بازآفرینی شهری با رویکرد بهبود نقاط کسب‌وکار (نمونۀ موردی: محلۀ راسته کوچۀ تبریز)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد طراحی شهری، دانشکده عمران، دانشگاه تبریز، تبریز ایران

2 دانشیار گروه مهندسی معماری، دانشکده عمران، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 استادیار گروه توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.

چکیده

در طول زمان بسیاری از شهرها به دلایل مختلف ایجاد و پس از مدتی متروک شده‌اند. امروزه این نتیجه دریافت شده است که تنها عامل کالبدی نمی‌‌تواند برای حل این مشکل مؤثر باشد و عوامل دیگری ازجمله عوامل اقتصادی نیز در این رابطه اثرگذار است. بازآفرینی شهری ازجمله مهم‌ترین اقدامات مؤثر در این زمینه است که با مباحث گسترده‌‌ای همچون اقتصاد رقابتی و کیفیت زندگی سروکار دارد. محلۀ راسته کوچه از محلات قدیمی و مرکزی شهر تبریز است که با مسائل و مشکلات اقتصادی، کالبدی و اجتماعیِ متعدد دست به گریبان است. در این مطالعه، براساس رویکرد بهبود نقاط کسب‌وکار از ابزارهای طراحی شهری ازجمله ارزیابی نقشه‌‌های وضع موجود و روش ارگون به‌منظور بازآفرینی شهری در این محله استفاده شد. با کمک این ابزارها، روش اجرای این رویکرد در محلۀ راسته کوچه نشان داده و درنهایت پروژه‌‌های عام و خاصی برای محله در نظر گرفته شد. پروژه‌‌های عام همانند تغییر عرض معابر، نورپردازی، ساماندهی سیما و منظر، تغییر کف‌سازی و پروژه‌‌های خاص همانند توسعۀ مراکز محله، نمایشگاه گل و گیاه و ساماندهی رود-دره مهران‌‌رود برای محله در نظر گرفته شد؛ بنابراین به نظر می‌رسد که با اجرای عملیاتی رویکرد مورد استفاده در این مطالعه مزایای متعددی ازجمله ایجاد بنگاه‌های اقتصادی متناسب با مقیاس محله و ساماندهی معابر محله به‌دست خواهد آمد که در صورت وجود چرخۀ اقتصادی و در پی آن افزایش جمعیت نیز تمایل به سایر تغییرات مثبت در محله افزایش می‌یابد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Urban Regeneration by Business Improvement Point Approach (Case Study: Raste-Kuche Neighborhood of Tabriz)

نویسندگان [English]

  • Sepideh Zeidi 1
  • Rahmat Mohammadzadeh 2
  • Alireza Alipour 3
1 Master of Urban Design, Faculty of Civil Engineering, University of Tabriz, Tabriz, Iran.
2 Associate Professor, Architectural Engineering Department, Faculty of Civil Engineering, Tabriz University, Tabriz, Iran.
3 Assistant Professor, Rural Development Department, College of Agriculture, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran.
چکیده [English]

Throughout history, many cities have been built for various reasons and abandoned after a while. Among these factors, we can mention the economic factor. This factor can be effective both in the deterioration of an urban fabric and in solving the problem of these areas. Today, it has been concluded that only the physical factor cannot be effective in solving its problems. Urban regeneration is one of the most important effective measures in this field, which deals with broad topics such as competitive economy and quality of life. Raste Kuche neighborhood is one of the old and central neighborhoods of Tabriz city, which is struggling with many economic, physical and social issues and problems. In this study, based on the approach of improving business points, urban design tools such as the evaluation of existing condition maps and the Ergon method were used for the purpose of urban regeneration in this neighborhood. With the help of these tools, the method of implementing this approach was shown in the neighborhood of Raste Kuche, and finally general and specific projects were considered for the neighborhood. General projects such as changing the width of the roads, lighting, arranging the appearance and landscape, changing the flooring and special projects such as the development of the neighborhood centers, the flower and plant exhibition, and the organization of the river-valley of Mehran-Roud were considered for the neighborhood. Therefore, it seems that with the operational implementation of the approach used in this study, several advantages will be obtained, including the creation of economic enterprises appropriate to the scale of the neighborhood and the organization of neighborhood roads, which, in the presence of an economic cycle and the subsequent increase in population, will tend to other changes. Positively increases in the neighborhood.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban Regeneration
  • BID Approach
  • Economic Activity
  • Raste-Kuche Neighborhood of Tabriz
احقر، سیده مهسا. ذاکرحقیقی،کیانوش (1396). باززنده­سازی مراکز شهری با رویکرد محدوده کسب و کار (BID) (نمونه موردی: رینگ اول شهر همدان)، اولین همایش بین المللی عمران، معماری و شهر سبز پایدار، همدان.https://civilica.com/doc/673624/
ایزدی،محمدسعید. صحی زاده،مهشید. (1383). حفاظت و توسعه شهری، دو رویکرد مکمل یا مغایر، فصلنامه شهرسازی و معماری آبادی، وزارت راه و شهرسازی، سال 14، شماره 45، صص: 21-12.https://udrc.ir/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%AD%D9%81%D8%A7%D8%B8%D8%AA-%D9%88-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D9%85%DA%A9%D9%85%D9%84-%DB%8C%D8%A7-%D9%85%D8%BA%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%9F
پوراحمد،احمد. حبیبی،کیومرث. کشاورز، مهناز (1389). سیر تحول مفهوم شناسی بازآفرینی شهری به عنوان رویکردی نو در بافت­های فرسوده شهری، فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطلاعات اجتماعی جهاد دانشگاهی، جلد 1، صص: 92-73.https://www.magiran.com/paper/871578
پوراحمد،احمد. فرهودی،رحمت اله. زنگنه شهرکی،سعید. شفاعت قراملکی، طهورا (1400). ارزیابی قابلیت­های گردشگری بافت­های تاریخی در جهت بازآفرینی شهری (مطالعه موردی: شهر تبریز)، فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، دانشگاه علامه طباطبایی، سال 16، شماره 53، صص: 232-201.https://tms.atu.ac.ir/article_12553.html
حاجی پور،خلیل (1386). مقدمه­ای بر سیر تحول و تکوین رویکردهای مرمت شهری (دوره زمانی بعد از جنگ جهانی اول تا آغاز هزاره سوم)، اندیشه ایرانشهر، دفتر پژوهش­های فرهنگی. جلد2 (9-10)، صص:0-0.https://www.sid.ir/paper/457936/fa
حکمت­نیا،حسن. موسوی،میرنجف. سعیدپور،شراره. رسولی،محمد (1400). بازآفرینی بافت­های ناکارآمد شهری با رویکرد مدیریت بحران زلزله (مطالعه موردی: شهر سقز). مجله علمی پژوهشی مخاطرات محیط طبیعی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دوره دهم، شماره 29، پاییز 1400، صص: 87-106.https://jneh.usb.ac.ir/article_5826.html
حسین‌پور،هـاله. داداش‌پور،هـاشم. رفیعیان،مجتبی (1389). باززنده­سازی و افزایش کیفیت زندگی در مراکز شهری با رویکرد BID (نمونه موردی: مرکز شهر ارومیه). مدیریت شهری، سازمان شهرداری­ها و دهیاری­های کشور، پاییز و زمستان 1390، شماره28، صص: 284-273.https://www.sid.ir/paper/91977/fa
خامه­چی، بهروز (1384) محلات و مشاهیر فرهنگی و تاریخی منطقه 8 شهرداری تبریز، انتشارات ستوده، تبریز.
دین پرست، ولی (1391). فعالیت محلات تبریز در انقلاب مشروطیت، پژوهش­نامه تاریخ اجتماعی و اقتصادی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، جلد1، صص: 65-43.https://economichistory.ihcs.ac.ir/article_578.html
رسولی،محمد. احدنژاد،محسن. حیدری،محمدتقی (1400). تبیین بازآفرینی بافت­های فرسوده شهری با روش تلفیقی FEMA و SMART PLS مورد شناسی: شهر زنجان. فصلنامه جغرافیا و آمایش شهری- منطقه ای، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دوره یازدهم، شماره 40، پاییز 1400، صص: 130-109.https://gaij.usb.ac.ir/article_6512.html
روشن­علی،فاطمه. عندلیب،علیرضا (1397). مسئله­یابی بافت­های ناکارآمد شهـری مهم­ترین مرحله مشــارکت­دهی ساکنان در موفقیت برنامه­های نوسازی (نمونه موردی: محله شهید خوب­بخت تهران)، مطالعات مدیریت شهری، سازمان شهرداری­ها و دهیاری­های کشور، شماره 52، پاییز 1397، صص: 108-93.https://www.sid.ir/paper/92337/fa
زنگی­آبادی،علی. مؤیدفر،سعیده (1390). رویکرد بازآفرینی شهری در بافت­های فرسوده: برزن شش بادگیری شهر یزد. فصلنامه معماری و شهرسازی آرمانشهر، شماره 9، پاییز و زمستان 1391، صص: 314-297.http://www.armanshahrjournal.com/article_33263.html
علی­بک،ندا. مهره­کش،منصوره. صالحی نجف­آبادی،مولود (1392). شرحی بر تجارب به کارگیری رهیافت بازآفرینی شهری پایدار در انگلستان جهت مداخله در بافت­های فرسوده شهری، اولین کنفرانس معماری و فضاهای شهری پایدار، مشهد.https://civilica.com/doc/294720/
فنی،زهره. توکلی­نیا،جمیله. بیرانوندزاده،مریم (1399). کاربست تحلیلی- ساختاری بازآفرینی پایدار شهری مطالعه موردی: شهر خرم آباد، پژوهش­های جغرافیای انسانی، دانشگاه تهران، دوره 52، شماره1، صص: 197-181.https://jhgr.ut.ac.ir/article_67519.html
قربانیان، مهشید (1389). بازسازی بخش مرکزی شهرها؛ الگوی مداخله و دستور العمل­های مرمتی در خرده حوزه­های درک­پذیر، نشریه علمی پژوهشی انجمن معماری و شهرسازی ایران. دوره 1، شماره 1، پاییز 1389. صص: 90-77.https://www.isau.ir/article_61927.html
نفیسی، محمد (1391). استانداردهای برنامه ریزی و طراحی شهری، جلد ششم (روش­های تحقق­پذیری). جامعه مهندسان مشاور ایران.
 
