تحلیل اثرگذاری مزیت‌‌های جغرافیایی در توسعۀ پایدار روستایی شهرستان خرم‌‌آباد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید بهشتی ، ایران، تهران

2 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، ایران، تهران

3 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، ایران ، تهران

10.22111/gaij.2020.5633

چکیده

شناخت دقیق از مزیت‌‌های جغرافیایی نواحی، عامل کلیدی و یکی از پیش‌‌شرط‌‌های ضروری برای دستیابی به توسعۀ پایدار روستایی است؛ زیرا از این طریق بسترها و زمینه‌‌های لازم برای توسعۀ متوازن و متعادل در مناطق روستایی فراهم می‌‌شود. در این راستا، این مقاله با هدف تحلیل اثرات مزیت‌‌های جغرافیایی در پیش‌‌بینی توسعۀ پایدار در روستاهای شهرستان خرم‌‌آباد تهیه شده‌است. روش تحقیق کمّی مبتنی‌بر منطق قیاس است. جامعۀ آماری تحقیق، روستاهای شهرستان خرم‌‌آباد هستند که با استفاده از نمونه‌‌گیری طبقه‌‌ای-تصادفی تعداد 150 روستا به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌‌ها و اطلاعات با استفاده از منابع کتابخانه‌‌ای (در قالب داده‌‌های ثانویه) و پرسشنامۀ محقق‌ساخته (توزیع پرسشنامه در بین دهیاران و اعضای شوراهای اسلامی) جمع‌‌آوری شد. برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌‌ها از آزمون‌‌های همبستگی، تحلیل گام‌به‌گام و شبکۀ عصبی استفاده شده‌است. مبتنی‌بر یافته‌‌ها، این پژوهش به این نتیجه رسید که در بین متغیرهای تعریف‌کننده مزیت جغرافیایی به‌ترتیب متغیرهای جمعیت فعال، سرمایه‌‌گذاری دولتی، سرمایه‌‌گذاری خصوصی، جمعیت ماهر و متخصص، اراضی زراعی، حجم و میزان آب، دسترسی به نقاط شهری و گردشگر وارده‌شده از مؤثرترین متغیرهای پیش‌‌بینی‌کنندۀ توسعۀ پایدار روستایی در شهرستان خرم‌‌آباد هستند. البته، توسعۀ پایدار سکونتگاه‌های روستایی، اگرچه می‌تواند متأثر از متغیرهای مختلف (مزیت‌‌های جغرافیایی) باشد، ولی برخی از آن‌ها با توجه به جهت‌‌گیری‌‌های توسعه‌‌ای خاصی که در سطح ناحیه در‌حال تحقق است، از اثرگذاری بیشتری برخوردار شده‌‌اند. با توجه به یافته‌‌های به‌دست‌آمده در پژوهش حاضر و اهمیت مزیت‌‌های جغرافیایی در توسعه و به‌خصوص توسعۀ پایدار روستایی، پیشنهاد می‌‌شود که با انجام مطالعات دقیق و برنامه‌‌ریزی‌شده به شناسایی مزیت‌‌های خاص نواحی مختلف روستایی پرداخته شود تا از این طریق سیاست‌گذاری‌‌ها در مناطق کشور بر تصمیمات مکانی درستی متکی شود و تدوین برنامه‌‌‌های توسعه، منطبق با توان‌‌ها و مزیت‌‌های جغرافیایی هر ناحیه باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

--

نویسندگان [English]

  • akram ghanbari 1
  • Dr.abdolreza rahmani fazli 2
  • Dr. farhad azizpoor 3
چکیده [English]

--

داداش‌‌پور، هاشم. (1390) تحلیلی بر عوامل تعیین‌کنندۀ مزیت‌‌های مکانی در منطقۀ کلان‌شهری تهران: شواهد تجربی از چهار بخش صنعتی، فصلنامۀ جغرافیایی آمایش محیط، صاحب امتیاز دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایر، دوره 4 ، شماره (14)، ص116-91.
عبدالملکی، حجت‌‌الله؛ اکبری، نعمت‌‌الله؛ آقایی، کیومرث. (1388). تحلیل نظری و کاربردی نظریه‌های مزیت‌سنجی منطقه‌ای و مدل‌سازی مزیت‌سنجی بخش‌های تولیدی در مناطق کشور. پژوهشهای اقتصادی ایران، صاحب امتیاز دانشگاه­علامه طباطبایی، دوره 13، شماره(38)،ص 216-181.
عبدالملکی، حجت‌‌الله؛ زاهدی،‌‌ وفا؛ محمد، هادی؛ گلدوزها، مهدی. (1391). مزیت‌سنجی طبیعی (عدالت‌محور) در برابر مزیت‌سنجی اقتصادی متعارف؛ کاربرد معیارهای عدالت اقتصادی جغرافیایی در برنامه‌‌ریزی توسعه‌بخشی- فضایی (مطالعۀ موردی: تعیین مزیت‌‌های تولیدی استان‌‌های کشور). مطالعات اقتصاد اسلام، صاحب امتیاز دانشگاه امام صادق، دوره5 ، شماره(1)،ص 139-103.
http://ies.journals.isu.ac.ir/article_1448.html
عبدالملکی، حجت‌‌الله؛ اولیایی ترشیز، مریم. (1391). تحلیل تطبیقی مدل‌‌ها و عوامل مؤثر بر مزیت‌‌سنجی منطقه‌ای: مزیت‌های پنهان در مقابل مزیت‌‌های آشکار‌شده (مطالعۀ موردی: منطقۀ خراسان). پژوهش‌‌های اقتصاد و توسعۀ منطقه‌‌‌ای،صاحب امتیاز دانشگاه فردوسی مشهد، دوره جدید، شماره(6)، ص2-34.
عبدالملکی، حجت‌‌الل؛ اکبری، نعمت‌‌الله؛ آقایی، کیومرث؛ دلالی اصفهانی، رحیم. (1389). تحلیل تأثیر سیاست‌های کلان اقتصادی بر رشد بخشی- منطقه‌‌ای در ایران، پایان‌‌نامۀ دکتری رشتۀ علوم اقتصادی، گرایش اقتصاد شهری و منطقه‌‌ای، دانشگاه اصفهان.
 
Abreu, I., Nunes, J. M., & Mesias, F. J. (2019). Can Rural Development Be Measured? Design and Application of a Synthetic Index to Portuguese Municipalities. Social Indicators Research, 1-17.
Antonescu.D(2012) Idetifying regional disparition to European Unions territorial structures. Procedia Economics and Finance ,3,1148-1155.
Barkley, D. L., & Henry, M. S. (2001). Advantages and disadvantages of targeting industry clusters (No. 630-2016-41380).
Barrera-Roldan,A.Saldivar-Valdes,A(2002)proposal and application of a sustainable development index. Ecological indicators journal,Vol2,No3,pp251-256.
Berkoz, L( 2005) Locational Determinants of foreign investors in Istanbul,Journal of Urban Planning and Development, 24(3): 140-147.
Bond, R., Curran, J., Kirkpatrick, C., Lee, N., Francis, P.,(2001). Integrated Impact Assessment for Sustainable Development: A Case Study Approach, World Development, Vol. 29, No. 6, PP. 1011-1024.
Cuervo-Cazurra, Á., de Holan, P. M., & Sanz, L. (2014). Location advantage: Emergent and guided co-evolutions. Journal of Business Research, 67(4), 508-515.
Durana,L. Gogana,D. Artenea,A.Durana,V(2015) The components of sustainable development .a possible  approach, prooced economice and finance,Vol26,PP806-811.
Elliott, J. (2012). An introduction to sustainable development. Routledge.
Gottero, E., & Cassatella, C. (2017). Landscape indicators for rural development policies. Application of a core set in the case study of Piedmont Region. Environmental Impact Assessment Review, 65, 75-85.
Harrigan, J., & Deng, H. (2010). China's local comparative advantage. In China's growing role in world trade (pp. 109-133). University of Chicago Press.
Kalantari, K . Shabanali Fami, H. Asadi, Ali. Qasemi ,Iraj. Chubchian, Shahla(2008) Major Challenges of Iranian Rural Communities for Achieving Sustainable Development, American Journal of Agricultural and Biological Sciences ,Vol4,PP724-728.
Michalek J . Zarnekow, N(2011) Application of the Rural Development Index to Analysis of Rural Regions in Poland and Slovakia, Social Indicators Research,Vol105,PP1-37.
Milner,CH, Pentecos,E(1996) Location advantage and us foreign direct investment in UK manufacturing, Applied Economice. Vol28,No2,pp523-527.     https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00036849600000040
Narula,R, Santangelo,G.D(2012) Locaiation and collocation advantages in international innovation, Multination Business reviw,Vol20,No1, pp6-25.
Nielsen, M. A. (2015). Neural networks and deep learning(Vol. 25). San Francisco, CA, USA:: Determination press.
Ohlan, R. (2013), Pattern of regional disparities in socio-economic development in India: District level analysis. Social Indicators Research, 114(3), 841-873.
Pašakarnis, G., & Maliene, V. (2010). Towards sustainable rural development in Central and Eastern Europe: Applying land consolidation. Land Use Policy, 27(2), 545-549.
Sabet, N. S., & Azharianfar, S. (2017). Urban-rural reciprocal interaction potential to develop weekly markets and regional development in Iran. Habitat International, 61, 31-44.
Salvati,L.,Venanzeni,G.,Carlucci,M(2016)Towards (spatialy)unbalanced development? A joint assessment of regional disparities in socioeconomic and territorial variables in ITALY. Land use policy,51,229-235.        https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0264837715003567
Siddharthan,N.s, Lakhera,M.l(2005) Foreign Direct investment and Location advantages: Japanese perceptions of india compared to china and Asean,Vol12,N1,pp99-110.
Sikharulidz,D,Kikutadze,V(2013)Location advantace and Georgis postential to attract forelgn direct investment,European scientific Journal December,Vol1pp101-106.
Straka, J., & Tuzová, M. (2016). Factors affecting development of rural areas in the Czech Republic: A literature review. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 220, 496-505.
Tunyi, A. A., & Ntim, C. G. (2016). Location advantages, governance quality, stock market development and firm characteristics as antecedents of African M&As. Journal of International Management, 22(2), 147-167.
YIlmaz, B، Dasdemir, I، Atmis, E، Lise,، W(2010) Factors affecting rural development in turkey: BartIn case study.Journal of Forest Policy and Economics, Vol . 12, No 4 239-249.
You, H., & Zhang, X. (2017). Sustainable livelihoods and rural sustainability in China: Ecologically secure, economically efficient or socially equitable?. Resources, Conservation and Recycling, 120, 1-13.
Zemtsov, S,p, Baburin,V,L(2016) how to assess advantages of economic-geographical position for Russian regions?, Institute for Applied Economic Research,Vol2, pp385-401.
Zolfani, S & Zavadskas, E (2013), Sustainable Development of Rural Areas’ Building Structures Based on Local Climate, Procedia Engineering 57, 1295-1301.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1877705813008965