بررسی و تحلیل فضای عمومی شهری با استفاده از مدل استنتاج منطق فازی (مورد شناسی: ناحیة 1 و 2 شهر زابل)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زابل

2 کارشنارس ارشد رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهر، دانشگاه زابل

3 کارشناس ارشد رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه زابل

چکیده

زندگی شهری یکی از نشانه‌های بارز نفوذ مدرنیته به زندگی جوامع بشری است و تعلق‌داشتن به جمع و حضور در فضاهای اجتماعی یکی از نیازهای زندگی انسان امروز است. در جوامع گوناگون، استفاده از فضاهای عمومی شهر برای افراد جامعه برحسبِ متغیّرهایی چون سن، جنس، گروه‌های اجتماعی، اقلیت‌های قومی و نژادی و ... متفاوت است و این عوامل بر میزان و نحوة حضور در فضاهای عمومی شهر تأثیر می‌گذارند. به‌طورکلی، هدف از بررسی و مطالعة فضاهای عمومی شهر زابل، بررسی و تحلیل وضعیت فضاهای عمومی در سطح شهر و پراکنش و نحوة استقرار فضاهای عمومی ‌‌است. در پژوهش حاضر تلاش بر این است که مساحت و سرانة کاربری‌های عمومی و سطح توسعه‌یافتگی آن‌ها بر‌اساس شاخص‌های انتخاب‌شده، بررسی شوند. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی- تحلیلی است. جامعة آماری پژوهش قسمت‌هایی از شهر زابل شامل ناحیة 1 و 2 ‌‌می‌باشد که تقسیم‌بندی آن بر‌اساس طرح جامع شهر است. بررسی فضاهای عمومی شهر به‌وسیلة شاخص‌های اصلی و زیر‌شاخص ‌‌آن‌ها صورت‌گرفته و پیاده‌سازی و تحلیل یافته‌های پژوهش با استفاده از روش استنتاج منطق فازی انجام شد. نتایج در قالب خروجی ‌‌مدل‌ها، برای تبیین وضعیت موجود ‌‌کاربری‌های فضاهای عمومی ناحیه‌های یک و دو شهر زابل و انطباق با‌ وضعیت مطلوب و بهینه ارائه شد. نتایج تحقیق نشان داد که هیچ‌گونه ارتباط معنی‌داری بین ابعاد انسانی و کالبدی فضای عمومی در ناحیه‌های مورد بررسی وجود ندارد. همچنین شاخص کلی فضای عمومی نیز فقط با بُعد انسانی توسعه دارای رابطة معنی‌داری است (RPS,HPS=0/821) و با بُعد کالبدی آن‌ هم‌خوانی و ارتباط معنی‌داری ندارد (RPS,SPS=0/314).

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Urban Public Space Using Fuzzy Logic Inference Model (Case Study: Districts 1 and 2, Zabol)

نویسندگان [English]

  • Dr. akbar kiyani 1
  • vahid paseban issaloo 2
  • leyla goharmir 3
چکیده [English]

Urbanization is one of the most obvious signs of modernity influence on the lives of human societies and Belonging to a community and participating in social spaces is a vital need of modern man. Using urban public spaces for people in various communities differ significantly in variables such as age, gender, socialgroups,and racial- ethnic minorities. These factors affect the amount and the way people take part in urban public spaces. The presenr research attempted to evaluate urban public spaces in the city of Zabol. In other words, it has been tried to study the current situation of the public spaces in the city and to identify their distribution and the way they are established. Moreover, the area and per capita of public spaces and their level of development in the city of Zabol were studied based on the selected indices in this descriptive – analytical research. Based on the comprehensive plan of the city, the samples were taken from districts 1 and 2. The public spaces were divided based on their main and sub- indices. Implementation and analysis of the research results were also carried out using fuzzy logic inference. The results were presented in terms of the models’ output to explain the current situation of the public spaces of the city and its compliance with optimal situation.The research results showed that there was no significant correlation between the physical and human dimensions of the public space of both districts. Moreover, the overall index of public space had a significant relationship just with the human dimension of development (RPS, HPS, = 0.821), yet, it had no significant relationship with its physical dimension. (RPS,SPS=0.314).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Zabol
  • Public Space
  • Per Capita
  • Fuzzy
اجزاء‌شکوهی، محمد؛ فنی، زهره؛ حیدری، اکبر. (1392). ارزیابی مشارکت زنان در ایمنی فضاهای عمومی شهر سقز با مدل مشارکت شهری، فصل‌نامة مطالعات برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه مازندران، شمارة 2، صص 69-47.
اذانی، مهری؛ عبدیان‌راد، میلاد؛ ملکی، محمد. (1389). برنامه‌ریزی فضای سبز شهری با تأکید بر مناطق گرم و خشک جنوب ایران. فصل‌نامة فضای جغرافیایی، دانشگاه آزاد اهر، شمارة 31، صص 26-1.
جاجرمی، کاظم؛ ترشیزیان، پریوش. (1392). نوسازی فضاهای عمومی شهری با تأکید بر ساختار مدیریتی (نموة موردی: کلان‌شهر تهران: منطقة 5 شهرداری تهران). فصل‌نامة بین‌المللی انجمن جغرافیای ایران، تهران، شمارة 38، صص 199-175.
رهنمایی، محمدتقی؛ اشرفی، یوسف. (1386). فضاهای عمومی شهر و نقش آن در شکل‌گیری جامعة مدنی از دیدگاه برنامه‌ریزی جغرافیا. نشریة علمی-پژوهشی انجمن جغرافیای ایران، تهران، شمارة 15، صص 45-23.
شکور، علی؛ شمس‌‌الدینی، علی؛ مرادیان، فاطمه. (1390). فضاسازی مناظر شهری با تکیه‌بر توانمندهای طبیعی محیط درونی شهرها (نمونة موردی: لامرد- فارس)، فصل‌نامة گردشگری و چشم‌انداز آینده، آموزش عالی قشم، شمارة 1، صص 17-2.
کاتبی، سراج‌الدین. (1381). یادگیری تکاملی سیستم‌های فازی. مجموعه مقالات مباحثی در نظریة مجموعه‌های فازی. گردآورنده رجبعلی برزوی. دانشگاه سیستان‌وبلوچستان. زاهدان.
کیانی، اکبر؛ سالاری سردری، فرضعلی؛ حاتمی، مریم؛ تیموری، سمیه. (1393). اولویت‌بندی تعیین راهبردهای توسعة فضای عمومی شهر زابل (مدل فرایند تحلیل شبکه). فصل‌نامة آمایش سرزمین، دانشگاه تهران، شمارة 25، صص 82-65.
کاظمی، عباس؛ طاهری، م ر. <<بررسی نقش فضاهای عمومی شهر در اوقات فراغت شهروندان با استفاده از << GIS. سمینار ملی کاربرد GIS در برنامه‌ریزی اقتصادی، اجتماعی و شهری، شرکت بین المللی پردازش اطلاعات نقش کلیک  (21/2/1390). 1390، ص 11.
وحیدیان کامیار، علی؛ طارقیان، حامد رضا؛ کازئو تاناکا، (1381). مقدمه‌ای بر منطق فازی برای کاربردهای علمی آن. انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، ص 214.
 
Andriantiatsaholiniania, L, Kouikoglou, V, Phillis, Y. (2004), Evaluating strategies forsustainabledevelopment: fuzzy logicreasoning and senility analysis, Ecological Economics, Volume 48, nomber 2, pp. 149-172.
Attar Software. (2002), Fuzzy Logic in knowledgeBuilder. A White paper in: www.elsevier.com.
Carlsson, C; Fuller, R. (2001), Optimization under Fuzzy IF- THEN Rules, Fuzzy Sets and Systems, Volume 119, nomber 1, pp 111- 120.
Carmona, M. (2010), Public Places Urban Spaces: The Dimensions of Urban Design, Poblished by Oxford, United Kingdom, p 16.
Cornelissen, A. Berg, j, Grossman, M. (2001), Assessment of the contribution of sustainability indicators to sustainabledevelopment: a novel approach using fuzzy settheory, Agriculture, Ecosystems andEnvironment, Volume 86, pp. 173-185.
Dixon, L. (2001), A Comparison of the Interpretation Methods for Fuzzy Inference. School of Artificial Intelligence Division of Informatics. University of Edinburgh. in: www.elsevier.com.
Goodman,W., Freund, E. (1968), priniples and practice of urban planning. Published for the Institute for Training in Municipal Administration by the International City Managers' Association, pp 380.
Kiyani, A., Khammar, G., Goharmir, L. (2015), The Study Role of Colors in Quality of City Life and its Effects on Human Behavior UsingtheFuzzy Inference Series (FIS), Trend in Life Sciences, Volume. 3, nomber 4, pp 7-14.
Kurniawati, W. 2012. Public Space for Marginal People, Social and Behavioral Sciences, Volume, 36, pp 476- 484.
Lee, J, (2011) Quality of life and semipublic spaces in high-rise mixed-use housing complexes in South Korea. Journal of Asian Architecture and Building Engineering, Volume 10, nomber 1, pp. 149–156.
Madani‌pour, A. (1992), Design of urban space an lnguiry into a soco-spaital process, wiley,wetSussex. P 334-349.
Maimunah, R., Dasimah ,O., Rozyah Mohd, Y., Zalina., S. (2015), Revitalization of Urban Public Spaces: An overview, Vol 201, pp. 360-367.
Navastara, A, Pradinie, K, Marta, E. (2016), Ambiguous public space towards social sustainability in Madurese urban kampong. Social and Behavioral Sciences. Volume 227, pp 507-514.
Oliver, G. (1975), Ecology Humane, Paris, P.U.F. P 22.
Rogers,W. (2003), the excellent city park system What Make it Great and How to Get There. publishd by the Trust for Public Land, washing ton,dc.(32), p 665- 685.
Rong, Z. (2010), Improvement and revitalization of public spaces in the historical centre of Macao towards the creation of a new sustainable urban environment: Jiangnan University, China. P. 216.
Ross, T. (1995), Fuzzy Logic whit EngineerApplications, University of New Mexico, Voume 33, nomber 2, p 585.
Srichuae, S, Nitivattananon, V. (2016), Aging society in Bangkok and the factors affecting mobility of elderly in urbanpublic spaces and transportation facilities. IATSS Research, Volume 40, pp. 26-34.
Storm, R. (2005), Artificial Intelligence: Fuzzy  Expert Systems, DeMolay Popoola, Department   of Computing, University of Surrey, p16. in: www.elsevier.com.
Tsou, k., Ting hung, Y., Linchang, Y. (2005), Anaccessibilty based integrated measur of relative spatial equity in urban publicfacilities, journal cities, Volume 22, nomber 6, pp: 424-435.