ارائة الگوی حکمروایی مطلوب گردشگری پایدار در استان خوزستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر پسا دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

چکیده

حکمروایی مطلوب گردشگری پایدار، نقش بسیار مهمی در دستیابی به توسعة پایدار در مناطق گردشگری دارد. این رویکرد می‌تواند به کاهش اثرات منفی گردشگری بر محیط زیست و جوامع محلی کمک کند و در عین حال، فرصت‌های اقتصادی و اجتماعی جدیدی را ایجاد نماید. در همین راستا هدف اصلی پژوهش حاضر، ارائة الگوی حکمروایی مطلوب گردشگری پایدار در استان خوزستان است. جامعة آماری پژوهش حاضر شامل حدود ۴۷۱۰۵۰۹  نفر از شهروندان استان خوزستان بوده که از میان آن‌ها، با استفاده از فرمول کوکران 386 نفر به­عنوان نمونة آماری انتخاب­شد و مورد مطالعه قرارگرفت. ابزار مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسش­نامة محقق­ساخته‌ای است که روایی آن به‌صورت محتوایی (صوری) و سازه‌ای و پایایی آن با استفاده از پایایی ترکیبی مورد تأیید قرارگرفت. تحلیل داده‌ها از طریق تحلیل همبستگی و الگویابی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزارهای  «SPSS» و «Smart PLS» انجام شده­است. نتایج مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان­داد با توجه به مدل مفهومی آزمون، رابطة قوی و معنی‌داری بین شاخص‌های پژوهش با حکمروایی مطلوب گردشگری پایدار مشاهده شده‌است (05/0>p) و شاخص‌های برازش مدل نیز نشان از برازندگی و تناسب داده‌ها با مدل مفهومی و در نتیجه تأیید مدل است. در نهایت، مقایسة ضرایب همبستگی نشان­می‌دهد که شاخص نهادی (پاسخگویی، شفافیت، قانونمندی، مشارکت، کارایی و اثربخشی، انعطاف‌پذیری و ... ) قوی‌ترین رابطه را با شاخص زیست­محیطی(065/1 = (r و بعد از آن با شاخص تکنولوژی و فناوری (055/1 = (r دارد. همچنین نتایج حاصل از آزمون تی­تک نمونه­ای نشان­داد که  بیشترین تأثیر بر حکمروایی مطلوب گردشگری پایدار شهری به­ترتیب مربوط به شاخص نهادی است که رتبة اول را به خود اختصاص داده­است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Presenting the Ideal Governance Model of Sustainable Tourism in Khuzestan Province

نویسندگان [English]

  • Mahnaz Hosseini Siahgoli 1
  • Majid Goodarzi 2
1 Postdoctoral researcher of geography and urban planning, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.
2 Associate Professor, Department of Geography and Urban Planning, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.
چکیده [English]

The favorable governance of sustainable tourism plays a very important role in achieving sustainable development in tourism areas. This approach can help reduce the negative impacts of tourism on the environment and local communities, while creating new economic and social opportunities. In this regard, the main goal of the current research is to provide a model for the governance of sustainable tourism in Khuzestan province. The statistical population of the present study includes about 4710509 citizens of Khuzestan province, and among them, using Cochran's formula, 386 people were selected and studied as a statistical sample. The tool used in this research includes a researcher-made questionnaire, whose validity was verified in terms of content (form) and structure, and its reliability was confirmed using composite reliability. Data analysis has been done through correlation analysis and structural equation modeling using SPSS and Smart PLS software. The results of structural equation modeling showed that according to the conceptual model of the test, a strong and significant relationship was observed between the research indicators and the favorable governance of sustainable tourism (p < 0.05) and the model fit indices also showed the suitability and fit of the data with the conceptual model and as a result Confirmation of the model. Finally, the comparison of the correlation coefficients shows that the institutional index (accountability, transparency, legality, participation, efficiency and effectiveness, flexibility, etc.) has the strongest relationship with the environmental index (r = 1.065) and then with the Technology and technology index (r = 1.055). Also, the results of the T.T.C. test showed that the most significant influence on the favorable governance of urban sustainable tourism is the index of the institutional index that has been assigned the first rank.Key words: Tourism, sustainable tourism, Hakmarvai, SmartPls, Khuzestan province. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tourism
  • sustainable tourism
  • governance
  • SmartPls
  • Khuzestan Province

مراجع

آقانسب، اکرم؛ ادیبی سعدی‌نژاد، فاطمه؛ اربابی سبزواری، آزاده (1403). شاخص‌های حکمروایی خوب گردشگری در منطقة ۲۲ شهر تهران. فصلنامة تحقیقات جغرافیایی، پروفسور محمد حسین پاپلی یزدی،  ۳۹ (۲) :۲۲۵-231. ‎ Doi: 10.58209/geores.39.2.225
ابی‌زاده، سامان (1403). تبیین نقش حکمروایی مقصد در پایداری گردشگری شهری (نمونة موردی: شهر رشت)، مهندسی جغرافیایی سرزمین، انجمن جغرافیایی ایران، 8(4)،50-37 .Doi: 10.22034/jget.2023.414999.1509
اسماعیل­زاده، حسن (1401). نقش حکمروایی خوب در توسعة پایدار گردشگری (مطالعة موردی: شهرهای تبریز، بناب و کلیبر، استان آذربایجان شرقی) توسعة پایدار محیط جغرافیایی، دانشگاه شهید بهشتی، 4(7)، 173-188. Doi: 10.52547/sdge.4.7.173
امینیان، ناصر؛ سید نقوی، میرعلی (1397). ارائة الگوی حکمروایی مطلوب گردشگری در ایران. فصلنامة مطالعات مدیریت گردشگری، دانشگاه علامه طباطبایی، 13(42)، 27-102. Doi: 10.22054/tms.2018.9018
امینیان، ناصر؛ سیدنقوی، میرعلی؛ جهانیان، منوچهر؛ امامی، سیدمحسن (1396). وضعیت ارزیابی شاخص­های حکمروایی مطلوب در توسعة گردشگری شهری (مورد مطالعه: شهر تهران). اقتصاد و مدیریت شهری، انجمن علمی اقتصاد شهری ایران،  5(2 (پیاپی 18))، 127-139.https://sid.ir/paper/240351/fa
پازکی، معصومه؛ شیخی، داوود؛ زند، فرهاد (1400). بررسی جایگاه حکمروایی خوب در توسعة گردشگری روستایی پایدار (موردپژوهی: شهرستان سرخه)، فصلنامة علمی برنامه‌ریزی منطقه‌ای، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت و با همکاری انجمن علمی اقتصاد توسعه منطقه ای ایران، 11(43)، 64-78.Doi: 10.30495/jzpm.2021.3934
پیله‌وری، نازنین (1394). ارائة الگویی جهت ارزیابی حکمرانی خوب شهری، پژوهش‌های مدیریت منابع سازمانی، دانشگاه تربیت مدرس، 5(4)، 28-48. http://ensani.ir/file/download/article/20161002143454-9474-134.pdf
رسال‌ور، ناصر؛ پناهی، علی؛ ولی­زاد، رضا (1400). ارزیابی پیشران‌های تأثیرگذار بر تحقق مدیریت سیستمی گردشگری با تأکید بر رویکرد حکمروایی خوب، (مطالعة موردی: کلان‌شهر تبریز)، گردشگری شهری، دانشکده جغرافیا- دانشگاه تهران، 8(3)، 17-32.Doi: 10.22059/jut.2021.303403.803
ضیایی، محمود؛ اسدیان اردکانی، فائزه (1400). چهارچوبی برای سطح­بندی متغیرهای حکمروایی خوب در توسعة پایدار مقصدهای گردشگری (نمونة پژوهش: شهرستان میبد)، برنامه‌ریزی فضایی، دانشگاه اصفهان، 11(1)(40)، 1-26. Doi: 10.22108/sppl.2020.123953.1520
