گسلش فعال در طول گسل تبریز (شمال غرب ایران)

مهرپویان, مجتبی; جامی, محسن; خطیب, دکتر محمد مهدی; سرحدی, نازنین

doi:10.22111/gaij.2016.2547

گسلش فعال در طول گسل تبریز (شمال غرب ایران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ کارشناس ارشد رشته زمین‌شناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

² دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران، گروه زمین شناسی، تهران

³ - استاد رشته زمین‌شناسی عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند

10.22111/gaij.2016.2547

چکیده

اگرچه در طول دو قرن اخیر، فعالیت لرزه‌ای مهمی در طول گسل تبریز مشاهده نشده؛ اما بررسی‌های صحرایی نشان‌دهندۀ گسلش فعال در طول این گسل است. بر اساس شواهد صحرایی، در طول این گسل عوارض متعدد زمین‌ریختی مرتبط با گسلش فعال دیده می‌شود که احتمال رخداد زمین‌لرزه‌ای مخرب توسط این گسل در آینده دور از انتظار نیست. گسل تبریز از 2 قطعۀ اصلی تشکیل شده است. این گسل در طول خود دارای هندسۀ یکسانی نبوده و بر اساس تغییرات در هندسۀ سطح گسلش، می‌توان این گسل را به سه بخش تقسیم نمود. بخش شمالی از شمال فرودگاه تبریز تا شهر صوفیان امتداد داشته و منطبق بر قطعۀ شمالی گسل تبریز است. در این بخش، گسل تبریز سبب قرار گرفتن رسوبات میوسن بر روی رسوبات جوان کواترنری شده و دارای شیبی نسبتاً زیاد به سمت NE است. بخش میانی، از شمال فرودگاه تبریز تا شرق شهرک باغمیشه تبریز امتداد داشته و سبب قرار گرفتن رسوبات میوسن بر روی رسوبات جوان کواترنری شده و دارای شیبی به سمت NE است. همچنین سطوح تراسی حاکی از بالا آمدگی بلوک شمالی این گسل است. بخش میانی و بخش شمالی گسل تبریز توسط ساختاری Pull-Apart از هم جدا شده‌اند. در نهایت بخش جنوبی گسل تبریز که از شرق شهرک باغمیشه تبریز تا شهر بستان‌آباد امتداد داشته و سبب قرار گرفتن رسوبات پلیو-کواترنری با مرز گسله بر روی رسوبات میوسن شده‌است. بخش جنوبی گسل تبریز بر خلاف بخش میانی و جنوبی این گسل، دارای شیبی به سمت SW است. در هر 3 بخش فوق گسل تبریز سبب جابجایی راستبر رسوبات شده و دارای مؤلفۀ فشاری است.

کلیدواژه‌ها