مطالعۀ مورفولوژی گنبد نمکی دشتی در جنوب بوشهر

امینی‌نژاد, دکتر غلامرضا; زندی‌فر, دکتر سمیرا; فرودی جهرمی, دکتر محمد رضا

doi:10.22111/gaij.2016.2546

مطالعۀ مورفولوژی گنبد نمکی دشتی در جنوب بوشهر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه پیام نور تهران

² بخش تحقیقات بیابان، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحیقات آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

³ استادیاردانشگاه آزاد اسلامی واحد دشتستان

10.22111/gaij.2016.2546

چکیده

گنبد نمکی، دشتی حد فاصل دو گسل پی‌سنگی کازرون (شمال) و برازجان (جنوب) است. این دو گسل بخشی از سیستم گسلی راستالغز راستگرد قطر- کازرون هستند که بخش شمالی این سیستم گسلی در خشکی ایران زمین واقع است. هدف از این پژوهش، بررسی مورفولوژی کوه نمک دشتی با استفاده از روش‌های میدانی، عکس‌های هوایی، ماهواره‌ای، نقشۀ توپوگرافی و تهیۀ نقشه 1:50000 زمین شناسی و سپس بررسی و شناخت پدیده‌‌های درونی و بیرونی مؤثر در شکل‌دهی مورفولوژی گنبدنمکی دشتی است.تعدادی از ساختارهای مورد مشاهده در منطقه، مرتبط با فرایند گنبدزایی به وجود آمده‌اند و در مقابل برخی از مورفولوژی‌ها ربطی به فرایندهای تکتونیکی تشکیل گنبد ندارند. از جمله ساختارهای مرتبط با گنبد نمکی می‌توان به انواع مختلف کارست‌ها، نمک شارها، گسل‌های معکوس محیطی که دور تا دور محدوده گنبد دیده می‌شوند، ساختار سفره (Nappe)، چین‌های روده‌ای که در داخل لایه‌های ژیپسی تشکیل شده‌اند، چین‌های در ارتباط با گسل و دیگر ساختارها اشاره کرد و همچنین تعدادی از ساختارها در ارتباط با گنبدزایی نیستند؛ مانند چشمه‌های نمکی، آبشارها، دره‌های گل‌کلمی، ستون‌های فرسایشی، تنگه‌ها و... . تعدادی از این مورفولوژی‌ها در اثر انحلال و تعدادی در اثر تکتونیک منطقه ایجاد شده‌اند و دلیل تشکیل گروهی دیگر از این مورفولوژی‌ها هر دو پارامتر انحلال و تکتونیک منطقه است.

کلیدواژه‌ها