تأثیر اعتبارات خُرد بر توانمندسازی، اشتغال‌زایی و کاهش فقر در جوامع محلی (نمونۀ موردی: بخش احمدی، شهرستان حاجی‌آباد هرمزگان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، عضو هیات علمی جهاددانشگاهی

2 استادیار، عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاددانشگاهی

3 عضو سازمان تجاری سازی فناوری و اقتصاد دانش بنیان جهاددانشگاهی

چکیده

اعتبارات خُرد، به‌عنوان یکی از راهکارهای توانمندسازی، اشتغال‌زایی و کاهش فقر در کشورهای درحال‌توسعه معرفی شده است. در ایران تأمین مالی خُرد یا ایجاد صندوق‌های توان‌افزایی به روش‌های گوناگون و از سوی نهادها و سازمان‌های مختلف در مناطق روستایی و محروم پیگیری و اجرا شده است. این مقاله به بررسی تأثیر اعتبارات خُرد بر توانمندسازی، اشتغال و کاهش فقر در جامعۀ محلی بخش احمدی پرداخته است. در این پژوهش از پارادایم اثبات‌گرایی بهره برده شده است. ابزار گردآوری اطلاعات میدانی توسط پرسشنامه و روش تحلیل داده‌های جمع‌آوری‌شدۀ آزمون T تک‌نمونه‌ای و ماتریس همبستگی آمار استنباطی است. جامعۀ هدف 2579 نفر از اعضای صندوق توان‌افزایی وابسته به بنیاد علوی در 30 روستای بخش احمدی شهرستان حاجی‌آباد استان هرمزگان بوده است. نتایج بیانگر آن است که صندوق‌های اعتباری خُرد در فقرزدایی با میانگین 62/3، در توانمندسازی و اشتغال‌زایی با میانگین 52/3 و 44/3 بالاتر از حد نظری میانگین مؤثر واقع شده است. ضریب همبستگی 462/0 بین توانمندسازی با توسعۀ جامعه محلی وجود دارد و بین مؤلفۀ‌ فقرزدایی با توسعۀ ضریب همبستگی 451/0 برقرار است. همچنین ضریب همبستگی بین مؤلفۀ اشتغالزایی و توسعه 474/0 است. درنهایت نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که رابطۀ معنی‌داری بین مؤلفه‌های مورد بررسی و توسعۀ جامعۀ محلی وجود دارد و صندوق‌های اعتباری نقش مؤثری در توسعۀ روستاهای مورد بررسی داشته‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Microcredit on Empowerment, Job Creation and Poverty Reduction in the Development of Local Communities (Case Study: Ahmadi district, Hajiabad, Hormozgan)

نویسندگان [English]

  • Behroz Badkoo 1
  • Mohammad Ghasemisiani 2
  • Ali Ranjbaraki 2
  • Mohammad Shambayati 3
  • Ahmad Shakiba 2
1 Assistant professor, member of the academic staff of Jihad University.
2 Assistant professor, member of the academic staff of Jihad University Humanities and Social Studies Research Institute.
3 Member of Jihad University's Organization for Commercialization of Technology and Knowledge Economy.
چکیده [English]

Microcredits have been introduced as one of the solutions for empowerment, job creation and poverty reduction in developing countries.In Iran, micro financing or creation of empowerment funds has been pursued and implemented in various ways by various institutions and organizations in rural and deprived areas.. In recent years, the Alavi Foundation has tried to reduce poverty, job creation and empowerment in rural areas by entering deprived areas and creating a suitable empowerment plan to create a protest fund. The purpose of this study is to investigate the role of the Empowerment Fund in the local community. In this research, the paradigm of positivism has been used. The tool for collecting field information is the questionnaire and the method of analyzing the collected data is the one-sample T-test and the correlation matrix of inferential statistics. The target community was 2579 members of the empowerment fund affiliated to the Alavi Foundation in 30 villages of Ahmadi section of Hajiabad city of Hormozgan province.The results show that the micro-credit fund is in the poverty line with an average of 3.62 and in empowerment and job creation with an average of 3.52 and 3.44 is within the allowable and effective limits. Also, the results of a correlation coefficient of 0.462 between the component of empowerment with the development of local community have shown that there is a correlation of 0.451 between the component of poverty alleviation and poor development and a correlation of 0.474 between the component of job creation and poor development. Finally, the data revealed that there is a meaningful relationship between these factors and the development of rural areas and the seats have played an effective role in the development of the target villages.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Empowerment
  • Poverty Alleviation
  • Employment
  • Local Community
  • Ahmadi district
ازکیا، مصطفی؛ حسین ایمانی جاجرمی. (1385). بررسی‌های جامعه‌شناختی عوامل کارایی شوراهای اسلامی شهر، نشریۀ علوم اجتماعی،‌ دانشگاه علامه طباطبایی،  دورۀ 26، شمارۀ 26، صص 11-17.https://jnoe.ut.ac.ir/article_14914.html
افتخاری،  عبدالرضا رکن الدین، خلیفه، ابراهیم، پورطاهری، مهدی و عبدالرضا رحمانی فضلی (1395)، تحلیل الگوی مدیریت برنامه‌ریزی فضایی مناطق روستایی در ایران مورد مطالعه: طرح‌های هادی مناطق روستایی استان تهران، برنامه‌ریزی و آمایش فضا، دانشگاه اهر، دوره 20 پاییز 1395 شماره 3 (پیاپی 93)، صص 61-104.http://ensani.ir/fa/article/368112/
بریمانی، فرامرز؛ نیک‌منش، زهرا؛ سهیلا خداوردی. (1391). بررسی نقش اعتبارات خُرد در توانمندسازی روستایی، نمونۀ موردی دهستان لکستان شهرستان سلماس، اقتصاد فضا و توسعۀ روستایی، دانشگاه خوارزمی،‌ شمارۀ 1، صص 69-82.https://c4i2016.khu.ac.ir/serd/browse.php?a_id=1562&slc_lang=fa&sid=1&printcase=1&hbnr=1&hmb=1
حسن‌زاده، علی؛ ارشدی، علی. (1384). نقش اعتبارات خُرد در توسعۀ روستایی، مجموعه مقالات سیزدهمین کنفرانس سیاست‌های پولی و ارزی، تهران، پژوهشکدۀ پولی و بانکی بانک مرکزی ج.ا.ا، اول، پاییز.http://eghtesad.iict.ac.ir/article_16628.html
حیدری ثانی، علیرضا؛ دانشورکاخکی، محمود، شاهنوشی، ناصر؛ صبوحی صابونی، محمود. (1399). تحلیل اثرات اعتبارات خُرد بر مؤلفه‌های توسعۀ پایدار روستایی: به‌کارگیری رهیافت رگرسیون جورسازی براساس نمرۀ تمایل و الگوریتم بوت‌استرپ، نشریۀ اقتصاد کشاورزی (اقتصاد و کشاورزی)، دانشگاه تهران،‌ دورۀ 14، شمارۀ 1، صص 51-93.https://profdoc.um.ac.ir/paper-abstract-1082652.html
خداوردی‌لو، سهیلا. بریمانی، فرامرز. (1390). بررسی نقش اعتبارات خُرد در توانمندسازی زنان روستایی، مطالعۀ موردی دهستان لکستان شهرستان سلماس،‌ فصلنامۀ اقتصاد فضا و توسعۀ روستایی،‌ دانشگاه خوارزمی، سال اول،‌ شمارۀ اول،‌ صص 69-82.https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1062716
رحمانی، مریم. (1389). نقش شبکۀ خُرد وام‌دهی در توانمندسازی زنان، مورد مطالعه: روستای پشت‌رود بم، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان، دانشگاه اجتماعی.https://elmnet.ir/article/10431304-29310
رضایی گیوشاد، طوبی. (1387). بررسی نقش صندوق‌های اعتباری خُرد برتوانمندسازی جامعۀ محلی، مطالعۀ موردی پروژه ترسیب کربن روستای حسین‌آباد خراسان جنوبی، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.
رضوانی، محمدرضا؛ دربان آستانه، علیرضا؛ احمدآبادی، حسن. (1394). تحلیل اثرات اعتبارات خُرد بر پایداری اقتصاد روستایی، مورد مطالعاتی، اعتبارات خُرد صندوق کارآفرینی امید در شهرستان نیشابور، مجلۀ جغرافیا و توسعۀ ناحیه‌ای، دانشگاه فردوسی مشهد،  شمارۀ 13، پیاپی 24، ص 209- 233.https://jgrd.um.ac.ir/article_31282.html
ساعی، مهدیه؛ ضیایی، سامان. (1395). بررسی اثر صندوق‌های اعتباری خُرد بر کاهش فقر، ایجاد درآمد و اشتغال در استان کرمان، مجلۀ تحقیقات اقتصاد و توسعۀ کشاورزی ایران، دانشگله تهران،‌ دورۀ دوم، شمارۀ 47، صص 227- 235.https://www.magiran.com/paper/1594976
سعدی، حسن؛ عرب مازار، عباس. (1385). بانک کشاورزی و حمایت مالی از زنان سرپرست خانوار روستایی، نگاهی به طرح حضرت زینب کبری(س)، بانک و کشاورزی, صص 9-33.https://www.sid.ir/paper/
صالحی، مجتبی، رحیمیان، مهدی، غلامرضایی، سعید (1395)، تحلیل چالش های صندوق‌های اعتبارات خرد زنان روستایی در استان لرستان، فصلنامه پژوهش های ترویج و آموزش کشاورزی ، دانشگاه ازاد اسلامی واحد علوم تحقیقات،‌ دوره 10، شماره 2، پیاپی 38.https://www.sid.ir/paper/189866/
شاه‌ولی،‌ منصور؛ عاطفه ملکیان. (1392). طراحی الگوی ارتباطی و اطلاع‌رسانی برای توانمندسازی زنان عضو صندوق اعتبارات خُرد روستای لپویی استان فارس با پارادایم توحیدمحور،‌ فصلنامۀ روستا و توسعه،‌ وزارت جهادکشاورزی،‌ سال هفدهم، شمارۀ 3، صص 43- 68.http://ensani.ir/fa/article/344071
طالب،‌ مهدی؛ نجفی اصل، زهره. (1386). پیامد اعتبارات خُرد روستایی بر توانمندسازی اقتصادی زنان سرپرست خانوار: نگاهی به نتایج طرح حضرت زینب کبری(س) در روستاهای بویین‌زهرا،‌ فصلنامۀ روستا و توسعه، وزارت جهاد کشاورزی، دورۀ دهم، شمارۀ 3، صص 1-25.http://rvt.agri-peri.ac.ir/article_59297.html
عبدی، عرفان؛ تقدیسی، احمد؛ توکلی، جعفر. (1400). ارزیابی اثر اعتبارات خُرد دولتی بر ابعاد اقتصادی کارآفرینی و اشتغال پایدار روستایی شهرستان جوانرود، استان کرمانشاه، فصلنامۀ برنامه‌ریزی منطقه‌ای، دانشگاه آزاد اسلامی مرودشت،‌ سال یازدهم، شمارۀ 42، مرودشت: صص 119- 136.https://qjsd.atu.ac.ir/article_11190.html
فقیری، مژگان؛ زرافشانی، کیومرث؛ بیگی، علی. (1393). بررسی تأثیر صندوق‌های اعتبارات خُرد بر توانمندسازی زنان روستایی استان کرمانشاه، فصلنامۀ روستا و توسعه، وزارت جهادکشاورزی،‌ شمارۀ 17، صص 1-22.https://www.sid.ir/paper/498904/fa
قاسمی، مریم؛ میترا یاراحمدی. (1398). بررسی نقش صندوق کارآفرینی امید در توسعۀ کسب‌وکارهای کوچک در نواحی روستایی، مطالعۀ موردی: روستاهای شهرستان کاشمر، دوفصلنامۀ جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، دانشگاه تبریز،‌ سال نهم، شمارۀ 1، صص 219- 242.https://profdoc.um.ac.ir/paper-abstract-1079354.html
قاسمی ، مریم،‌ احمدی، ‌سودابه (1399)، تحلیل جایگاه روستا در مصوبات هیات دولت ایران بعد از انقلاب اسلامی (مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل محتوا) پژوهشنامه انقلاب اسلامی،‌ دوره 10،‌ شماره 35.https://journals.basu.ac.ir/article_3620.html
قدیری معصوم، مجتبی؛ احمدی، افسانه. (1393). سازه‌های مؤثر بر موفقیت صندوق‌های اعتبارات خُرد در توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی شهرستان فیروزکوه، فصلنامۀ پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دانشگاه تهران،‌ دورۀ چهل‌وهفتم، شمارۀ 4، صص 759- 772.https://jhgr.ut.ac.ir/article_52462.html
قنبری، یوسف؛ نوری، راضیه. (1396). ارزیابی نقش کمیتۀ امداد امام خمینی در توسعۀ اشتغال پایدار روستاها، فصلنامۀ اقتصاد اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، دورۀ شانزدهم، شمارۀ 64، صص 117- 146.http://eghtesad.iict.ac.ir/article_24104.html
محقق‌نیا، محمدجواد؛ علی اکبری باوفا گلیان. (1396). شناسایی عوامل مؤثر بر تأمین مالی خُرد در ایران، پژوهشنامۀ اقتصادی، دانشگاه علامه طباطبایی،‌ سال هفدهم، شمارۀ 2،‌ پیاپی 165، صص 198- 241.https://joer.atu.ac.ir/article_7851.html
معظمی، میترا؛ حیدری، طائفه. (1385). بررسی پوشش و پایداری برنامه‌های اعتبار خُرد، مطالعۀ موردی صندوق اعتباری خُرد برای زنان روستایی، مجموعه مقالات همایش اعتبارات خُرد توسعۀ روستایی و فقرزدایی، تهران، صص 309- 329.https://www.sid.ir/search/journal/paper
میرگل، احمد؛ میرگل، سمیه. (1395). نقش صندوق کارآفرینی امید در ایجاد اشتغال برای زنان سرپرست خانوار تحت پوشش کمیتۀ امداد امام خمینی، همایش ملی شرکت‌های دانش‌بنیان فرصت‌ها و چالش‌ها و نقش آن در توسعۀ پایدار کشور، چابهار، دانشگاه پیام نور سیستان و بلوچستان.https://civilica.com/doc/714627/
نظری، عبدالحمید؛ عادلی، جواد. (1390). مقایسۀ اثربخشی اعتبارات خُرد بر اقشار جامعۀ روستایی در نواحی کوهستانی و دشتی شهرستان آزادشهر، فصلنامۀ علمی- پژوهشی انجمن جغرافیایی ایران، دانشگاه تهران،‌ دورۀ جدید، سال نهم، شمارۀ 31، ص -191-214.https://www.sid.ir/paper/150478/fa
نظریان، زهرا، مقدم،‌ کبری (1392)،  بررسی عوامل موثر بر رشد کارآفرینی در کسب و کارهای کوچک(SMEs) دانش بنیان مستقر در پارک علم و فناوری استان گیلان ، نشریه صنعت و دانشگاه،‌دانشگاه صنعتی امیرکبیر، پاییز و زمستان 1392 شماره21-22.https://elmnet.ir/author
Ali Al-shami et al (2017), The effect of microfinance on women’s empowerment: Evidence from Malaysia, Asian Journal of Women's Studies 22(3):318-337.https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/12259276.2016.1205378
Alsop, Ruth, Frost, Bertelsen, Mette & Holland, Jeremy (2006). Empowerment in Practice: From Analysis to Implementation. world bank.https://books.google.com/books
Barens, Carolyn and Erica Keogh (1999). An Assessment of the Impact of Zambuko's Micro-Enterprise Program in Zimbabwe: Baseline Finding, USAID AIMS Project Brief 23. ashington. D. C. USAI.https://pdf.usaid.gov/pdf_docs/PNACF380.pdf
Drèze J. and Sen, A.K.( 2013). An Uncertain Glory, India and Its Contradictions. Penguin.https://aud.ac.in/uploads/1/admission/admissions2016/Reading%201.pdf
Dunn, W. (1997) The Impact of Sensory Processing Abilities on the Daily Lives of Young Children and Their Families: A Conceptual Model. Infants & Young Children, 9, 23-35. https://doi.org/10.1097/00001163-199704000-00005
Escap, L, (1996), Form Citizen Participation to Community Empowerment, AmericanJournal of Community Psycholoqy, October 1995, Volume 23, Lssue 5, P657-676.https://aud.ac.in/uploads/1/admission/admissions2016/Reading%201.pdf
Fasoranti, M. M. (2017). The influence of micro-credit on poverty alleviation among rural dwellers: A case study of Akoko North West Local Government Area of Ondo State. African Journal of Business Management, 4(8), 1438-1446.https://academicjournals.org/article/article1380734730_Fasoranti.pdf
Hulme D. & P. Mosley (1996). Finance against Poverty. London: Routledge.https://www.scirp.org/
IFAD, (2003), PROGRAMME OF WORK AND ADMINISTRATIVE BUDGET OF IFAD FOR 2003, Rome, 10-11 December.https://webapps.ifad.org/members/eb/77/docs/EB-2002-77-R-5.pdf
Karlan, Ho Le Phi., (2003), The Role of Social Capital to Access Rural Credit: A case study at Dinh Cu and Van Quat Dong village in coastal of Thua Thien Hue province- Vietnam,
Department of Urban and Rural Development, Swedish University of Agricultural sciences, MasterThesis No 56.https://stud.epsilon.slu.se/2543/
Kellett, Nicole Coffey (2009). Empowering women: Microfinance, development, and relations of inequality in the south central Peruvian highlands (Ph.D. thesis). Philosophy Anthropology, The University of New Mexico.https://www.academia.edu/1339265
Khandker, Shahidur R. (1998). Fighting Poverty with Microcredit: Experience in Bangladesh. New York: OxfordUniversity Press.https://documents1.worldbank.org/
Lavoic, M. (2002): Women and Microcredit in Vietnam, Anthropology department, Laval university.
https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=07ef69e5c50d35bdfe4870596a8fd46ca6162740
Maclsaac. N,(1997) The role of Microcredit in Poverty Reduction and promoting Gender Equity, South Asia Partnership Canada, June 12.http://gadguatemala.weebly.com
Morduch, Jonathan. (1998). Does Microfinance Really Help the Poor?: New Evidence from Flagship Programs in Bangladesh. Unpublished Manuscript. Cambridge. MA: Department of Economics and HIID. Harvard University.http://www.c3l.uni-oldenburg.de/cde/OMDE625/Sen/Sen-intro.pdf
Montgomery, Heather; Weiss, John. 2005. Great Expectations: Microfinance and Poverty Reduction in Asia and Latin America.https://www.adb.org/sites/default/files/publication/157174/adbi-rp63.pdf
Park, A. and C. Ren (2011). Microfinance with Chinese Characteristics. World Development, Vol. 29. No.1. pp:39-62.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0305750X00000875
Phan, C. T., Sun, S., Zhou, Z. Y., & Beg, R. (2019). Does microcredit increase
household food consumption? A study of rural Vietnam. Journal of Asian
Economics, 62: 39-51.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1049007818302549
Pitt, Mark M. and Shaidur R. Khndker (1996). Household and Intrahousehold Impact of the Grameen Bank and Similar Targeted Credit Programs in Bangladesh. World Band Discussion Paper 320. Washington D. C.World Bank.https://elibrary.worldbank.org/doi/abs/10.1596/0-8213-3594-4
Pitt, Mark M.; Khandker, and J. Cartwright (2003). Dose Micro-Credit Empower Women? Evidence from Bangladesh. World Bank Policy Research Working Paper 2998. Washington D.C.: World Bank.https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=636360
Salwa, A. H. F., Azahari, A. M.)2013(, Success Factors of Successful Microcredit Entrepreneurs: Empirical Evidence from Malaysia, International Journal of Business and Social Science, Vol. 4, No. 5, PP. 153-159.https://www.researchgate.net/profile/Joni-Borhan-2
Sen, A. (1999). Development as freedom. Oxford: Oxford University Press.
Schreiner, M. (1999) Self-Employment, Microenterprise, and the Poorest Americans, Social Service Review, Vol. 73, No. 4, pp. 496–523https://www.researchgate.net/publication/249162808