طبیبی، محمدرضا؛ حسینی، ابوالحسن؛ رضائی، تیمور (1394). ارزیابی شاخص‌های حکمرانی خوب شهری در شهرهای مقصد گردشگری به­روش IPA (مطالعة موردی: شهر تنکابن). نشریه گردشگری شهری، دانشکده جغرافیا- دانشگاه تهران، 2(3)، 219-231. Doi: 10.22059/jut.2015.58444
قادری، اسماعیل؛ کیائی، بتول؛ فقیهی، ابوالحسن؛ و محمودزاده، سیدمجتبی (1402). حکمرانی مقصد گردشگری با رویکردی کارآفرینانه­، گردشگری و توسعه، انجمن علمی گردشگری ایران، 12(3)، 43-58. Doi: 10.22034/jtd.2022.354416.2646
قاسمی، ابوالفضل؛ قزلسفلی، محمدتقی؛ مسلمی مهنی، یوسف (1399). حکمرانی خوب شهری به‌منزلة مرجعیت سیاستگذاری شهری، تحلیل محتوای برنامة پنجم و ششم توسعة جمهوری اسلامی ایران، مجلس و راهبرد، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، 27(101)، 195 – 221. https://nashr.majles.ir/article_358.html
قائدی، سهراب؛ مریانجی، زهره؛ حسینی سیاه­گلی, مهناز (1402). شناسایی پیشران‌های کلیدی مؤثر بر گردشگری پایدار شهری با رویکرد آینده‌پژوهی (نمونة موردی: کلان‌شهر اهواز، جغرافیا و توسعه ناحیه­ای، دانشگاه فردوسی مشهد ،4 (21)، 351-384. Doi: 10.22067/jgrd.2024.85923.1372
کشاورز، مهناز (1398). شناسایی عوامل تأثیرگذار در توسعة گردشگری پایدار شهری با استفاده از روش مدل ساختاری تفسیری (ISM) (مطالعة موردی: شهر خرم‌آباد)، فصلنامة گردشگری شهری، دانشکده جغرافیا- دانشگاه تهران،6(1)، 134-121. Doi: 10.22059/jut.2019.246390.414
کهزادی، اسفندیار؛ رضایی، محمدرضا؛ پیوسته­گر، یعقوب (1403). شناسایی و اولویت‌بندی شاخص‌های ساماندهی فضایی گردشگری در محور یاسوج-سپیدان با رویکرد اکولوژیک، نشریه جغرافیا و آمایش شهری- منطقه‌ای، دانشگاه سیستان و بلوچستان، 14(52)، 91-122. Doi: 10.22111/gaij.2024.47650.3170
مینایی، عباس؛ حیدری چیانه، رحیم؛ روستایی، شهریور (1402). شناسایی عوامل مؤثر بر رقابت‌پذیری مقاصد گردشگری شهری (مورد مطالعه: شهر اردبیل)، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی تهران، ۲۳ (۷۰) :۱۲۵-۱۴۱. http://jgs.khu.ac.ir/article-1-3716-fa.html  
هاشمی بیستونی، محمودرضا؛ شمس، مجید (1398). تحلیل و ارزیابی شاخص‌های حکمروایی خوب شهری و تأثیر آن بر متغیر توسعة گردشگری در شهر بیستون، جغرافیایی فضای گردشگری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایر، 9(33 )، 17-35. https://sid.ir/paper/214327/fa
 
 
Baggio, R., (2019). Measuring Tourism: Methods, Indicators, and Needs. ©Springer International Publishing AG, part of Springer Nature 2019 E. Fayos-Solà, C. Cooper (eds.),The Future of Tourism.https://doi.org/10.1007/978-3-319-89941-1_13.        
Beaumont N. Dredge, D., (2010): "Local tourism governance: a comparison of three network approaches", Journal of Sustainable Tourism. 18(1), 7–28.DOI: 10.1080/09669580903215139.
Becken, S., & Loehr, J. (2024). Tourism governance and enabling drivers for intensifying climate action. Journal of Sustainable Tourism, 32(9), 1743-1761.https://doi.org/10.1080/09669582.2022.2032099
Bichler, B. F. (2021). Designing tourism governance: The role of local residents. Journal of Destination Marketing & Management, 64-76. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2019.100389
Brauer, R., Dymitrow, M., & Tribe, J. (2019). The impact of tourism research. Annals of Tourism Research, 77, 64-78. https://doi.org/10.1016/j.annals.2019.05.006.
Castelnovo, W., Misuraca, G., & Savoldelli, A. (2016). Smart cities governance: The need for a holistic approach to assessing urban participatory policymaking. Social Science Computer Review, 34(6), 724-739.https://doi.org/10.1177/0894439315611103.
Chaperon, S. (2017). Tourism industry responses to public-private partnership arrangements for destination management organisations in small island economies: A case study of Jersey, Channel Islands. International Journal of Tourism Policy, 7(1), 23-41. https://doi.org/10.1504/IJTP.2017.082767.
De Souaa, T. C. G., De Souza, M. J. B., & Rossetto, C. R. (2017). Índices de competitividad de destinos turísticos: comparación entre el monitor de competitividad turística de los destinos urbanos españoles e índice de competitividad de turismo nacional brasileño. Gobernanza y participación en la gestión sostenible de destinos turísticos, 285.https://www.torrossa.com/gs/resourceProxy?an=4284467&publisher=FZ8148#page=285.
Dos Anjos, F. A., & Kennell, J. (2019). Tourism, governance and sustainable development. Sustainability, 11(16), 4257. https://doi.org/10.3390/su11164257.
Farsari, I. (2023). Exploring the nexus between sustainable tourism governance, resilience and complexity research. Tourism Recreation Research, 48(3), 352-367. https://doi.org/10.1080/02508281.2021.1922828.
Fesenmaier, D. R., & Xiang, Z. (2017). Introduction to tourism design and design science in tourism. Design science in tourism: Foundations of destination management, 3-16. Doi: 10.1177/1527476414541552
Gautam, V., & Bhalla, S. (2024). Exploring the relationships among tourism involvement, residents' empowerment, quality of life and their support for sustainable tourism development. Journal of Cleaner Production, 434, 139770. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2023.139770.
Hristov, D., & Zehrer, A. (2015). The destination paradigm continuum revisited DMOs serving as leadership networks. Tourism Review, 70(2), 116-131.https://doi.org/10.1108/TR-08-2014-0050.
Islam, M. W., Ruhanen, L., & Ritchie, B. W. (2018). Adaptive co-management: A novel approach to tourism destination governance? Journal of Hospitality and Tourism Management, 37, 97-106.https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2017.10.009.
Keyim, P. (2018). Tourism collaborative governance and rural community development in Finland: The Case of Vuonislahti. Journal of travel research, 57(4), 483-494. https://doi.org/10.1177/0047287517701858.
Marinello, S., Butturi, M. A., Gamberini, R., & Martini, U. (2023). Indicators for sustainable touristic destinations: A critical review. Journal of Environmental Planning and Management, 66(open in a new window) (1(open in a new window)), 1–30. https://doi.org/10.1080/09640568.2021.1978407.
McLoughlin, E., Hanrahan, J., Duddy, A. M., & Duffy, S. (2018). European tourism indicator system for sustainable destination management in county Donegal, Ireland. European Journal of Tourism Research, 20(open in a new window), 78–91. https://doi.org/10.54055/ejtr.v20i.341.
Modica, P., Capocchi, A., Foroni, I., & Zenga, M. (2018). An assessment of the implementation of the European Tourism Indicator System for sustainable destinations in Italy. Sustainability, 10(open in a new window (9) open in a new window)), 3160. https://doi.org/10.3390/su10093160.
Oyola, M., Blancas, F., González, M. & Caballero, R. (2012). Sustainable tourism indicators as planning tools in cultural destinations. Ecological Indicators, 18, 659-675.https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2012.01.014.
Pan, S., Gao, M., Kim, H., Shah, K. J., Pei, S., & Chiang, P. (2018). Advances and challenges in sustainable tourism toward a green economy. The Science of the Total Environment, 635(open in a new window), 452–469. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2018.04.134.
Pulido-Fernandez, J. I., & Pulido-Fernandez, M. D. L. C. (2018). Proposal for an indicators system of tourism governance at tourism destination level. Social Indicators Research, 137, 695-743.https://link.springer.com/article/10.1007/s11205-017-1627-z.
Ribeiro, M. A., Pinto, P., Silva, J. A., & Woosnam, K. M. (2017). Residents’ attitudes and the adoption of pro-tourism behaviours: The case of developing island countries. Tourism Management, 61, 523-537.https://doi.org/10.1016/j.tourman.2017.03.004.
Riensche, M., Castillo, A., García-Frapolli, E., Moreno-Casasola, P., & Tello-Díaz, C. (2019). Private over public interests in regional tourism governance: A case study in Costalegre, Mexico. Sustainability, 11(6), 1760.https://doi.org/10.3390/su11061760.
Sharpley, R. (2023). Sustainable tourism governance: local or global? Tourism Recreation Research, 48(5), 809-812. https://doi.org/10.1080/02508281.2022.2040295
Wan, Y. K. P., Li, X., Lau, V. M. C., & Dioko, L. D. (2022). Destination governance in times of crisis and the role of public-private partnerships in tourism recovery from Covid-19: The case of Macao. Journal of Hospitality and Tourism Management, 51, 218-228. https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2022.03.012
Wesley, A., & Pforr, C. (2010). The governance of coastal tourism: Unravelling the layers of complexity at Smiths Beach, Western Australia. Journal of Sustainable Tourism, 18(6), 773-792. https://doi.org/10.1080/0966958100372127.
جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای
دوره 15، شماره 54
فروردین 1404
صفحه 91-118

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 22 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری: 06 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش: 20 بهمن 1403

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار