تحلیل مولفه های تاثیرگذار بر حس اجتماع بافت قدیم و جدید شهر تبریز(نمونه موردی: محلات یاغچیان، سرخاب و دوه‌چی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیأت علمی دانشگاه تبریز

2 دانشگاه تبریز

3 دانشگاه تهران

10.22111/gaij.2022.38871.2935

چکیده

امروزه عوامل کالبدی موثر بر شکل‌گیری تعاملات اجتماعی و به تبع آن حس اجتماع در محله‌ها نادیده گرفته می‌شود. به نظر می‌آید این مسئله ناشی از رشد و توسعه سریع محله‌ها و بی‌توجهی به ماهیت اجتماعی آن‌ها است، درحالیکه از دیرباز محله‌ها نقش ویژه‌ای در برقراری تعاملات اجتماعی میان شهروندان داشته‌اند. این تغییرات از طریق تاثیر منفی بر رشد اجتماعی محله‌ها، منجر به بروز معضلاتی نظیر کاهش همکاری و روابط اعتمادآمیز اجتماعی می‌شود. پژوهش حاضر با هدف سنجش مولفه‌های تاثیرگذار بر حس اجتماع محله‌های سرخاب و دوه‌چی (بافت قدیم) و یاغچیان (بافت جدید) شهر تبریز به روش توصیفی-تحلیلی با استفاده از ابزار پرسش‌نامه و انجام آزمون‌های Spss انجام گرفته است. جامعه آماری پژوهش ساکنان محله‌های سرخاب و دوه‌چی (بافت قدیم) و یاغچیان (بافت جدید) شهر تبریز با تعداد 300 نمونه آماری (100 نفر از هر محله) می‌باشد. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که تاثیر بعد عینی بر حس اجتماع بیشتر است، همچنین در بعد عینی نیز مولفه کالبد و شاخص مساحت ساختمان و در بعد ذهنی-روحی مولفه معنا و شاخص امنیت بیشترین تاثیر را بر حس‌اجتماع محله‌های مذکور دارند. بنابراین لازم است برنامه‌ریزان و طراحان برای ارتقاء حس‌اجتماع در محله‌های قدیمی و جدید به مولفه کالبد از بعد عینی و مولفه معنا از بعد ذهنی-روحی توجه نمایند. لازم به ذکر است که بررسی و مقایسه تطبیقی مولفه‌های تاثیرگذار بر حس اجتماع محله‌هایی با بافت قدیمی و جدید شهر تبریز، نوآوری پژوهش حاضر می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An analysis of the components affecting the sense of community in the old and new contexts of Tabriz (Case study: Yaghchian, Sorkhab and Davehchi neighborhoods)

نویسندگان [English]

  • Leila Rahimi 1
  • Hadis Bordbar 2
  • Leila Alilou 3
  • Mousa Vaezi 2
1 University of Tabriz
2 University of Tabriz
3 University of Tehran
چکیده [English]

Today, the physical factors affecting the formation of social interactions and, consequently, the sense of community in neighborhoods have been ignored. This seems to be due to the sudden acceleration of the growth and development of neighborhoods, which has ultimately led to forgetting the social nature of neighborhoods. This is happening at a time when neighborhoods have previously played a special role in the interactions between urban life and citizens. Therefore, these changes have led to problems such as reduced cooperation and trustworthy social relations, and as a result, the continuation of this has hindered the social development of neighborhoods. The purpose of this study is to compare the effect of objective and subjective dimensions of the neighborhood on the sense of community in the old and new neighborhoods of Tabriz. Sorkhab and Dohchi neighborhoods have been studied as an example of old texture neighborhoods and Yaghchian neighborhood as a sample of new texture neighborhoods. The present research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in nature. Library and field studies have been used for data collection and sample t-test, Spearman and regression statistical tests have been used for analysis. The path model shows that the objective dimension has a greater impact on the sense of community. Also, the objective dimension, the body component, and the building area index, and the subjective dimension, the meaning component, and the security index have the greatest impact on the social sense of the mentioned neighborhoods. Therefore, planners and designers must pay attention to the components of the objective dimension (body) and the subjective dimension (meaning) to promote the sense of community in old and new neighborhoods. The innovation of this research is in comparing the components affecting the sense of community in old and new tissues using a quantitative method.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Neighborhood
  • Sense of community
  • Old Texture
  • New texture
  • Tabriz