Bromley, R. Tallon, A. Thomas, C. (2005) City centre regeneration through residential development: Contributing to sustainability, Vol42. 13 .pp. 2407-2429.https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1080/00420980500379537?journalCode=usja
Camerin, F. (2019). From “Ribera Plan” to “Diagonal Mar”, passing through 1992 “Vila Olímpica”. How urban renewal took place as urban regeneration in Poblenou district (Barcelona). Land Use Policy, 89, pp 1-14.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0264837719306118
Carmon, N.1999. Three generations of urban reneval polices, Facualty of Architecture and Town planning. Techion, Israiel, vol. 30.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0016718599000123
Cho, G.H., Hong Kim, J., Lee, G. (2020). Announcement effects of urban regeneration plans on residential property values: Evidence from Ulsan, Korea. Cities, 197, pp 1-10.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0264275119303270#:~:text=The%20results%20show%20some%20evidence,the%20local%20property%20market%20behaved
Couch, Ch. Dennemann, A. (2000) Urban regeneration and sustainable development in Britain: The example of the Liverpool Ropewalks Partnership. Vol17. 2 . pp. 137-147.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0264275100000081
Hoyt, L. (2004) Collecting private funds for safer public spaces: an empirical examination of the business improvement district concept. Environment and Planning B: Planning and Design 2004, volume 31, pages 367 ^ 380.https://journals.sagepub.com/doi/10.1068/b29124
Melih Cin, M., Egercioglu, Y (2016), A Critical Analysis of Urban Regeneration Projects in Turkey: Displacement of Romani Settlement Case. Procedia - Social and Behavioral Sciences, Vol. 216: 269-278.https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1877042815062175
- Mitchell, J (1999). Business Improvement Districts and Innovative Service delivery, Washington, D.C .https://www.businessofgovernment.org/sites/default/files/Mitchell.pdf
Porter, M. (1995) The competitive advantage of the inner city. Harvard business review. Vol 73, 3, pp 55-7.https://hbr.org/1995/05/the-competitive-advantage-of-the-inner-city
Rosa, D., Privitera, R., Barbarossa, L,. Barbarossa, L,. La Greca,P. (2017). Assessing spatial benefits of urban regeneration programs in a highly vulnerable urban context: A case study in Catania, Italy, Landscape and Urban Planning, Vol. 157: 180-192.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0169204616300986
Serrano-Jiménez, A., Luísa Lima, M., Molina- Huelva, M., Barrios-Padura, A. (2019). Promoting urban regeneration and aging in place: APRAM – An interdisciplinary method to support decision making in building renovation. Sustainable Cities and Society, No.47: 1-11.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2210670718311211