نقش بازارچة مرزی اینچه‌برون در توسعة اقتصادی و معیشت پایدار نواحی روستایی (نمونۀ موردی: روستاهای بخش داشلی‌برون شهرستان گنبد کاووس)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

چکیده

بازارچه‌های مرزی به­عنوان پل ارتباطی بین دو کشور، فرصت‌های اقتصادی متنوعی را برای ساکنان محلی و منطقه‌ای فراهم­کرده و نقش مهمی در توسعة اقتصادی و معیشت پایدار خانوارهای روستایی ایفا می‌کنند. مبادله‌های تجاری یکی از شاخص‌های اصلی در برقراری ارتباط بین کشورها و امرار معاش مرزنشینان است که از این­طریق می‌توان از فرصت‌ها و نقاط قوت‌ استفاده کرد و در راه نیل به استمرار و پایداری دوستی و تفاهم، امنیت و رونق اقتصادی، ایجاد فرصت‌های اشتغال، تثبیت جمعیت و در نهایت توسعة منطقه‌ای تلاش­نمود. نوع تحقیق از نظر هدف کاربردی و روش تحقیق توصیفی­- تحلیلی می­باشد. پایایی ابزار تحقیق نیز با استفاده از ضریب آلفای کرون­باخ برای مؤلفه­های مورد بررسی تحقیق برابر با 72/0 به­دست آمده­است. روایی تحقیق یا اعتبار پرسش‌نامه نیز با اعتبار صوری (با استفاده از نظرات متخصصان و کارشناسان) حاصل شده است. جامعة آماری تحقیق حاضر سرپرستان خانوار 6 روستای پیرامون بازارچة مرزی اینچه­برون در بخش داشلی­برون است که برابر با 5804 نفر جمعیت دارند. جهت انتخاب نمونه‌های تحقیق از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده استفاده شد و به­منظور تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران بهره گرفته شد و تعداد 360  نفر به­عنوان جامعة نمونه انتخاب شدند. داده­های مستخرج از پرسش­نامه با بهره­گیری از نرم­افزار «spss» و با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی از قبیل؛ تحلیل همبستگی خی‌دو و گاما، مقایسة میانگین فریدمن و رگرسیون خطی چندگانه با روش همزمان مورد تجزیه­وتحلیل قرارگرفت. نتایج همبستگی خی‌دو تا سطح اطمینان 99 درصد رابطة معناداری را بین ایجاد بازارچه مرزی و بهبود شاخص‌های اقتصادی نشان­می‌دهند. همچنین نتایج آزمون فریدمن حاکی از آن است که شاخص‌های مورد بررسی تا سطح اطمینان 99 درصد تفاوت معناداری را نشان­می‌دهند. نتایج ماتریس همبستگی گاما نیز نشان‌دهندة رابطة معنادار بین استقرار بازارچه مرزی با بهبود شاخص‌های توسعة اقتصادی و معیشت پایدار روستاییان می‌باشد. همچنین ضریب تعیین در معادلۀ رگرسیونی نشان­می‌دهد که شاخص‌های بررسی­شده حدود 71 درصد، توسعه­یافتگی ناحیة مورد مطالعه را پیش‌بینی کرده است و حدود 29 درصد وابسته به متغیرهایی است که در این پژوهش مورد شناسایی قرارنگرفتند. براین اساس، بازارچة مرزی اینچه­برون نقش حائزاهمیتی در بهبود معیشت پایدار و ارتقای شاخص‌های کیفیت زندگی در روستاهای ناحیة مورد مطالعه داشته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Role of the Incheborun Border Market in Economic Development and Sustainable Livelihood of Rural Areas Case Study: Villages of Dashliborun District, Gonbad-e Kavous County

نویسندگان [English]

  • Aliakbar Najafikani
  • Naser Aligholizadeh Firoozjaei
Associate Professor, Department of Geography, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Mazandaran, Babolsar, Iran.
چکیده [English]

