستایی می­شوند، کدامند؟ بدین منظور پژوهش حاضر به روش توصیفی- تحلیلی و از نوع پیمایشی است و با تهیۀ پرسشنامه از دیدگاه دو گروه خانوار روستایی و مسوولان استفاده شده است. جامعۀ آماری بخش سامان دارای 23 روستا است که 8 روستا با 2848 خانوار با توجه به پتانسیل­ها و جاذبه­ها و موقعیت جغرافیایی آنها، 150خانوار (حدود 5 درصد از مجموع کل خانوارهای هر روستا به شرطی که تعداد نمونه­ها کمتر از 15 مورد نباشد) به عنوان نمونۀ آماری جامعۀ محلی و تعداد 20 نفر از مسوولان انتخاب شده­اند. در این پژوهش پس از تکمیل پرسشنامه و سنجش اعتبار سازه­ای با روش تحلیل عاملی و آزمونKMOو در نهایت پایایی پرسشنامه با آزمون آلفای کرونباخ، از حدود 124 شاخص به شیوۀ دلفی در قالب چهار فرضیۀ اصلی انتخاب شد و با استفاده از روش­های آماری همبستگی، کندال b,c، گاما، اسپیرمن در بستۀ آماری SPSSو نرم­افزار EXCELمورد بررسی قرار گرفت. بر اساس یافته­های تحقیق، از مجموع 42 شاخص اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی، محیطی- کالبدی و نهادی مورد مطالعۀ گردشگری پایدار روستایی، 8 شاخص از دیدگاه مردم و 15 شاخص از دیدگاه مسوولان تأیید شدند. در عین حال، با تحلیل نظرات دو دیدگاه، همگرایی (همسانی) در 25 شاخص و واگریی (ناهمسانی) در 17 شاخص مشاهده شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment of Sustainable Rural Tourism Case study: Saman District, Shahrekord County

نویسندگان [English]

  • Nahid Akbari Samani 1
  • Dr. Seyed Ali Badri 2
  • Dr. Mohammad Salmani 3
چکیده [English]

Introduction: Today tourism as general and  sustainable tourism as particular, in rural and urban tourist areas have become  one of the most important topics in scientific and academic  meetings of the world. Evaluating  the present status and progress toward sustainable tourism, especially in rural areas,has made  the rural development in economic, social - cultural, , institutional and  environmental respects.
However, achieving the sustainability in different aspects reqires the gauges , indices and accurate universal tourism patterns for evaluationg and defining tourism sustainability status.therefore optimum use of indicators in the field of rural tourism development can have an important role in the diversification of employment, reduction of income differences between rural and urban, reduction of migration and development of infrastructures and increase the satisfaction of the local residents and their life level. In this study, the main question is Whether what are  the criteria for sustainable tourism in rural areas of the organization, in terms of economic, social - cultural, environmental - physical and institutional stability that led to the development of tourism in the rural environment ?
Methodology: the method of this study is descriptive - analytical and of surveying type and a questionnaire was prepared for taking the opinion and views of two groups of  rural and authorities families. The statistical society of Saman district is  23 villages that 8 villages with 2848  households with respect to their potentials , attractions and geographical situation and , 150 households (about 5 percent of the total households in each village provided that the number of samples is not less than 15) and 20 people of the authorities were selected as the sample of local statistical society.
In this study, after filling the questionnaire and assessment of structural validity by analysis method and KMO test and finally the questionare’s perpetuity by cronbach's alpha test , 124 indices by Delphi method in the form of four main hyphothesis were selected and by statistical correlation, Kendall b, c, gamma, Spearman in the statistical package SPSS and EXCEL software were tested.
Finding and Results: According to research findings, from total of 42 indicators of economic, social - cultural, environmental and the institutional framework of sustainable tourism in rural areas, 8 indicators from people’s view  and 15 indicators from the authorities view were confirmed . However, the analysis of two views showed convergence  (consistency) in 25 indicators and   Divergence (anisotropy) in 17 indicators.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tourism
  • Rural tourism
  • Assessment
  • Sustainability indicators