پردازش مفهوم ‌جغرافیای سیاسی شهرهای بندری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران

10.22111/gaij.2021.6546

چکیده

شهرهای بندری، نظام‌های سیاسی-فضایی هستند که در فضاهای مابین دو قلمرو جغرافیایی آبی و خشکی واقع شده‌اند و در‌های آن‌ها رو به جهان آزاد گشوده شده است. در واقع از آنجا که این شهرها پل ارتباطی کشور ساحلی با نظام اقتصاد جهانی محسوب می‌شوند و در بسیاری از کشورها، قلب تپندۀ اقتصاد و تجارت ملی هستند، بیش از سایر شهرهایی که دور از سواحل واقع شده‌اند، برای واحدهای سیاسی مستقل بر روی نقشۀ سیاسی جهان، ازنظر سیاسی حائز اهمیت‌اند و باید بیش از پیش مورد توجه جغرافیدانان سیاسی قرار بگیرند. در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، شهرهای بندری، نواحی پرتراکم جمعیتی محسوب می‌شوند و گاه نیز آن‌ها به موقعیت جهان‌شهری ارتقا می‌یابند؛ به‌طوری‌که لندن و نیویورک، به‌عنوان ابرشهرهای جهانی در جوار بنادر خود واقع شده‌اند و شهرهای بندری محسوب می‌شوند. مدیریت سیاسی فضا در شهرهای بندری بسته به نوع نظام حکومتی کشورها فرق می‌کند و از کنترل و تمرکز شدید مدیریت سیاسی در مرکز، مانند ایران تا بندر-شهرهای پایتختیِ خودمختار، مانند آرژانتین، متفاوت است. در این پژوهشِ بنیادی تلاش شده است با روشن‌سازی اهمیت جغرافیایی-سیاسی شهرهای بندری، به پردازش مفهومی ‌جغرافیای سیاسی شهرهای بندری به‌عنوان زیرشاخه‌ای از طیف موضوعی بین جغرافیای سیاسی بنادر و جغرافیای سیاسی شهر پرداخته شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Conceptual Philosophical Explanation of the Political Geography of Port Cities

نویسندگان [English]

  • Seyed Abbas Ahmadi 1
  • Hassan Noorali 2
چکیده [English]

Port cities are spatio-political systems located in the spaces between the two geographical realms of water and land, and their doors are open to the free world. In fact, because these cities are the bridge between the coastal state and the global economic system and in many countries are the beating heart of the national economy and trade, more than other cities located far from the coast for independent political units on the map the world's political are important and should be given more and more attention by political geographers. In many developed countries, port cities are densely populated areas and sometimes they are elevated to a world city position. London and new york, as global cities, are located near their ports and are considered port cities. Political management of space in port cities varies depending on the type of government system of countries and the intense control and concentration of political management in the center, such as iran; to port-autonomous capital cities, such as argentina; is different. In this fundamental research, by clarifying the geopolitical importance of port cities, a philosophical-conceptual explanation of the political geography of port cities as a sub-branch of the thematic spectrum between the political geography of ports and the political geography of the city is attempted.

کلیدواژه‌ها [English]

  • port
  • city
  • Port City
  • Political Geography
احمدی، سید عباس؛ نورعلی، حسن. (1399). 504 واژۀ ضروری در جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک، تهران: انتشارات انتخاب.
اخباری، محمد؛ ادیب‌دانا، مهدی. (1393). جایگاه جهان شهرها در ژئوپلیتیک قرن بیست‌و‌یکم، مطالعۀ موردی کلان‌شهر تهران، هفتمین کنگرۀ انجمن ژئوپلیتیک ایران/ جغرافیای سیاسی شهر. انجمن ژئولیتیک ایران. https://civilica.com/doc/371200
توکلی، محمد؛ ضیاء، بابک؛ سخدری، کمال. (1398). شناسایی و اولویت‌بندی ابعاد اکوسیستم کارآفرینی شهرهای بندری و نقش آن در مدیریت شهری (مطالعۀ موردی: شهرهای بندری استان خوزستان)، فصلنامۀ مطالعات مدیریت شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، دورۀ 11 شمارۀ 38، تابستان 1398، صفحه 59-71.https://journals.srbiau.ac.ir/article_15335.html?lang=en
جان‌پرور، محسن. (۱۳۹۳). مفهوم‌سازی و تبیین ابعاد جغرافیای سیاسی شهر، هفتمین کنگرۀ انجمن ژئوپلیتیک ایران (جغرافیای سیاسی شهر)، تهران، انجمن ژئوپلیتیک ایران، دانشگاه خوارزمی. https://civilica.com/doc/371198/
سازمان بنادر و دریانوردی جمهوری اسلامی‌ایران.https://pmo.ir
طلا، حسین؛ متقی، افشین؛ قربانی سپهر، آرش. (1398). دیپلماسی و مدیریت سیاسی شهر (مفاهیم، الگوها و مناسبات در فضای شهر)، تهران: انتشارات انجمن جغرافیایی ایران.
عالم، عبدالرحمن. (1378). بنیاد‌های­علم سیاست، تهران: نشر نی.
قائدرحمتی، صفر؛ بهنام مرشدی، حسن. (1395). تحلیل مدیریت سیاسی فضا در شهرهای جدید ایران و ارائۀ برنامه‌های راهبردی، مجلۀ پژوهش‌های جغرافیای انسانی، موسسه جغرافیای­دانشگاه تهران، سال اول، شمارۀ 4: 115-137. Doi: 10.22067/pg.v1i4.61501
کجوری کمانرودی، موسی؛ کرمی، تاج‌الدین؛ عبدی، عطالله. (1389). تبیین فلسفی-مفهومی‌جغرافیای سیاسی شهر، فصلنامۀ ژئوپلیتیک، انجمن ژئوپلیتیک ایران، سال ششم، شمارۀ 3، صص 44-9. http://journal.iag.ir/article_56942.html
مجتهدزاده، پیروز. (1391). جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی، تهران: انتشارات سمت.
میرحیدر، دره. (1394). مبانی جغرافیای سیاسی، تهران: انتشارات سمت.
متقی، افشین. (1399). بایسته‌های ‏مدیریت ‏سیاسی‏شهر ‏در ‏نظریه‌های‏ انتقادی ‏پسامدرن، پژوهش‌های‌ جغرافیای ‌انسانی،‌ موسسه جغرافیای دانشگاه تهران، دورۀ‌ بیست‌وپنجم، شمارۀ‌ 5، صص 707-697. Doi: 10.22059/JHGR.2019.265797.1007774
نقیب‌زاده، احمد. (1389). تاریخ دیپلماسی و روابط بین‌الملل، از پیمان وستفالی تا امروز. تهران: انتشارات قومس.
نجاتی حسینی، سید محمود. (1390). سیاست شهری و دیپلماسی شهری (از نظریه تا تجربه)، جامعه‌شناسی تاریخی، دانشگاه تربیت مدرس، دوره سوم، پاییز و زمستان 1390، شماره 2ف صص 142-117. https://jhs.modares.ac.ir/article-25-4358-fa.html
ودادی، حمید. (1388). کنش‌ها در تقابل شهر و بندر، فصلنامۀ علمی‌تخصصی، دریایی و بندری دیدگاه. سازمان بنادر و دریانوردی، سال 1388، شماره پاییز، 82-117.https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=232502
 
Balsiger, J. (2018). Lectures: Cours political geography, Introduction and origins of the (sub)discipline of political geography and A political geography of the city: urban agriculture and public space.https://baripedia.org/wiki/A_political_geography_of_the_city:_urban_agriculture_and_public_space
Bollat , R. (2014). Cities of a New Port Metropolis. CNU.https://www.cnu.org/what-we-do/build-great-places/cities-new-port-metropolis
Carola, H. (2019). The Port Cityscape: Spatial and institutional approaches to port city relationships. TUDelft.
Cox , H. (2019). Port without authority. Markets & Geopolitics.
Cremer, R., Bruin, A., & Dupuis, A. (2001). International Sister-Cities: Bridging the Global-Local Divide. American Journal of Economics and Sociology 60(1):377-401, 337.
Daamen, T., & Vries, I. (2013). Governing the European port–city interface: institutional impacts on spatial projects between city and port. Journal of Transport Geography, Volume 27, 4-13.https://ideas.repec.org/a/eee/jotrge/v27y2013icp4-13.html
Dasgupta, S. (2019: 1). What Are Different Types of Ports For Ships? Marine Ports.
Debriea, J., & Raimbault, N. (2016). The port–city relationships in two European inland ports: A geographical perspective on urban governance. Cities, Volume 50, February 2016, Pages 180-187.DOI: 10.1016/j.cities.2015.10.004
Desfor, G. (2007). Port City Relations: Global Spaces of Urban Waterfront Development. Port City Relations, 1(6).https://1library.net/document/qo77n40z-port-city-relations-global-spaces-urban-waterfront-development.html
Ducruett, C. (2007). A metageography of port-city relationships. Port-city relationships.https://www.researchgate.net/publication/41484034_A_metageography_of_port-city_relationships.
Gibbs, M., Gooding, A., Woods, R., Pillora, S., & Smith, R. (2015). Sister Cities and International Alliances, Can and should Australian local governments play an expanded role? ACELG, 20.https://www.uts.edu.au/sites/default/files/ACELG-2015_Sister-cities-and-international-alliances.pdf
Gottman, J. (1989). 'What are cities becoming the centers of? Sorting out the possibilities'. In Cities in a Global Society, eds. R. V. Knight and G. Gappert. London, Newbury Park CA, New Delhi: Sage.
Halvorsen, S. (2019). The political opportunities of urban ddecentralisation: Mobilising local governance in Buenos Aires. Political Geography 74(2):102038.DOI: 10.1016/j.polgeo.2019.102038
Hesse, M. (2018). Approaching the Relational Nature of the Port‐City Interface in Europe: Ties and Tensions Between Seaports and the Urban. Revisiting, City Branding, Volume109, Issue2.DOI: 10.1111/tesg.12282
Knox , P., & Taylor, P. (1995). World cities in a world-system. CAMBRIDGE UNIVERSITY PRESS.
Lia, Y., & Jonas, A. (2019). City-regionalism as countervailing geopolitical processes: The evolution and dynamics of Yangtze River Delta region, China. Political Geography 73, 70-81.https://doi.org/10.1016/j.polgeo.2019.05.014
Liu, X., & Hu, X. (2018). Are ‘Sister Cities’ from ‘Sister Provinces’? An Exploratory Study of Sister City Relations (SCRs) in China. Networks and Spatial Economics 18(8):1-19.DOI: 10.1007/s11067-018-9408-z
Lynch, P. (2015). 5 Strategies to Improve the Urban Appeal of Port Cities. ArchDaily.
https://www.archdaily.com/773418/5-strategies-to-improve-the-urban-appeal-of-port-cities> ISSN 0719-8884
Merk, O. (2013). The effectiveness of port-city governance. Chapitre conclusif.https://www.oecd-ilibrary.org/urban-rural-and-regional-development/the-effectiveness-of-port-city-policies_5k3ttg8zn1zt-en
Merk, O. (2018). The Container Port of Buenos Aires in the Mega-Ship Era Discussion Paper. THE CONTAINER PORT OF BUENOS AIRES IN THE MEGA, SHIP ERA, DISCUSSION PAPER | ITF ROUNDTABLE.
Merk, O.; Dong, T. (2013). The Effectiveness of Port-City Policies: A Comparative Approach. OECD Regional Development Working Papers, 2013/25, OECD Publishing, Paris.
Muir, R. (1975). Modern Political Geography. London: Macmillan.
OECD. (2014). The competitiveness of global port-cities. OECD Publishing.
Pigna, F. (2015). The City-Port Relationship: Its evolution, changing dynamics and challenges for port authorities. Partie I - Apports académiques, 80-85.
Siew, G. (2018). Geopolitics, power, and the economy of port cities in Indian Ocean waters. Denis DAVOULT.
Tan, T. (2007). Port cities and hinterlands: A comparative studyof Singapore and Calcutta. Political Geography 26(7):851-865.DOI: 10.1016/j.polgeo.2007.06.008
Taylor, P., & Walker, D. (2002). Measurement of the World City Network. Urban Studies, Urban Studies 39(13):2367-2376.DOI: 10.1080/00420980220080011
Taylor, P. J., & Flint, C. (2018). Political Geography,World-Economy, Nation-State and Locality. New York: Routledge.
Urbanyi , I., & Klopott, M. (2016). Container Terminals and Port City Interface – A Study of Gdynia and Gdańsk Ports. Transportation Research Procedia 16:517-526.
Xiao, Z., & Siu Lee Lam, J. (2017). A systems framework for sustainable development of Port City: Case study of Singapore's policies. Research in Transportation Business and Management 11:255–262.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2210539516300694
Zafar, M. (2016). Gwadar, Chabahar to be made ‘sister port cities’. January 12, 2016, Tribune.https://tribune.com.pk/story/1025962/partners-in-progress-gwadar-chabahar-to-be-made-sister-port-cities