Border markets, as a bridge between the two countries, provide numerous economic opportunities for local and regional residents and play an important role in the economic development and sustainable livelihood of rural households. Trade is one of the main indicators in establishing communication between countries and the livelihood of border residents, which allows us to use opportunities and strengths and strive to achieve the continuity and sustainability of friendship and understanding, security and economic prosperity, create employment opportunities, stabilize the population, and ultimately regional development. The type of research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical research method. The reliability of the research tool was also obtained using Cronbach's alpha coefficient for the components under study, which was 0.72. The validity of the research or the validity of the questionnaire was also obtained with face validity (using the opinions of specialists and experts). The statistical population of the present study is the heads of households in 6 villages around the border market of Inche heborun in the Dashli borun district, which has a population of 5804 people. Simple random sampling method was used to select the research samples, and the Cochran formula was used to determine the sample size, and 360 people were selected as the sample population. The data extracted from the questionnaire were analyzed using SPSS software and descriptive and inferential statistics such as gamma correlation analysis, Friedman's mean comparison, and multiple linear regression with the simultaneous method. The results of the chi-square correlation show a significant relationship between the border market and the improvement of economic indicators at a 99% confidence level. The results of the Friedman test indicate that the indicators under study show a significant difference up to the 99% confidence level. Also, the results of the gamma correlation matrix indicate a significant relationship between the indicators of economic development and the border market. Also, the results of the gamma correlation matrix indicate a significant relationship between the establishment of the border market and the improvement of economic development indicators and sustainable livelihoods of villagers. Also, the coefficient of determination in the regression equation shows that the indicators studied predicted about 71 percent of the development of the study area and about 29 percent depended on variables that were not identified in this study. Accordingly, the Inche boron border market has played an important role in improving sustainable livelihoods and promoting quality of life indicators in the villages of the study area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Border market
  • Sustainable Livelihood
  • Economic Development
  • Inche boron

مراجع

افراخته، حسن. (1403). تغییرات نهادی در جغرافیای اقتصادی، فصلنامة اقتصاد فضا و توسعة روستایی، 13(48)، 14-1.Doi:10.61186/serd.13.2.8
اصغری لفمجانی، صادق؛ ایزدی، علی. (1396). واکاوی نقش محصولات استراتژیک در معیشت پایدار روستایی (مطالعة موردی: تولید زعفران در دهستان رشتخوار). فصلنامة زراعت و فناوری زعفران. 5 (3)،293-273.Doi: 10.22048/jsat.2017.46917.1135
بهرامی‌جاف، ساجد؛ شیوراک، رحیم؛ مازندرانی، دریا. (1400). تحلیل کارکرد بازارچة مرزی در توسعة مناطق مرزی، موردی: بازارچة شیخ­صالح، فصلنامة جغرافیا و روابط انسانی، 4(12)، 531-511.Doi:20.1001.1.26453851.1400.3.4.32.7
پایدار، ابوذر؛ غفران، منیره؛ برمیانی، صدیقه. (1402). ارزیابی دستاوردهای اجرای قانون حمایت از توسعه و ایجاد اشتغال پایدار در مناطق روستایی و عشایری با استفاده از منابع صندوق توسعة ملی در شهرستان هامون، فصلنامة جغرافیا و توسعه، 21(71)، 248-218.Doi: 10.22111/gdij.2023.7601
تقدیسی، احمد؛ علویون، سیدجابر. (1399). راهکارها و چالش‌های راه‌اندازی سامانة بازاریابی الکترونیک روستایی: تکنیک دلفی. فصلنامة علمی- پژوهشی توسعة کارآفرینی، 13،(3)، 380-361.Doi: 10.22059/jed.2020.303167.653359
جان‌پرور، محسن؛ بهرامی‌جاف، ساجد؛ صالح­آبادی، ریحانه؛ مازندرانی، دریا. (1400)، فراتحلیل کیفی روش و نتایج پژوهش‌های مرتبط با بازارچه‌های مرزی در ایران، فصلنامة جغرافیا و توسعة ناحیه‌ای، 19(36)، 205-179.Doi:10.22067/jgrd.2021.68121.1002
حاجی‌نژاد، علی؛ نوروزی‌نژاد، معصومه. (1404). ارزیابی نقش سرمایة اجتماعی در توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی، موردی: زنان روستایی شهرستان لنگرود، فصلنامة جغرافیا و آمایش شهری و منطقه‌ای، 15(54)، 174-141.Doi:10.22111/gaij.2025.50659.3254
حق‌پناه، هانیه؛ صادقلو، طاهره. (1400). تحلیل نقش بازارهای محلی در توانمندسازی زنان روستایی، موردی: شهرستان قائن، فصلنامة اقتصاد فضا و توسعة روستایی، 10(38)، 208-185.Doi: 20.1001.1.23222131.1400.10.38.9.3
حیدری­ساربان، وکیل؛ عبدپور، علیرضا. (1398). عوامل بهبود معیشت پایدار روستایی از دیدگاه ساکنان محلی، مطالعة موردی: شهرستان اردبیل. فصلنامة تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. ۱۹ (۵۴)، 46-23.Doi: 10.29252/jgs.19.54.23
خمری، جلال؛ قنبری، سیروس؛ پایدار، ابوذر. (1403)، چرایی الزام به بازساخت اقتصادی در ناحیة روستایی سیستان، فصلنامة جغرافیا و آمایش شهری و روستایی، 14(53) ، 88-53.Doi:10.22111/gaij.2024.49075.3212
سلوکی، سودابه. (1403). نقش بازارچه‌های مرزی در توسعة گردشگری شهرستان میرجاوه، فصلنامة نگرش‌های نوین علوم جغرافیایی، 5(46)، 274-261.Doi: civilica.com/doc/1996661
سیفی، وحید؛ خسروآبادی، سجاد. (1403). طراحی مدل معیشت پایدار روستایی مبتنی بر زیست‌بوم روستایی، فصلنامة اقتصاد فضا و توسعة روستایی، 13(49)، 163-139.Doi: 10.61186/serd.13.49.1
صفری علی‌اکبری، مسعود؛ منوچهری، فاطمه؛ صادقی، حجت‌اله. (1397). تحلیل استفاده از فروشگاه‌های اینترنتی برای عرضة محصولات روستایی. فصلنامة برنامه‌ریزی فضایی (جغرافیا)، 8، (1)، 110-89Doi: 10.22108/sppl.2018.107407.1122
طیب‌نیا، سیدهادی؛ منوچهری، سوران. (1395). نقش بازارچه‌های مرزی در توسعة اجتماعی و اقتصادی نواحی روستایی، موردی؛ بخش خاوومیرآباد شهرستان مریوان، فصلنامة اقتصاد فضا و توسعة روستایی، 5(15)، 172-147.Doi:10.18869/acadpub.serd.5.15.147
کریمی، رضوان؛ صحنه، بهمن؛ نجفی‌کانی، علی‌اکبر. (1400). نقش بازاریابی الکترونیکی در بهبود سرمایه‌های معیشت پایدار خانوارهای روستایی شهرستان گرگان، فصلنامة جغرافیا و توسعة ناحیه‌ای، 19(2)، 157-125.Doi.org/10.22067/jgrd.2021.71856.1057
مانیان، امیر؛ رونقی، محمدحسین. (1394). ارائة چارچوب جامع پیاده‌سازی بازاریابی اینترنتی با استفاده از روش فراترکیب، فصلنامة مدیریت بازرگانی، 7 (4)، 920-901.Doi: 10.22059/jibm.2015.57097
منتظری، محمد؛ ابراهیمی، علیرضا؛ احمدی، پرویز؛ راهنما، آمنه. (1393). بررسی عوامل مؤثر بر قصد‏ خرید در تجارت الکترونیک، فصلنامة مدیریت بازرگانی، 6، (2)، 226-207.Doi: 10.22059/jibm.2014.50747
محمدی، میترا؛ جبیبی، فاتح؛ قادری، سامان. (1403). توسعة گردشگری و معیشت پایدار روستایی، موردی؛ استان کردستان، فصلنامة اقتصاد فضا و توسعة روستایی، 13(49)، 118-101.Doi:10.61186/serd.13.49.2
مهربان، انوش؛ شهماری، رفعت؛ حسنی‌مهر، صدیقه؛ پورشیخیان، علیرضا. (1401). بررسی اثرات بازارهای هفتگی در توسعة اقتصادی و اجتماعی نواحی روستایی شهرستان صومعه‌سرا، فصلنامة مهندسی سرزمین، 7(15)، 116-111.Doi:10.61186/serd.13.49.2
نجفی­کانی، علی­اکبر؛ حسام، مهدی؛ آشور، حدیثه. (1394). سنجش  وضعیت کارآفرینی در مناطق روستایی مورد: دهستان استرآباد جنوبی گرگان، فصلنامة اقتصاد فضا و توسعة روستایی،شماره 4(1)، صص 56-37.Doi .10.18869/acadpub.serd.4.11.37
نجفی­کانی، علی­اکبر. (1400). واکاوی موانع گسترش کشت هیدروپونیک در توسعة اقتصادی روستایی، فصلنامة پژوهش­های روستایی، شماره 12(4)صص 847-833.10.22059/jrur.2021.328535.1664
نجفی­کانی، علی­اکبر. (1398). چالش­ها و تنگناهای توسعة اقتصادی در نواحی روستایی، موردی: روستاهای بخش داشلی­برون شهرستان گنبد، فصلنامة اقتصاد فضا و توسعة روستایی، دانشگاه خوارزمی، شماره 8(29)، صص، 168-151.http://serd.khu.ac.ir/article-1-3358-fa.html
نجفی‌کانی، علی‌اکبر؛ صحنه، بهمن؛ درخشان‌فرد، مهتاب(1403)، نقش مزارع پرورش میگو در توانمندسازی و توسعه اقتصادی روستاهای ساحل شرقی دریای خزر، موردی، روستاهای شهرستان گمیشان، فصلنامه جغرافیا و آمایش شهری و منطقه‌ای، 14(52)، 150-123.Doi:10.22111/gaij.2024.48818.3203
نصیری هنده‌خاله، اسماعیل؛ سالاری‌نیا، مرضیه؛ جمشیدزهی، امید؛ رجبی کلوانی، امیرهوشنگ. (1403). بررسی تطبیقی تأثیر ابعاد اقتصادی اجتماعی و کالبدی بازارچة میلک بر کیفیت زندگی شهروندان زابل،  فصلنامة مهندسی سرزمین2(20)، 14-1.Doi:10.22034/jget.2024.166528
وزارت صنعت، معدن و تجارت ایران. (1403). گزارش‌های توسعة اقتصادی مناطق مرزی استان گلستان، بازارچه‌های مرزی اینچه­برون.
یاوری، علیرضا. (1402). راهبردهای بازارچة مرزی در استقرار امنیت مردم­پایه و پایدار مرز، فصلنامة مطالعات مرزی، 4(42)، 14-1 Doi: www.magiran.com/p2742049
Alavion, S. J., Allahyari, M. S., Al-Rimawi, A. S., & Surujlal, J. (2017). Adoption of agricultural E-marketing: application of the theory of planned behavior. Journal of international food & agribusiness marketing, 29(1), 1-15.  Doi.org/10.1080/08974438.2016.1229242
Elizabeth G. Pontikes (2024) Borders and Boundaries in Markets: A Socio cognitive Approach for Market Definition and Implications for Antitrust. 217-240.
Follett, C., )2018(, How Markets Empower Women: Innovation and Market Participation Transform Women’s Lives for the better, research associate at the CATO Institute’s Center for Global Liberty and Prosperity, Policy Analysis, CATO INISTITUTE.
Han, W., Zhang, X., & Zhang, Z., )2019(, The role of land tenure security in promoting rural women’s Empowerment: Empirical evidence from rural China, Land Use Policy, Vol. 86, 280-289.DOI: 10.1016/j.landusepol.2019.05.001
Liu, Chun (2016), Sustainability of rural informatization programs in developing countries: A case study of China's Sichuan province, Telecommunications Policy, 1-11..Doi.org/10.1016/j.telpol.2015.08.007.
Nawrotzki Raphael J, Hunter Lori M, Dickinson Thomas W. (2012). Rural livelihoods and access to natural capital: Differences between migrants and non-migrants in Madagascar. Demographic Research. Jun; 26.DOI: 10.4054/demres.2012.26.24.
Sharaunga, S., Mudhara, M., & Bogale, A., )2016(, Effects of ‘women empowerment ‘on household food security in rural KwaZulu-Natal province, Development Policy Review, Vol. 34(2), 223-252.Doi.org/10.1111/dpr.12151
 Raji. O. S. (2024) The dynamics of Trading Activities, Health Preference and Its Implications for Border Residents in Nigeria and Republic of Benin.  Journal of The African Informal Economy .106-128.Doi.org/10.1163/9789004692657_008.
Walther, Olivier J. (2015) Business, Brokers and Borders: The Structure of West African Trade Networks. The Journal of Development Studies, 1-51.DOI: 10.1080/00220388.2015.1010152
Wan, Wai Yee, (2017) Cross-Border Public Offering of Securities in Fostering an Integrated ASEAN Securities Market: The Experiences of Singapore, Malaysia and Thailand (2017). Capital Markets Law Journal, 1-56.  Doi: https://ssrn.com/abstract=2926295
جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای
دوره 16، شماره 58
فروردین 1405
صفحه 59-84

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 08 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری: 30 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش: 15 آذر 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار