ارزیابی و تحلیل مؤلفه های مسکن پایدار در شهر کرکوک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموختة کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

3 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

چکیده

مسکن به­عنوان یکی از کاربری­های مهم شهری است. در واقع مسکن، به­عنوان یک مفهوم بنیادین، در ابتدا به­مثابه یک واحد فیزیکی تعریف­می‌شود که فضایی مشخص و محدود برای سکونت فراهم می‌آورد؛ اما مسکن دارای ابعاد دیگری هم هست؛ در خانه است که افراد احساس امنیت، آرامش و صمیمیت را تجربه­می‌کنند و هویت فردی و اجتماعی خود را شکل­می‌دهند. مسکن پایدار، نه­تنها به جنبه‌های فیزیکی مسکن، بلکه به ابعاد اجتماعی، اقتصادی و زیست ­محیطی آن نیز توجه­دارد. هدف این تحقیق، ارزیابی مؤلفه­های مسکن پایدار در شهر کرکوک است. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و از نظر هدف نیز کاربردی می‌باشد. برای جمع‌آوری داده‌ها، از روش کتابخانه­ای و پیمایشی استفاده شده است. برای تجزیه­وتحلیل داده­ها نیز از نرم­افزار «SPSS» و از آزمون­های آماری «کلموگروف اسمیرنوف»، «تی­ تک­نمونه­ای» و «رگرسیون گام­به­گام» استفاده­شد. نتایج حاصل از بررسی مؤلفه­های مسکن پایدار در شهر کرکوک، نشان­دهندة این است که مؤلفة دسترسی با میانگین 94/2 دارای بیش­ترین رتبه بوده است و بعد از آن، مؤلفة اقتصادی در رتبة دوم با میانگین  83/2، اجتماعی در رتبة سوم با میانگین 65/2 و مؤلفة کالبدی با میانگین 51/2 در رتبة چهارم قراردارد و در نهایت، مؤلفة زیست­محیطی با میانگین 42/2 آخرین رتبه را به­خود اختصاص داده است. نتیجة آزمون «رگرسیون گام­به­گام» نشان­داد که مؤلفة زیست­محیطی با بتای 301/0 بیشترین تأثیر و مؤلفة اقتصادی با  بتای 205/0 کمترین تأثیر را بر وضعیت مسکن پایدار شهر کرکوک دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Evaluation and Analysis of Sustainable Housing Components in Kirkuk City

نویسندگان [English]

  • Samir Ahmad Aziz 1
  • Omid Mobaraki 2
  • Ebrahim Sami 3
1 Master's degree in Geography and Urban Planning, University of Maragheh, Iran
2 Associate Professor, Department of Geography and Urban Planning, University of Maragheh,, Iran
3 Assistant Professor, Department of Geography and Urban Planning, University of Maragheh,, Iran
چکیده [English]

Housing is one of the important urban uses. Housing, as a fundamental concept, is initially defined as a physical unit that provides a specific and limited space for residence. But housing also has other dimensions; it is at home that people experience a sense of security, peace, and intimacy and form their individual and social identity. Sustainable housing pays attention not only to the physical aspects of housing, but also to its social, economic, and environmental dimensions. The purpose of this research is to evaluate the components of sustainable housing in the city of Kirkuk. The research method is descriptive-analytical and is also practical in terms of purpose. Library and survey methods were used to collect data. SPSS software and one-sample t-tests, stepwise regression, and one-way analysis of variance were used to analyze the data. The results of examining the components of sustainable housing in the city of Kirkuk indicate that; The accessibility component had the highest rank with an average of 2.94, followed by the economic component in second place with an average of 2.83, the social component in third place with an average of 2.65, the physical component with an average of 2.51, and finally the environmental component with an average of 2.42. The result of the stepwise regression test showed that the environmental component with a beta of 0.301 has the highest impact and the economic component with a beta of 0.205 has the lowest impact on the sustainable housing situation in Kirkuk

کلیدواژه‌ها [English]

  • Assessment
  • Housing
  • Sustainable Development
  • Sustainable Housing
  • Kirkuk City

مراجع

احـدنژادروشـتی، محسن؛ مرادی­مفرد، سمیرا. (1392). نقش استراتژی توسعة شهری در سیاست­های تأمین مسکن گروه­های کم­درآمد شهری (مورد مطالعه: ناحیة صفرآباد و بیسیم شهر زنجان). فصلنامة برنامه­ریزی منطقه­ای، شماره 4، دوره 3.SID. https://sid.ir/paper/230726/fa
ثائر فیلی، حسین. (2021). بحران مسکن در عراق. مجله شعوب­العراقیه، شماره 37، اوت 2011، شبکه اطلاعات بین‌المللی.
حبیبی، محسن. (1392). آموزش کاربردی نرم‌افزار «SPSS»، ناشر پایگاه اینترنتی پارس­مدیر، ویرایش سوم.https://www.scribd.com
حکمت‌نیا، حسن؛ پاک­گوهر، علیرضا؛ باقری­کشکولی، علی.  (1400). دستیابی به مسکن پایدار با رویکرد تحلیل شاخص‌‌های کالبدی، اجتماعی و اقتصادی؛ مطالعة موردی: شهر سیرجان. فصلنامة علمی پژوهش­های بوم­شناسی شهری، 12،شماره 4 (پیاپی 25))، 1-18.doi: 10.30473/grup.2022.8745.
زیاری، سمیه؛ فرهودی، رحمت­اله؛ پوراحمد، احمد؛ حاتمی­نژاد، حسین. (1397). بررسی و تحلیل مسکن پایدار در شهر کرج، نشریه جغرافیا و توسعه، دوره 16، شماره 52. 141-156.doi: 10.22111/GDIJ.2018.4119
طهماسبی­مقدم، حسین؛ احدنژادروشتی، محسن؛ تیموری، اصغر. (1399). تحلیل فضایی شاخص‌های کمّی و کیفی مسکن در نواحی شهری با رویکرد مسکن پایدار (مطالعۀ موردی: شهر زنجان). جغرافیای اجتماعی شهری، 7(1)، 255-271.doi:  10.22103/JUSG.2020.2014
فنی، زهره؛ کوزه­گر، لطفعلی؛ سامانی­مجد، علی.  (1399). تحلیل تطبیقی شاخص­های مسکن پایدار در بافت قدیمی و نوساز شهری (مورد مطالعه: بافت محله­های اتابک و پونک تهران). فصلنامه­علمی­پژوهش و برنامه­ریزی­شهری، دوره 11، شماره پیاپی 42، 137-152.doi:  20.1001.1.22285229.1399.11.42.10.1
محمدی سرین دیزج، مهدی؛ سلامتی گبلو، شهرام؛ مهاجری نعیمی، لیلا.  (1402). ارزیابی میزان پایداری اجتماعی مسکن در سکونتگاه‌های غیررسمی؛ نمونۀ موردی: شهر اردبیل. جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای، 46 (13).doi:  10.22111/GAIJ.2023.41846.3010
مرصوصی، نفیسه؛ علی­اکبری، اسماعیل؛ سفاهن، افشین؛ بوستان­احمدی، وحید. (1400). تحلیل فضایی شاخص­های کالبدی مسکن با تأکید بر شهر عادل (مطالعة موردی: مناطق 22گانة کلان­شهر تهران). فصلنامه پژوهش و برنامه­ریزی شهری، 12 (45)، 21-36.SID. https://sid.ir/paper/1000018/fa
مروان­عمر، یاسمن. (1403). سنجش گستردگی شهری و تأثیر آن بر تغییرات کاربری اراضی شهر کرکوک با استفاده از GIS و RS، پایان­نامة کارشناسی­ارشد، گروه جغرافیا و برنامه­ریزی شهری، دانشگاه مراغه.
میرکتولی، جعفر. (1395). سنجش وضعیت پایداری شاخص­های کالبدی مسکن در راستای ارتقای توسعة سکونتگاه­های شهری (مطالعة موردی: شهر گرگان)، نشریة مطالعات نواحی شهری دانشگاه شهید باهنر کرمان، سال سوم، شمارة 4. صص112-125.doi: 10.22103/JUAS.2017.1783
یزدانی، محمدحسن؛ درخشان، حسین؛ پاشازاده، اصغر؛ زادولی، فاطمه. (1399). ارزیابی شاخص­های پایداری مسکن قابل استطاعت (مورد مطالعه: شهر اردبیل). فصلنامه علمی-پژوهشی برنامه­ریزی منطقه­ای12(46).180-193.doi:  10.30495/JZPM.2022.5376
 Adabre, M. A., Chan, A. P., & Darko, A. (2022). Interactive effects of institutional, economic, social and environmental barriers on sustainable housing in a developing country. Building and Environment, 207, 108487.https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2021.108487
Abdulla, H. M., & Ibrahim, M. A. (2023). The Impact of Urban Spatial Plan on Land Value: An Approach System to Relating Space Syntax Premises to the Land Price. Sustainability, 15(9), 7239.https://doi.org/10.3390/su15097239
Ali, C. H., Roy, D., Amireche, L., & Antoni, J. P. (2023). Development of a Cellular Automatabased model approach for sustainable planning of affordable housing projects: an application case study in Algiers. Land Use Policy, 125, 106468.https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2022.106468
Mlecnik, E (2013). Innovation Development for Highly Energy-Efficient Housing, Delft University Press
Nainggolan, S., Dewi, O.,&  Panjaitan, T (2020). 10 criteria of sustainable housing: A literature review, advances in social science, education and humanities research, volume 475.https://doi.org/10.2991/ASSEHR.K.201009.005
Edwards, B.; Torrent, D. (2014). Sustainable Housing (Principles and Practice). Today's Managers Publishing. Translated by: Mahmood Shourche, First Edition, Tehran.
Bhanye, J.; Shayamunda, R.H.; Mpahlo, R.I.; Matamanda, A & Kachena, L. (2023). Land politics and settlers’ responses to land tenure under threat in emerging peri-urban spaces in Zimbabwe. Land Use Policy, 135, 106945.https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2023.106945

Haseeb, Q (2022). The development of the City of Kirkuk according to strategies for sustainable development, Periodicals of Engineering and Natural Sciences, Vol. 8, No. 2, pp.1035-1048.https:// doi.org/10.21533/pen.v8.i2.1128

Debrah, J., Belikow, A., Palacios, M. S., & El-Geneidy, A. (2020). Whose express access? Assessing the equity implications of bus express routes in Montreal, Canada. Journal of Transport and Land Use, 15(1), 35-51.https://doi.org/10.5198/jtlu.2022.1879
Onanuga, O. A., & Oviasogie, C. A. (2019). Sustainable housing: a preferred approach to the request of housing facility in Nigeria. Journal of Environmental Protection, 10(02), 337.doi:10.4236/jep.2019.102019
Karates, C (2015). Affordable and sustainable housing in Rwanda. Sustainability, 13(8), 4188.  https://doi.org/10.3390/su13084188
Gallent, N.; Robinson, S. (2011). Local perspectives on rural housing affordability and implications for the localism agenda in England. Journal of Rural Studies, 27, 297-307.https://doi.org/10.1016/j.jrurstud.2011.05.004
United Nations Human Settlements Program (UN-Habitat) (2015). Sustainable Housing for Sustainable Cities: A Policy Framework for Developing Countries.https://unhabitat.org/sustainable-housing
Kim, J.-S.; Kim, J.-M. (2017). The Relation between Housing Needs and Housing Function According to the Maslow’s Theory of Needs. KIEAE Journal, 17, 13–19.doi:10.12813/kieae.2017.17.4.013
Kibert, C. J. (2021). Sustainable construction: Green building design and delivery. Wiley.
Saliu, I.,Akiomon, E (2022). sustainable housing in developing countries: A reality or a mirage, Interested in publishing with us?Contact book.department@intechopen.com.
جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای
دوره 16، شماره 59
تیر 1405
صفحه 57-86

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 20 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری: 16 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش: 03 اسفند 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار