کاربرد روش منطق فازی (fuzzy) و تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) در مکان‌یابی دفن پسماند خانگی شهر مرودشت با تأکید بر پارامترهای هیدرواقلیمی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیای دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد اقلیم شناسی گروه جغرافیای دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

مکان‌یابی محل‌های مناسب دفن پسماند خانگی (طلای کثیف) از اقدامات مهم در فرایند مدیریت جامع پسماند‌های شهری است. محل کنونی دفن پسماند شهر مرودشت علاوه‌بر تکمیل ظرفیت، در موقعیت محیطی نامناسبی واقع شده است. آثار آلودگی‌های زیست‌محیطی آن نه تنها در شرایط کنونی پدیدار شده، بلکه در آیندة نزدیک نیز آثار منفی خود را بهتر نشان خواهد داد و سرانجام، توسعة پایدار این شهر را با بحران مواجه خواهد ساخت. هدف از انجام این پژوهش، مکان‌یابی دفن پسماند خانگی شهر مرودشت و کاهش آسیب‌های حاصل از آن به منابع آب و خاک می‌باشد. در این پژوهش از عوامل فیزیوگرافی زمین، فاصله از محدودة قانونی شهر، فاصله از جاده، فاصله از عوارض مصنوع (روستا، تأسیسات و تجهیزات شهری، معادن)، فاصله از گسل‌های منطقه و همچنین بررسی وضعیت هیدرواقلیم از‌جمله فاصله از آب‌های سطحی منطقه، جهت باد، دما و بارش در محیط GIS استفاده شده است. ابتدا، محدودیت‌های منطقة مورد مطالعه از‌لحاظِ دفن پسماند، استخراج شده و سپس مقادیر لایه‌های اطلاعاتی بر‌اساس توابع عضویت فازی و مطلوبیت آن‌ها نسبت به هدف در بازة استاندارد صفر و یک قرار گرفتند. این لایه‌ها درنهایت بر‌اساس وزن‌های استخراج شده از‌ طریق روش AHP و به روش ترکیب خطی- وزنی با یکدیگر تلفیق و درنهایت مناطق مناسب به‌منظورِ دفن پسماند استخراج شدند. نتایج تحلیل داده ها نشان داد که منطقة مورد مطالعه  به چهار کلاس تقسیم‌ گردید که کلاس چهارم، مناسب‌ترین مکان برای دفن پسماند خانگی و احداث تکنولوژی بازیافت زباله (‌طلای کثیف) در شهر مرودشت تعیین شد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Application of fuzzy logic (fuzzy) and Analytical Hierarchy Process (AHP) in locating landfill for household waste in Marvdasht city with an emphasis on Hydro climatic parameters

نویسندگان [English]

  • Dr. Behrouz Sobhani 1
  • Mahbobeh Khalilvand 2
1
2
چکیده [English]

Locating suitable sites for household waste landfill (dirty gold) is of important actions in the process of comprehensive management of urban waste. The current location of the landfill in Marvdasht, in addition to its capacity fullness, is located in an unsuitable environment. The effects of its environmental pollution has emerged not only  in the current situation but also will better show  his  negative effects in the near future and  Finally, the sustainable development of this city will face with a crisis. The Purpose of this research is the locating of household waste land fill in Marvdasht city and reducing its resulting damages to water and soil resources. In this study, the land physiographic factors,  the distance from the legal limit of the city, distance from the road, distance from the man-made features ( village, urban facilities and equipments and mines), distance from the faults in the region and also review the hydroclimatic condition including distance from the surface waters , wind direction, temperature, precipitation  in GIS environment have been used. Firstly, the limitations of the study area from the view point of waste land fill, extraction and then the amount of data layers based on fuzzy membership functions and based on their desirability in relation with the target were placed in the standard range of zero and one.  Finally, these layers were combined based on the  extracted weights  through  AHP and linear- weight  composition and then the suitable areas for landfill of household waste were determined. The findings of the research indicate that the study area was divided into 4 classes, in which the fourth class  in the final map was determined as  the most suitable place for burying household waste and construction waste recycling technology (dirty gold) Marvdasht city

کلیدواژه‌ها [English]

  • locating household waste (dirty gold)
  • Fuzzy logic
  • hydroclimatology
  • AHP
  • GIS and Marvdasht city

مراجع

استانداری فارس (1392). دفتر آمار و اطلاعات، سالنامه آماری استان فارس.
امان‌پور، سعید؛ سعیدی، جعفر؛ سلیمانی‌راد، اسماعیل (1392). مکان‌یابی دفن پسماند‌های شهری (مطالعة موردی: کرمانشاه). فصلنامة انسان و محیط زیست، شمارة 28، صص 64-54.

پوراحمد، احمد؛ حبیبی، کیومرث؛ زهرایی، سجاد؛ نظری‌عدلی، سعید (1384).  مکان‌یابی محل دفن زباله شهر بابلسر با استفاده از الگوریتم‌های فازی و GIS. مجله محیط‌شناسی، شمارة 42، صص 51-40.

پورنجف، عبدالحسین (1382). بررسی وضعیت جمع‌آوری و دفن زباله در کارگاه‌های صنعتی شهر ایلام. مجله علوم‌پزشکی ایلام، شمارة 40، صص 45-39.
خراسانی، نعمت‌اله (1383). مطالعات زیست‌محیطی در‌جهتِ انتخاب محل مناسب برای دفن زبالة شهر ساری. مجلة منابع طبیعی ایران، شمارة 2، صص 56-45.
سرور، رحیم؛ موسوی، میرنجف؛ پورنبوی، محمد؛ باقری‌کشکولی، علی (1389). مکان‌یابی محل دفن زباله پس‌ماند جامد شهری با استفاده از GIS (مطالعة موردی: شهر یزد). مجلة کاربرد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی در برنامه‌ریزی، شمارة 2، صص 71-57.
شعبان‌زاده، احسان؛ مرادی، داود (1393). تراکم و فشرده‌سازی زباله. اولین کنفرانس بین‌المللی یافته‌‌های نوین در علوم کشاورزی- منابع طبیعی و محیط زیست، صص 14-1.
عبدلی، محمدعلی (1390). مدیریت پسماند ویژه، راهکارهایی درجهتِ حفظ طبیعت و محیط زیست شهری. چشم‌انداز جغرافیایی، شمارة 15، صص101-88.
عبدلی، محمدعلی؛ جلیلی‌قاضی‌زاده، مهدی (1386). ارزیابی توانایی انطباق فناوری نو مدیریت پسماندها در کشور. فصلنامه محیط‌شناسی، شمارة 42، صص 62-51.
فتاحی، ابراهیم؛ آل‌شیخ، علی (1388). مکان‌یابی دفن مواد زائد جامد شهری با استفاده از GIS و فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی در شهر گیوی. مجله علوم محیطی، شمارة 3، صص 41-30.
هادیانی، زهره (1391). مکان‌یابی مراکز دفن پسماند‌های جامد شهری با استفاده از منطق فازی در محیط GIS (مطالعه موردی: شهر زنجان). فصلنامه علمی-پژوهشی فضای جغرافیایی، شمارة 40، صص 133-119.
 
 
Adeli, Z; Khorshiddoust, A (2011). Application of geomorphology in urban planning: case study in landfill site selection, Procedia – Social and Behavioral Sciences, No 19, PP 620-629
Chang, N (2008). Combining GIS with fuzzy multicriteria decision making for land fill siting in a fast growing urban region. Journal of environmental management, No 87, PP 135-142.
Chang, N.B; Parvathinathan, G (2008). Combining GIS fuzzy multicriteria decision – making for landfill siting in a fast – growing urban region, Journal of Environmental Management, No 87, PP 139-153.
Contreras, F (2008). Application of AHP to analyze stakeholders preferences for municipal solid waste management plans, Boston, USA, resources, conservation and recycling, No 52, PP 979-991.
Costa, I; Massard, G; Agarwal, A (2010). Waste management policies for industrial symbiosis development: case studies in European countries, Journal of Cleaner Production, No 18, PP 815-822.
Delgado, O. B (2005). Analysis of land suitability for the siting of inter municipal in the Cuitzeo Lake Basin , Mexico, waste management, No 28, PP 1137-1143.
Demesouka, O.E; Vavatsikos, A.P (2013). Suitability analysis for siting MEW landfill and its mukti decision support system, waste management, No 33, PP 1190-1196.
Duan, H; Huang, Q; Wang, Q; Zhou, B; Li, J (2008). Hazardous waste generation and management in China: A review. J Hazard Mater, No 158, PP 221-227.
Effat, H.A; Hegazy, M.N (2012). Mapping potential landfill sites for North Sinai cities using multicriteria evaluation, the Egyptian of Remote Sensing and Space Science, No 15, PP 125-133.
Geng, Y; Zhu, Q; Haight, M (2007). Planning for integrated solid waste management at the industrial Park level: A case of Tianjin, China, Waste Management, No 27, PP 141-150.
Ghose, M.K; Dikhit, A.K (2006). A GIS based transportation model for solid waste disposal – Acase study on Asansol municipality, waste management, No 26, PP 1287-1293.
Guigin, W (2009). Land fill site selection using spatial information technologies and AHP, A case study in Beijing , China, journal of environmental management, No 90, PP 2421-2430.
Juham, Y; Maddison, D.J (2013). the valuation of landfill disamenities in Birmingham, Ecological Economics, No 85, PP 116-129.
Leao, S; Bishop, I (2001). Assessing the demand of solid waste disposal in urban region by urban dynamics modeling in a GIS environment, Resources, Conservation and Recycling, No 33, PP 289-313.
Moeinaddini, M; Khorasani, N (2010). Siting MSW using weighted linear combination and analytical hierarchy process (AHP) methodology in GIS environment ( case study Karaj ), waste management, No 30, PP 910-918.
Peter, S (2013). Modelling landfill location using Geographic Information System and Multi – Criterria Decision Analysis case study Bo, Southern Sierra Leone, Applied Geography, No 36, PP 3-12.
Pires, A; Martinho, G (2011). Solid waste management in European countries: A review of systems analysis techniques, Journal of Environmental Management, No 92, PP 1033-1050.

Richard , L (2002). Geographical information systems and location science, Computers and Operations Research, No 29, PP 562-570.

Sumathi, V.R; Natesan, U (2008). GIS – based for optimized siting of municipal solid waste landfill, waste management, No28, PP 2148-2421.
Tavares, G; Zsigraiova, Z (2011). Multi – Criteria GIS – based siting of an incineration plant for municipal soild waste, waste management, No 31, PP 1960-1967.
Wang, G; Qin, L (2009). Landfill site selection using spatial information technology and AHP: A case study in Beijing China, Journal of Environmental Management, No 90, PP 2414-2421.
Zamdrano, M (2008). Evaluation of a municipal land fill site in southern Spain with GIS aided methodology, journal hazardous material, No 10, PP 473-481.
جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای
دوره 7، شماره 23
تیر 1396
صفحه 1-20

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 29 خرداد 1396
  • تاریخ پذیرش: 29 خرداد 1396

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار