آینده‌پژوهی مدیریت سیستمی گردشگری‌کلان‌شهر تبریز با تأکید بر رویکرد‌حکمروایی‌شایسته

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا وبرنامه‌ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

10.22111/gaij.2020.5582

چکیده

امروزه گردشگری به‌عنوان یکی از گسترده‌ترین صنایع خدماتی دنیا، جایگاه ویژه‌ای در عرصه‌های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی دارد. با توجه به نقش تأثیرگذار گردشگری در جامعه، به‌ویژه بخش اقتصادی، بهره‌گیری از شیوه‌های مطلوب مدیریتی در راستای توسعۀ پایدار این صنعت ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است؛ از‌این‌رو هدف از تحقیق حاضر، ارزیابی پیشران‌های تأثیرگذار بر مدیریت سیستمی گردشگری و آینده‌پژوهی آن‌ها در کلان‌شهر تبریز با تأکید بر رویکرد حکمروایی شایسته است. روش تحقیق در مطالعۀ حاضر ترکیبی از رویکردهای کمّی-کیفی با ماهیت آینده‌پژوهی بوده که در راستای گردآوری اطلاعات از تکنیک دلفی نخبگان و مدیران شهری (15 نفر متخصص حوزۀ گردشگری) و به‌منظور تجزیه‌و‌تحلیل اطلاعات از تکنیک تحلیل اثرات متقاطع در نرم‌افزار MICMAC استفاده شده‌است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که بیشترین تأثیرگذاری در توسعۀ مدیریت سیستمی گردشگری بر مبنای رویکرد حکمروایی شایسته در کلان‌شهر تبریز مربوط به پیشران‌های وجود رهبری واحد و پاسخگو؛ جذب افراد بر‌اساس صلاحیت دانشی در سازمان‌های گردشگری؛ بهره‌گیری از روش‌ها و اقدامات براساس علم نوین؛ توسعۀ دانش در منابع انسانی و شکل‌گیری تعامل و اعتماد بین‌نهادی در نهادهای درگیر با امور گردشگری است. همچنین نتایج تحقیق حاکی از آن است که با توجه به وضعیت موجود، مدیریت سیستمی گردشگری تبریز با تأکید بر رویکرد حکمروایی شایسته در آینده به‌سمت ناپایداری سوق پیدا خواهد کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Future Studies of Tourism Systematic Management in Tabriz Metropolis Emphasizing the Good Governance Approach

نویسندگان [English]

  • Naser Resalvar 1
  • Ali Panahi 2
  • Reza Valizadeh 2
چکیده [English]

Today, tourism, as one of the world's largest service industries, has a special place in the economic, cultural, social and political spheres. Given the influential role of tourism in society, especially in the economic sector, taking advantage of optimal management practices for sustainable development of this industry is an inevitable necessity. Therefore, the purpose of the present study is to evaluate the Influential factors of tourism systematic management and their future studies in Tabriz metropolis with emphasis on good governance approach. The research method in the present study is a combination of quantitative and qualitative approaches with the nature of a future study, which has been used in order to collect information, the Delphi technique of elites and city managers (15 experts in the field of tourism) and for the purpose of data analysis, cross-effects analysis technique in MICMAC software. The research findings show that the most influential factors in the development of tourism management system based on good governance approach in Tabriz metropolis related to the existence of a single and responsive leadership; recruitment of people based on knowledge competency in tourism organizations; Knowledge is in human resources and the formation of inter-institutional interaction and trust in the institutions involved with tourism. The results also indicate that, given the current situation, the management of Tabriz's tourism system with an emphasis on good governance in the future has shifted to instability.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tourism
  • Systematic management
  • Good governance
  • Futures Studies
ابراهیم‌زاده، عیسی، آقاسی‌زاده، عبدالله (1388)، تحلیل عوامل مؤثر بر گسترش گردشگری در ناحیه‌ی ساحلی چابهار با استفاده از مدل راهبردی SWOT، مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، دانشگاه اصفهان، سال اول، شماره اول، صص 128-107.
 http://ensani.ir/fa/article/192532/.
ابونوری، عباسعلی، اکبری، زهرا (1391)، طبقه‌بندی عوامل مؤثر بر شاخص‌های اقتصادی گردشگری خارجی، مطالعه موردی: کشورهای منتخب، جغرافیا و توسعه، دانشگاه سیستان و بلوچستان، سال دوازدهم، شماره 34، صص 56-33.
 https://gdij.usb.ac.ir/article_1431.html.
حاتمی­نژاد، حسین، فرجی­ملایی، امین (1390)، امکان‌سنجی اجرای طرح‌های استراتژی توسعه‌ی شهری در ایران، مطالعات و پژوهش­های شهری و منطقه­ای، دانشگاه اصفهان، سال دوم، شماره هشتم، صص 76-55.
 http://ensani.ir/fa/article/231744/.
شماعی، علی، یوسفی بابادی، سعید (1397)، تحلیل نقش حکمروایی خوب شهری بر درآمدهای پایدار گردشگری (مورد مطالعه: شهر مسجدسلیمان)، اقتصاد و مدیریت شهری، انجمن علمی اقتصاد شهری ایران، دوره‌ی 6، شماره 24، صص 79-63.
http://iueam.ir/browse.php?a_id=970&sid=1&slc_lang=fa.
طبیبی، محمدرضا، حسینی، ابوالحسن، رضایی، تیمور (1394)، ارزیابی شاخص‌های حکمرانی خوب شهری در شهرهای مقصد گردشگری به روش IPA (مطالعه موردی: شهر تنکابن)، گردشگری شهری، دانشگاه تهران، دوره‌ی 2، شماره 3، صص 231-219.
 https://jut.ut.ac.ir/article_58444.html.
کاظمی، مهدی (1385)، مدیریت گردشگری، تهران: انتشارات سمت.
https://www.adinehbook.com/gp/product/9645300797.
لومسدن، لس (1380)، بازاریابی گردشگری، مترجم محمد ابراهیم گوهریان، تهران، انتشارات پژوهش‌های فرهنگی.
https://www.gisoom.com/book/11048924/.
ملک‌حسینی، عباس (1396)، بررسی نقش حکمروایی خوب شهری در مدیریت و برنامه‌ریزی گردشگری شهر سمنان، نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار،  سال نهم، شماره سوم، صص 23-1.
http://geography.journals.iau-garmsar.ac.ir/article_536562.html.
هاشمی، مناف، حسین­پور، سیدعلی. (1389)، بازبینی و ارزیابی اثرات گردش­پذیری روستایی در رویکرد فراتحلیل، مدیریت شهری، سازمان شهرداری ها و دهیاریهای کشور، شماره 26، صص 224-207.
 https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=126550.
یزدانی زنگنه، مریم، خسروی پور، بهمن و غنیان، منصور، (1388)، راهبردهای توسعه پایدار اشتغال در بخش گردشگری روستایی، ماهنامه کار و جامعه، مؤسسه کار و تأمین اجتماعی، شماره  109، صص، 108-101.
 
Arcade, J, Godet, M, Meunier, F. Roubelat, F (1999). Structural analysis with the MICMAC method & Actor's strategy with MACTOR method, Futures Research Methodology, American Council for the United Nations University: The Millennium Project (1999).
https://www.bibsonomy.org/bibtex/2fc144b0abe917df0776bae426b650ee9/kamil205.
Benedetto, G, Carboni, D, Corinto, G, L. (2016). Governance of Sustainable Tourism in a Vast Area Surrounding a National Park, Procedia Environmental Sciences 32, 38 – 48.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1878029616001365.
Bramwell, B., Higham, J., Lane, B., & Miller, G. (2017). Twenty-five years of sustainable tourism and the Journal of Sustainable Tourism: Looking back and moving forward. Journal of Sustainable Tourism, 25(1), 1–9.
https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09669582.2017.1251689.
Graymore, M. L., Sipe, N. G., & Rickson, R. E. (2010). Sustaining human carrying capacity: A tool for regional sustainability assessment. Ecological Economics, 69(3), 459–468.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0921800909003255.
Guan, D, Gao, W, Su, W, Li, H., & Hokao, K. (2011). Modeling and dynamic assessment of urban economy - resource - environment system with a coupled system dynamics - geographic information system model. Ecological Indicators, 11(5), 1333–1344.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1470160X11000410.
Helm, R. (2005). The future according to Frederik Lodewijk Polak: finding the roots of contemporary futures studies Futures, 37(6), 505-519.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0016328704001570.
Pan, S.-Y., Gao, M., Kim, H., Shah, K. J., Pei, S.-L., & Chiang, P.-C. (2018). Advances and challenges in sustainable tourism toward a green economy. Science of the Total Environment, 635, 452–469.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S004896971831194X.
Panyik, E. (2015). Rural tourism governance: determinants of policy-makers’support for tourism Development, Tourism Planning & Development, 12(1), 48-72.
https://www.researchgate.net/publication/279977806_Rural_Tourism_Governance_Determinants_of_Policy-makers%27_Support_for_Tourism_Development.
Rakodi, C (2001). Forget planning, put politics first? Priorities for urban management in developing countries, Jurnal International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 3(3), 209-233.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0303243401850297.
Ruhanen, L. Weiler, B. Moyle, B. D. McLennan, C.-l. J. (2015). Trends and patterns in sustainable tourism research: A 25-year bibliometric analysis. Journal of Sustainable Tourism, 23(4), 517–535.
https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09669582.2014.978790.
Saveriades, A. (2000). Establishing the social TCC for the tourist resorts of the east coast of the Republic of Cyprus. Tourism Management, 21(2), 147–156.
https://www.researchgate.net/publication/223807502_Establishing_the_Social_Tourism_Carrying_Capacity_for_the_Tourist_Resorts_of_the_East_Coast_of_the_Republic_of_Cyprus.
Shahzad, S. J. H., Shahbaz, M., Ferrer, R., & Kumar, R. R. (2017). Tourism-led growth hypothesis in the top ten tourist destinations: New evidence using the quantile-onquantile approach. Tourism Management, 60, 223–232. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0261517716302552.
Sobirov, B. (2018).  The concept of the tourist economic zone. Case of Uzbekistan, WSN, 98, 34-45.
UNDP (2000). Good Governance and Sustainable Human Development: A UNDP Policy Document New York.
https://www.undp.org/content/undp/en/home.html.
UNWTO (2019). International Tourism Highlights, International tourism continues to outpace the global economy.
https://www.unwto.org/.
Urban Task Force (1999). Toward an Urban Renaissance, E & FN, Spon, London.
https://www.worldcat.org/title/towards-an-urban-renaissance-final-report-of-the-urban-task-force-chaired-by-lord-rogers-of-riverside/oclc/630109958.
Wang, J, Huang, X, Gong, Z, Cao, K. (2020). Dynamic assessment of tourism carrying capacity and its impacts on tourism economic growth in urban tourism destinations in China, Journal of Destination Marketing & Management, 15, 1-15.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2212571X19300228.
Wearing, S. L. Stevenson, D. Young, T. (2010). Tourist cultures: Identity, place and the traveller. Thousand Oaks: SAGE.
https://sk.sagepub.com/books/tourist-cultures.
Yao, J. Fotheringham, A. S. (2016). Local spatiotemporal modeling of house prices: A mixed model approach. The Professional Geographer, 68(2), 189– 201.
https://www.researchgate.net/publication/279250968_Local_Spatiotemporal_Modeling_of_House_Prices_A_Mixed_Model_Approach.